ပြောလက်စနဲ့ အမုန်းခံပြီး ထပ်ပြောလိုက်ပါဦးမယ်။ ယူနီကုဒ်ဖောင့်ရေးတဲ့လူတွေ ပြင်တဲ့လူတွေ ကော်ပီရိုက်ကို လေးစားကြဖို့ပါ။ ဖောင့်ဖေ့စ်စုံတာ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူများခွင့်ပြုချက်မတောင်းဘဲ (မရဘဲ) ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဖောင့်တွေက ဂလစ်တွေကို ခပ်တည်တည်နဲ့ ယူသုံးနေတာ ရပ်ကြဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်။ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ သုံးတယ်ဆိုတာ တနည်းပြောရရင် ခိုးတာပါပဲ။ ဇော်ဂျီကို Tahoma နဲ့ Arial တွေခိုးသုံးထားလို့ သူခိုးဖောင့်လို့ပြောသလို ယူနီကုဒ်ဖောင့်တွေလည်း တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ဘာဖြစ်လာပြီလဲ စဉ်းစားကြဖို့ပါ။ ဖောင့်ဖေ့စ် မရေးနိုင်ရင် မရေးတတ်ရင် အသင့်ရေးပြီးသား ဧရာလို ပြန်သုံးခွင့်ပြုထားတဲ့ မြန်မာဖောင့်တွေ ရှိပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်နဲ့ လက်တင်ဂလစ်တွေအတွက် အခမဲ့ သုံးခွင့် ပြုပြင်ခွင့် ပေးထားတဲ့ ဖောင့်တွေ ရှိပါတယ်။ ရှာသုံး၊ မေးသုံး၊ တောင်းသုံးကြပါ။ ငါ လုပ်တဲ့ဖောင့်လို့ ဂုဏ်ယူချင်ရင် ကော်ပီရိုက်ကို လေးစားကြပါ။ ဗြောင် ခိုးမစားကြပါနဲ့။

ယူနီကုဒ်သမားအများစုက ယူနီကုဒ်တိုးတက်ရေး နှောင့်နှေးမှာစိုးလို့ထင်ပါတယ်၊ ဘာမှ မပြောကြပေမဲ့ ကျွန်တော်ကတော့ မနေနိုင်လို့ ပြောလိုက်ပါပြီ။ မိုက်ခရိုဆော့ ဂူဂယ်နဲ့ အက်ပဲက မြန်မာနဲ့ အင်္ဂလိပ်ဖောင့်တွေကို ပြင်သုံး၊ ယူသုံးထားတဲ့ မြန်မာယူနီကုဒ်တွေ တွေ့မိလို့ပါ။ Arthouse က W01 ဖောင့်ကို ခပ်တည်တည်နဲ့ အမြီးတွေ ဆွဲရှည်ပြီး သုံးထားတဲ့ ဖောင့်ကိုလည်းတွေ့ပါတယ်။ ဖောင့်ဒီဇိုင်နာ နာမည်တောင် ခံလိုက်ပါသေးတယ်။ တချို့က ခရက်ဒစ်ပေးသလို တချို့ကလည်း ဗြောင်ပဲ ကူးပါတယ်။ ကော်ပီရိုက်ရှိရင် ခရက်ဒစ်ပေးလည်း မသုံးသင့်ဘူးဆိုတာ ဝေဖန်သုံးသပ်ဆင်ခြင်ပြီး ကိုယ့်လိပ်ပြာကိုယ်သိ၊ ကိုယ့်သိက္ခာကိုယ်ရှိကြဖို့ပါ။

#fb link here.

Tags: , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

Dirty Solution

05 Apr 2015

Someone asked how to convert transformer to dinosaur, I mean Unicode to Avalaser (which is supposed to be grandfather of computerized Myanmar fonts). I installed Avalaser font, opened it in Character Map and test-typed in Words. It is pretty much similar to Win fonts in being ASCII fonts and visual encoding orders.

So I thought it would be a few minute job writing a Win<->Ava converter considering I already have a ready-made script for IPA-Burmese phonetics converter and conversions are character to character mapping. So I asked if someone is up for helping me compile the mapping list in Excel. Ko Ye Zarni Aung generously started writing down the list which was unquestionably the tiresome job.

The next day, I generated the list just to disappoint that the results are gibberish. The direct mapping caused the already-converted texts to convert again . I know what I need to do but don’t know how. Too bad I don’t know how to code.

I gave it a thought for while and finally fell back to Zg<->Ava solution which is a really easy task. I can now understand why some lazy coders are too afraid to adopt using Unicode.

Zg <-> Ava Converter

Tags: , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

မောင်သီဟတို့ မြန်မာပြည်သူပြည်သားများသည် ရံဖန်ရံခါဆိုသလို လွန်စွာမှ ထူးဆန်းသော အပြုအမူတို့ကို ပြုလုပ်လေ့ ရှိကြသည်။ ဥပမာ လွန်ဆွဲခြင်း။ လွန်ဆွဲတာ ဘာဆန်းတုန်း၊ တကမ္ဘာလုံး ဆွဲနေကြတာပဲ ဟု ဆိုလတ္တံ့။ ဆန်းသည်၊ ဆန်းတာမှ အတော့်ကို ဆန်းသည်။ လျှပ်စစ်မီးလာအောင် လွန်ဆွဲရခြင်း ဖြစ်သည်။

လွန်ကြိုးကို ဒိုင်နမိုနှင့်ဆက်၊ ၎င်းနောက်တွင် လူအားဖြင့် ဝိုင်းဆွဲကာ ဒိုင်နမိုကို လည်စေလျက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်ယူရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်းဟု သင်ထင်မြင်နေပါက လွန်စွာ မှားလေပြီ။

လွန်ဆွဲပါက မိုးရွာသည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံတွင် အယူရှိကြသည်။ ကြည့်ရတာ မိုးနတ်မင်းကြီးသည် ကြိုးလေးတစ်ချောင်းကို လူတွေ ဟိုဘက်သည်ဘက်ဝိုင်းဆွဲကာ ဝရုန်းသုန်းကား ဖြစ်ကြခင်းကို အတော်ကြိုက်ဟန်တူသည်။ နာမည်ကိုက မိုးခေါင်ကျော်စွာနတ်တဲ့။ မိုးခေါင်အောင်လုပ်ရတာကို မိုးရွာပေးရတာထက် ကြိုက်ဟန်တူသည်။ ငယ်ငယ်က လွန်ဆွဲပွဲ ကြည့်ဖူးသည်။ အမျိုးသမီးတွေ တစ်ဘက်၊ အမျိုးသားတွေတစ်ဘက် ဆွဲကြခင်းဖြစ်သည်။ လက်တစ်ဆုပ်အရွယ် ကြိုးကြီးတစ်ချောင်းကို အလျားလိုက် ချထားသည်။ အလယ်တွင် တွင်းကြီးတူးထားကာ စည်းသတ်မှတ်ထားသည်။ တွင်းထဲကို စပြုတ်ကျသည့်ဘက်က အရှုံးဖြစ်သည်။ လူဖလံလေးတွေ၊ အားမရှိသူတွေဟု ထင်ရသူတွေက ရှေ့မှာနေရသည်။ တော်ရုံတန်ရုံ ဗလကောင်းသူတို့က နောက်မှာနေသည်။ ဗလအကောင်းဆုံးသူက ကြိုးထိန်းဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးနေရာမှာ နေသည်။ ဖနောင့်ကို မြေပေါ်တွင်လှည့်လျက် တွင်းတူးကာ ကန်ထားသည်။ ထမီတွေ ပုဆိုးတွေကျွတ်အောင် ဆွဲကြသည်။ ဟိုဘက်ပါလိုက်၊ သည်ဘက်ပါလိုက်နှင့် နောက်ဆုံးတွင် အမျိုးသမီးများဘက်က နိုင်သွားလေသည်။ ငယ်ငယ်တုန်းကတော့ စဉ်းစားမရ။ အမျိုးသားများသည် သဘာဝအ​ေလျာက် အင်အားကြီးမားသည် မဟုတ်ပါလော။ သို့ရာတွင် အင်အားသုံးရသော ပြိုင်ပွဲများတွင် ခန္ဓာအလေးချိန်ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် မောင်သီဟ မှတ်သားမိလေသည်။

သည်ရက်ပိုင်း ဖ​ယောင်းတိုင်ကိုင်ပြီး ရန်ကုန်၊ မန္တလေး နှင့် အချို့မြို့ကြီးတွေမှာ ဆန္ဒပြကြတာ ကြားသည်။ အစိုးရဘက်ကလည်း အရင်လို “ဗြူးဗြူဗြဲဗြဲ”တွေ မလုပ်ဘဲ သတင်းစာကနေ လေသံပျော့နဲ့ တောင်းပန်သည်။ အဓိက ရေအားလျှပ်စစ်ပေါ်တွင် အားထားရသောကြောင့် မိုးတွင်းတွင် ပြည်တွင်းသုံးနိုင်သော လျှပ်စစ်အားထက် ပိုမိုထုတ်လုပ်ပြီး နွေတွင် ထုတ်လုပ်မှု နည်းပါးရသည်ဟု ဆိုသည်။ ပိုမိုထုတ်လုပ်တာတော့ မဖြစ်နိုင်။ နိုင်ငံအနှံ့ ရောက်အောင်မပေးနိုင်တာပဲ ဖြစ်မည်ဟု မောင်သီဟ တွေးသည်။ ငယ်ငယ်က မောင်သီဟနေခဲ့တဲ့ရွာမှာ အခုထိ ဖယောင်းတိုင်သုံးရတုန်း။ မီးလာခြင်း မလာခြင်းသည် သူတို့နှင့်မဆိုင်၊ မြို့နေလူတန်းစား၏ ကိစ္စဖြစ်သည်။ မောင်သီဟ ဆယ်တန်းဖြေခဲ့သည့်မြို့မှာ အခုထိ တစ်ရက်သုံးနာရီသာ မီးရပြီး သုံးရက်တစ်ခါ မီးပျက်တုန်း။ မီးလောင်မှုအကြီးအကျယ်တွေ ဖြစ်လိုက်လျှင်လည်း မီးပျက်နေတုန်းမေ့သွားလို့၊ ရှော့ဖြစ်လို့၊ ဖြူးစ်လောင်လို့ စသည့်အကြောင်းရင်းများက အများဆုံးဖြစ်သည်။

အခု”ဒီမိုကရေစီ”ဖြစ်ခါနီးအစိုးရက အရင်အစိုးရ အရှုပ်ထုပ်တွေကို ရှင်းရသည့်အထဲမှာ မီးပြဿနာကိုရှင်းရတာ အကြီးဆုံးတစ်ခုဖြစ်မည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့တွေက တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ထိုင်းတို့ကို အနှစ်သုံးဆယ်၊ အနှစ်ငါးဆယ်စသည် ကြိုရောင်းထားလို့ ကုန်ပြီ။ အဲဒီက ရတဲ့ငွေတွေလည်း ဘယ်ရောက်ကုန်ပြီမသိ။ ကွမ်းစားဆေးသောက် ကျပျောက်လို့ ကုန်ပြီထင်သည်။ သည်တော့ အလကားပဲတင်းရသည့် ရေအားလျှပ်စစ်ကိုသာ မျှော်ရတော့မည်။ သတင်းစာထဲတွင်ပြောသည်၊ မိုးရွာ​ေအာင် ဆုတောင်းကြပါ တဲ့။

ဖယောင်းတိုင်ထွန်းပြီး မြို့ထဲထွက်ဆန္ဒပြခြင်းသည်လည်းကောင်း၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ရမည့် လျပ်စစ်ဓာတ်အားကို မျှော်လင့်ခြင်းသည်လည်းကောင်း၊ မီးမှန်မှန်လာသည့် နေပြည်တော်ကို ပြောင်းရွှေ့ဖို့အကြံသည်လည်းကောင်း မဖြစ်နိုင်တော့ပြီ။ မောင်သီဟသည် ပုဆိုးကို မြှောင်အောင်ကြိုက်လိုက်ကာ လွန်ဆွဲနေကြသော ကလေးအုပ်၏ နောက်ဆုံးတွင် ဝင်ရပ်လိုက်သည်။ ဟိုဘက်က ကလေးထု၏ မကျေမနပ်သံတွေ ထွက်လာသည်။ မတတ်နိုင်၊ မီးလာဖို့အရေးကြီးသည်။

Myanmar at night, 2001, Satellite photo by NASA.

Summary: This essay is about “Tug of War” to get electricity in Myanmar. Traditionally, tug of war is usually held to get rain. Myanmar mainly relies on hydro powered generators for electricity. So, basically, the more rain, the more electricity. Crops can wait rain. But people cannot since most of everyday tasks need electricity. Despite the candle light protests, this is a crisis that government cannot solve immediately. So, the last desperate effort is to play tug of war to get rain to get electricity.

Tags: , , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

In summary, as of 2011, Myanmar Unicode fonts can correctly render in;

  • Windows (Opentype on Uniscribe)
  • OSX (Opentype on AAT) with Myanmar font built-in
  • Linux distros (Opentype, Graphite on Pango,Harfbuzz) with Myanmar font built-in or Repository available
  • iOS (Opentype on AAT).

We have a few more updates now.

(1) Nook is Android based tablet and it seems to be able to render Myanmar Unicode correctly. နွတ်(ခ်) မှာ မြန်မာယူနီကုဒ်ဖောင့် အမှန်ပေါ်ပါပြီ။
(2) Android itself started supporting Myanmar Unicode 5.0 in it’s IcecreamSandwich Android 4.0. The reshaping rules are based on Pango and are inside the system (not in the font). The most visible changes are virama u1039 and vowel e u1031. အန်းဒရွိုက် ၄.၀ မှာ မြန်မာယူနီကုဒ် ၅.၀ စာလုံးပုံဖော်တဲ့ စနစ်ပါလာပါပြီ။ ယူနီကုဒ်က ၅.၁ နောက်ပိုင်းမှာမှ ပုံသေဖြစ်တဲ့အတွက် အမှန်မပေါ်သေးပါဘူး။

Android 4.0 Myanmar Unicode Support

Android 4.0 ICS Myanmar Unicode Support. Zawgyi texts will not show correctly anymore.

(3) Windows 8 consumer preview came out a few days ago. It has improved Myanmar font (supports Burmese and Mon) and Myanmar font fallback for IE. So, it’s confirmed that Windows 8 will support Myanmar Unicode font and Keyboard in PC, mobile or tablets when it comes out. ဝင်းဒိုး ၈ စားသုံးသူအတွက် နမူနာမှာ အရင်တစ်ခါထက် ပိုမှန်လာတဲ့ မြန်မာယူနီကုဒ် ပါလာတဲ့အတွက် တကယ်ထုတ်ရင် ပါလာမှာ သေချာပါပြီ။

Shifted Unicode Keyboard on Windows8 Consumer preview

Shifted Unicode Keyboard on Windows 8 Consumer Preview (Based on Myanmar3 Layout by Myanmar NLP)

#P.S. Myanmar Wikipedia has more than 10,000 articles now.

Tags: , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

Paradigm Shift

31 Jan 2012

Paradigm Shift
ငယ့်ငယ်တုန်းက ဖတ်ဖူးတဲ့ ကိုတာ့စာထဲမှာတော့ ပါရာဒိုင်း (Paradigm)တဲ့။ မျက်စိထဲမြင်ယောင်တာကတော့ ပါပရာရယ် ပဒိုင်းသီးရယ်။ နောက် နည်းနည်းကြီးလာတော့ ကျော်ဝင်းက ယဉ်ကျေးမှုတွေ တွန်းတိုက်မိကြတယ် (cultural conflict/clashes) ပြောပြန်တယ်။ ဒီတစ်ခါတော့ တရုတ်ကြီး အင်္ကျီလက်စနဲ့ ကုလားမကြီးဆာရီနဲ့ ငြိကြတယ်ပေါ့။

ဆံရှည်ထားတာ လမ်းသရဲ၊ ဘောင်းဘီဝတ်တာ လူမိုက်ဆိုတဲ့ အဆင့်ကနေ နည်းနည်းတော့ ရွေ့လာပြီထင်တာပဲ။ ဆံပင်ဝဲနဲ့ အီမိုတွေပေါ်လာသလို၊ မိန်းကလေးတွေလည်း အပြိုင်းအရိုင်း တိုတက်လာကြတော့ ခေတ်ကြီးပျက်နေပြီပြောရင် နည်းနည်းတော့ လွန်လိမ့်မယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံ စီးပွားရေးအင်အားကောင်းမှ၊ နိုင်ငံ့မီဒီယာတွေ ကမ္ဘာကို ဖြန့်နိုင်မှ၊ နိုင်ငံသားတွေပညာကိုယ်ခံအားကောင်းမှ ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုကို သူများဆီ သွားနယ်ချဲ့လို့ရမယ်။ နိုင်ငံကလည်းဆင်းရဲ၊ လူအများစုက ပညာမတတ်ကြရင် နယ်ချဲ့လာတဲ့ သူတပါးယဉ်ကျေးမှုတွေ ကိုယ်က ပြန်ယူနေရမှာပဲ။ ဒါ ရှောင်မရ ပြုမရ၊ အကောင်းဘက်ရောက်အောင်သာ လမ်းကြောင်းပြောင်းပေးလို့ရတဲ့ ကိစ္စ။ သိပ်တော့မပူပါနဲ့။ ရန်ကုန်နွေလယ်ခေါင်မှာ တော်တော်ကို အူကြောင်ကြောင်နိုင်တဲ့လူသာလျှင် မက်ထရစ်ကားထဲက လောင်းကုတ်ကြီးတကားကားနဲ့ ချွေးထုတ်နေပါလိမ့်မယ်။ ကံကောင်းတာက မြန်မာဆိုတာ စာပေ၊ ဂီတ၊ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ ယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်ခံအားကောင်းခဲ့တဲ့ ဒေသဖြစ်လေတော့ ယဉ်ကျေးမှုဝါးမျိုခံရခြင်းအစား ယဉ်ကျေးမှုမွေးစားခြင်းဘက်ကို ပိုရောက်နေတယ်ပြောရမယ်။

မြန်မာရယ်လို့ဖြစ်လာတာတောင် နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်စွန်းစွန်းပဲ ရှိသေးတယ်။ ဒီကြားထဲမှာ ဒီလိုပဲ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းပြီး ဒီနေ့ခေတ်ရောက်လာတယ် မဟုတ်ပေလား။ ဝတ်ပုံစားပုံတောင် ဒီနှစ်နဲ့ နောက်နှစ် ယောင်ယောင်လေး ကွဲတယ်။ ရှေးခေတ်မြန်မာကြီးတွေ ဝတ်တဲ့ ရင်ဖုံးနဲ့ ဒီနေ့ခေတ်တိုက်ပုံ ဘယ်မှာတူလို့လဲ။ သူတို့ခေါင်းပေါင်းစရှည် တစ်ထောင်ထောင်နဲ့ လွှတ်တော်အမတ်တွေရဲ့ လယ်ဒီမိတ်ခေါင်းပေါင်းစတိုနံ့နံ့ တခြားစီ မဟုတ်လား။ တောင်ရှည်ပုဆိုးဆိုတာ လုံချည်ဆိုင်မှာတောင် သွားမေးလို့ မရှိတဲ့ အဖြစ်။ မြန်မာ့ရိုးရာစားစရာဆိုတဲ့ မုန့်ဟင်းခါးတောင် ပေါ်တာ နှစ်တစ်ရာ မပြည့်တတ်သေး။ ဒီနေ့မြန်မာက လူမျိုးကြီးဗမာဆိုတာလည်း တိဗက်က အဓိက ဆင်းသက်လာပြီး တရုတ်အရောရော၊ မွန်အရောရောမဟုတ်ပေလား။ ဒါကြောင့်ပဲ နိုင်ငံရှိရင် လူမျိုးရှိတယ်ဆိုတဲ့စကားက အများကြီးတာသွားပါတယ်။

ရှေးခေတ်က သီတင်းကျွတ်ရင် ဆီမီးခွက်မျှောတယ်။ ဖယောင်းတိုင်ထွန်းတယ်။ ဒီခေတ်လည်း မျှောတဲ့လူမျှောတုန်း၊ ဖယောင်းတိုင်လည်း ထွန်းတဲ့လူထွန်းတုန်း။ အများစုကတော့ လျပ်စစ်မီးသီးထွန်းမယ်၊ မီးရှူးမီးပန်းဖောက်မယ်။ ရှေးကသင်္ကြန်မှာ သပြေခက်နဲ့ ရေပက်ခဲ့ကြပေမဲ့ ခုခေတ် မီးသတ်ပိုက်နဲ့ထိုးမယ်၊ ရှေးက နွားလှည်းနဲ့ လှည့်ပေမဲ့ ခုခေတ် ကားနဲ့လည်မယ်၊ အိုးစည်ဗုံမောင်းအစား တီးဝိုင်းနဲ့ဆိုမယ်။ ထိန်းသိမ်းတဲ့လူက ထိန်းသိမ်းနေသလို တိုင်းတပါးယဉ်ကျေးမှုကို ကူးချတဲ့လူကလည်း ကူးချနေပါတယ်။ အဟောင်းတွေပျက်လို့ အသစ်တွေဝင်လာတဲ့အချိန် ကြားထဲက အခြေအနေတစ်ရပ်မှာ ကိုယ်ပိုင်စတိုင်တစ်ရပ်ဖြစ်လာတာကို နှောင်းပိုင်းလူတွေက ငါတို့ယဉ်ကျေးမှုလို့ အမည်တပ်ကြပါလိမ့်မယ်။

တရုတ်အင်္ကျီကနေ တိုက်ပုံဖြစ်၊ ဒိုတီက ပုဆိုးဖြစ်၊ ထိုင်းသီချင်းက သီချင်းကြီးဖြစ်နဲ့ သူများဟာကို ကိုယ့်ဟာဖြစ်အောင် တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ယူနီကွီး (Unique) ကိုယ်ပိုင်ဝိသေသလက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်အောင် လုပ်ယူနိုင်တာ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေကြားမှာ ပဲလှော်ဆားညပ်သလိုညပ်နေတဲ့ မြန်မာတွေရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အချက်ပေါ့ဗျာ။ ဒီလို ရာစုရှည်အောင် တည်တံ့(နည်းနည်းစီပြောင်းလဲ)လာတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေရှိသလို ကြားထဲမှာ ပျောက်ပျက်သွားတဲ့ ဓလေ့တွေလည်း အများကြီး ရှိသပေါ့။ ဥပမာ လှေလှော်၊ မြင်းစီး၊ သဲပုံစေတီဆိုတဲ့ ပွဲတွေဟာ တော်တော်ရှားရှားပါးပါးမှ တွေ့ရတော့တဲ့ ဓလေ့တွေပါ။ ဗမာယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးလို့ တချိန်က ဗမာတွေနဲ့ တန်းတူ အင်အားကြီးခဲ့တဲ့ မွန်၊ ရခိုင် စတဲ့တိုင်းရင်းသားတွေ၊ တခြားတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုတွေရဲ့ ရိုးရာတွေ ပျက်သွားတာလည်း တပုံတပင်ရှိတာမို့ ပျောက်ပျက်သွားတဲ့ ဓလေ့တွေအတွက် သိပ်ပြီး နှမြောမနေပါနဲ့။ ပျောက်ပျက်မသွားအောင် ထိန်းသိမ်းရသလို တိုးတက်နေအောင်လည်း အမြဲကြံဆောင်နေရမယ် မဟုတ်လား။ ထိန်းသိမ်းရုံပဲ ထိန်းသိမ်းနေရင် ကြာရင်ကောမှာပဲ။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်တစ်ရာကလည်း ဒီသီချင်းကြီးတွေ၊ ဒီခေတ်လည်းတစ်ပုဒ်မှ တိုးမလာ။ ရှေးက ရုပ်သေး ခုခေတ်ထိ ဒီတိုင်းပဲ။ ဒီခေတ်နည်းပညာတွေ၊ ဆက်တင်တွေနဲ့ ပေါင်းစပ်မရနိုင်ပေဘူးလား။ (ဒီနေရာမှာ ဝင်နှောက်ချင်တာက တစ်သီးပုဂ္ဂလတွေရဲ့ ကဏ္ဍပါ။ စည်းလုံးညီညာ အောင်ကြောင်းဖြာလို့ ဘယ်လိုပဲ ပြောပြော ခေတ်ကိုအပြောင်းလဲကြီးပြောင်းလဲခဲ့သူ တစ်ယောက်ချင်းစီက သူ့ခေတ်မှာ သူများထက် အပုံကြီး တော်ခဲ့ချွန်ခဲ့တဲ့ လူရည်ချွန်တွေ ဉာဏ်ကြီးရှင်တွေကြောင့်လို့ ပြောရင် လွန်အံ့မထင်။) ခေတ်နဲ့ မညီ လူကြိုက်မများတော့တဲ့ ဓလေ့တွေကတော့ ဘယ်လောက်အသက်သွင်းသွင်း ဖုတ်လှိုက်ဖုတ်လှိုက် ဖြစ်နေမှာပါပဲ။

ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းတယ်ဆိုရာမှာ အစိုးရရဲ့ မူဝါဒ၊ တိုင်းပြည်ရဲ့စီးပွား၊ ပြည်သူတွေရဲ့ ပညာရေးရေချိန်တွေက အရေးပါတဲ့ နေရာတွေမှာ ရှိနေပါတယ်။ ဒီနေ့ခေတ်လို ကမ္ဘာရွာဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ သူများလွှမ်းမိုးတာ အနည်းနဲ့ အများတော့ ခံရမှာပါပဲ။ အရေးကြီးတာက ပါရာဒိုင်းအရွေ့တွေကြားမှာ ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုတွေ အပြင်ကို အစွံထုတ်နိုင်ဖို့နဲ့ သူများယဉ်ကျေးမှုတွေရဲ့ အတွန်းအတိုက်ကို ထိုက်ကျိကျင့်သလို အသာလေး ရောမွှေမွေးစားလိုက်ဖို့ပါပဲ။ လုံးဝအဝင်မခံဘဲ တောင့်ခံထားရင် မျိုးဆက်တစ်ခုနဲ့ တစ်ခုကြားမှာ ယဉ်ကျေးမှုရှော့ရ(Cultural Shocks)သွားပြီး လူကြီးတွေ နောက်ကောက်(Knock out)ကျသွားလိမ့်မယ်။ “Survival of the fittest” (အင်္ကျီအကျပ်ဝတ်မှ ဖိုက်တင်ချနိုင်မယ်ဆိုလား) လို့ ဒါဝင်ကြီးက ဆိုတယ် မဟုတ်လား။ သေချာတာကတော့ မြန်မာဆိုတဲ့ ဝိသေသက မြန်မာနိုင်ငံရှိနေသရွေ့တော့ ပျောက်ပျက်သွားဦးမှာ မဟုတ်။

Tags: , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

အွန်လိုင်းလောကမှာ n00b ဆိုတဲ့ အသုံးရှိပါတယ်။ Newbie – လူသစ်လေး လို့ ခေါ်တဲ့အသုံးပါ။ အင်တာနက်သုံးခါစမှာ အထာမနပ်လို့ မသုံးတတ်လို့ ဟိုလူ့မေး ဒီလူ့မေးနဲ့ စပ်စုစိန် လုပ်ခဲ့ရတာတော့ လူတိုင်းမှာ အနည်းနဲ့ အများ ရှိကြမှာပါ။ အွန်လိုင်းမှာ နှံ့စပ်ပြီးသားလူတောင်မှ ဖိုရမ်အသစ်တစ်ခု ကွန်မျူနတီအသစ်တစ်ခုကို ရောက်သွားလို့ရှိရင် n00b ပြန်ဖြစ်သွားတတ်တာ ထုံးစံပါ။ ဟုတ်သော်ရှိ မဟုတ်သော်ရှိ ဒီစာကို အွန်လိုင်းဝင်ခါစလူတွေ နှပ်ချခံရခြင်း နည်းပါးစေဖို့ ရည်ရွယ်ရေးပါတယ်။

၁။ အီးမေး လုံခြုံရေး

ဒီနေ့ခေတ်မှာ အီးမေးဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ သင်္ကေတ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံလို ဂျီမေးအသုံးများတဲ့နေရာမှာ အီးမေးရဲ့ ကဏ္ဍဟာ ပိုလို့တောင် အရေးပါပါသေးတယ်။ ဂျီမေးတစ်ခုရှိတာနဲ့ ဂျီတော့ဂူးဂဲပလပ်ဂူးဂဲစာရွက်စာတမ်းပီကာဆာ စတဲ့ ဝန်ဆောင်မှုအများအပြားကို ဒီအကောင့်တစ်ခုတည်းနဲ့ သုံးနိုင်ပါတယ်။ ဂူးဂဲအကောင့် အများအပြားလုပ်ထားတယ်ဆိုဦးတော့။ အဓိကသုံးတဲ့ အကောင့်တစ်ခုတော့ ရှိကြမှာပါ။

ဂူးဂဲအကောင့်ရဲ့ ဆာဗာဘက်ပိုင်း လုံခြုံရေးဟာ အင်မတန် မြင့်ပါတယ်။ အမေရိကန်က တချို့အစိုးရပိုင်းဌာနတွေတောင် (ဥပမာ LA ရဲဌာနချုပ်နှင့် ဌာနခွဲများ) ဂူးဂဲရဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေကို သုံးနေကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အသုံးပြုသူတွေရဲ့ အီးမေးတွေ ဟက်ခံရတယ်၊ ပေါက်ကြားကုန်တယ်ဆိုတာ မကြာခဏ ကြားနေရပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ။

(က) စိတ်မချရသော ကွန်ပျူတာမှ သုံးခြင်း
တချို့ အများသုံးကွန်ပျူတာတွေမှာ ကြံရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ ကီးလော့ဂါတွေ ထည့်ထားတတ်ပါတယ်။ ကီးလော့ဂါဆိုတာ မိမိရိုက်ထည့်လိုက်တဲ့ ခလုတ်တိုင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားတာပါပဲ။ အဲဒါကြောင့် မိမိရဲ့ အကောင့်နဲ့ စကားဝှက်ကို အလွယ်ပဲ ရသွားနိုင်ပါတယ်။

ကာကွယ်နိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေကတော့

  • စိတ်ချရတဲ့ နာမည်ရှိတဲ့ အင်တာနက်ဆိုင်တွေမှာ သုံးပါ။
  • Onscreen Keyboard ကိုသုံးပြီး စကားဝှက်ကို ရိုက်ထည့်ပါ။
  • ဒီထက်ပိုပြီး စိတ်ချချင်သေးရင် မိမိရဲ့ စကားဝှက်အပြင် ကြားထဲမှာ ကျပန်းအပိုအက္ခရာ သုံးလေးလုံးလောက် ထည့်ရိုက်လိုက်ပြီး နောက်မှ ဒလိကီး ဘက်စပေ့ စတာတွေသုံးပြီး ပြန်ဖျက်ပါ။

(ခ) Remember Password
Remember Password ဆိုတာ အင်တာနက် ဘရောက်ဆာတွေမှာပါတဲ့ Feature တစ်ခုပါ။ စိတ်ချရတဲ့ အိမ်က ကွန်ပျူတာမှာ မိမိရဲ့ စကားဝှက်ကို မှတ်မိတာ ပြဿနာမရှိပေမဲ့ အများသုံးကွန်ပျူတာတစ်လုံးမှာ ချန်ခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ မိမိရဲ့ စကားဝှက်ကို သူတပါးက အလွယ်ပဲ ယူသုံးနိုင်ပါပြီ။ ဒါ​ေကြာင့် “အများသုံး ကွန်ပျူတာတစ်လုံးက ဘရောက်ဆာမှာ စကားဝှက်ကို Save လုပ်ခြင်းကို လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ပါ။ မိမိရဲ့ ကွန်ပျူတာမှာပါ အဲဒီ feature ကို ပိတ်ထားနိုင်ပါတယ်။

(ဂ) အကောင့် ပိတ်ပစ်လိုက်မယ်
တစ်ခါခါ မိမိရဲ့ အကောင့်ထဲကို Google Team က ပို့တယ်ဆိုတဲ့ စာတွေ ရောက်လာတတ်ပါတယ်။ သင့်အကောင့်ကို မကြာမီ Deactivate လုပ်တော့မှာမို့ မလုပ်စေချင်ရင် အောက်က Form ကို ဖြည့်ပြီး ပြန်ပို့ပေးပါဆိုပြီး အီးမေးမျိုးတွေပါ။ Form ထဲမှာ အမည်၊ မွေးနေ့၊ နေထိုင်ရာ တိုင်းပြည်၊​ မြို့ စတာတွေနဲ့အတူ အီးမေးလိပ်စာ၊ စကားဝှက် တို့အတွက် ဖြည့်ခိုင်းထားပါတယ်။ အဲဒါတွေကို ဖြည့်ပြီးပို့လိုက်လို့ကတော့ မိမိအကောင့်ကို သူတို့ရသွားပါပြီ။ သူတို့ဆိုတာကတော့ အွန်လိုင်းမှာ လိမ်လည်နေတဲ့ လူတွေပါ။ နာရီပိုင်းအတွင်းမှာ အကောင့်ရဲ့ စကားဝှက်ကို ပြောင်းပြီး မိမိရဲ့ အီးမေးထဲက အဆက်အသွယ်တွေကို မိမိအနေနဲ့ ငွေတောင်းတဲ့စာတွေ ပို့ပါတော့တယ်။ ဥပမာအားဖြင့် မိမိဟာ ဂရိကို မမျှော်လင့်ဘဲ ထွက်သွားပြီး အလုခံရလို့ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ အကြောင်း၊ လတ်တလော ငွေလိုနေလို့ အောက်ပါလိပ်စာကို ငွေအမြန်ပို့ပေးပါဆိုတဲ့အကြောင်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ မိမိရဲ့ မိသားစု၊ သူငယ်ချင်းတွေက တကယ်မှတ်လို့ ခြစ်ခြုတ်ပို့လိုက်ရင် အဲဒီငွေ ဆုံးပြီသာ မှတ်ပါတော့။ မဖြစ်နိုင်ဘူး မထင်ပါနဲ့။ အသိထဲမှာ အဲဒါမျိုး အခိုးခံရတာ နှစ်ယောက်ရှိပါပြီ။ တစ်ယောက်က မနေ့ကမှ ဖြစ်တာပါ။

ကာကွယ်နည်းကတော့ ရှင်းပါတယ်။ “မိမိရဲ့ စကားဝှက်ကို Google Team မကလို့ ဘယ်သူတောင်းတောင်း မပေးပါနဲ့”။ အများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနေတဲ့ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းမှ စကားဝှက်တောင်းတဲ့ အလုပ်မျိုး မလုပ်ပါ။ အဲလိုအီးမေးမျိုးရဲ့ အီးမေးလိပ်စာကလည်း အလွယ်တကူ ဖန်တီးထားတဲ့ အီးမေးအတုတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ကဲ အီးမေး အခိုးခံလိုက်ရပြီ ဆိုပါတော့။ ဘာလုပ်မလဲ။ ပထမဆုံး မိမိရဲ့ အီးမေးကို Recover လုပ်ဖို့ (ပြန်ရဖို့) ကြိုးစားပါ။ ဒီအီးမေးကို Secondary အီးမေး (နောက်အီးမေးတစ်ခု) နဲ့ Confirm လုပ်ထားတာရှိရင်၊ ဒါမှမဟုတ် ဖုန်းနံပါတ်နဲ့ Confirm လုပ်ထားတာ ရှိရင် အဲဒါတွေနဲ့ ပြန်ရအောင်ကြိုးစားပါ။ အဲလိုမှ မရှိဘူး၊ မရတော့ဘူးဆိုရင် အီးမေးဝန်ဆောင်မှုပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းကို (ဥပမာ Google Support) ကို တရားဝင် အကြောင်းကြားပါ။ မိမိရဲ့ Contact အဆက်အသွယ်တွေကို အီးမေးအခိုးခံလိုက်ရကြောင်း ချက်ချင်းအသိပေးပါ။ အခိုးခံလိုက်ရကြောင်း ချက်ချင်းသိလိုက်ပြီး တစ်ဖက်လူက စကားဝှက် မပြောင်းရသေးရင် အမြန်ဝင်ပြီး ပြောင်းလိုက်ပါ။

၂။ ဖိုးကံကောင်း

“သင့်နာမည်နှင့် ဘဏ်ထဲတွင် ဒေါ်လာရှစ်သိန်းရောက်နေသည်။ အမြန်ဆက်သွယ် ထုတ်ယူပါ။” အဲလိုစာမျိုး အီးမေးအင်ဘောက်ထဲမှာ ပထမဆုံးအကြိမ် ရုတ်တရက်တွေ့လိုက်လို့ကတော့ ရင်ထဲမှာ ဒိန်းချပ်ဒိန်းချပ်နဲ့ ခုန်မသွားဘူးလား။ သူပေးထားတဲ့ ကွက်လပ်တွေကို ဖြည့်ပြီး စာပြန်လိုက်ပြီဆိုရင် ငွေလွှဲဖို့ ဘဏ်လုပ်ငန်း အဆင့်ဆင့်အတွက် မပြောပလောက်တဲ့ ကျသင့်ငွေကို မိမိဘက်က ကုန်ကျပေးဖို့ စာပြန်လာပါလိမ့်မယ်။ ဒေါလာ လေးငါးရာဆိုတာ ဒေါ်လာ ရှစ်သိန်းနဲ့စာရင် မုန့်ဖိုးလောက်ပဲ ရှိတာဆိုတော့ မရှိရှိတာလေးစုဆောင်းပြီး ပို့လိုက်မိခဲ့ရင် မိမိဟာ လွန်ခဲ့ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ရိုးတာနေပြီဖြစ်တဲ့ ရိုးရာလိမ်နည်းကြီးနဲ့ အလိမ်ခံလိုက်ရပါပြီ။

အဲဒီနည်းနဲ့ ခပ်ဆင်ဆင်တူတဲ့ တခြားလိမ်နည်းတွေကတော့ ထီပေါက်တယ်၊ မဲပေါက်တယ် စတာတွေပါ။ ကာကွယ်နည်းကတော့ ရှင်းပါတယ်။ သင်ငွေအများကြီးရမယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒီငွေအများကြီးအတွက် သူတို့ကို ငွေနည်းနည်းပေးရမယ်ဆိုရင် လိမ်နေတာ သိလိုက်ပါတော့။ လောကကြီးမှာ အလကားရတဲ့ငွေဆိုတာ မရှိဘူးလို့ စိတ်ထဲမှာ မြဲမြဲမှတ်ထားလိုက်ပါ။

တစ်နေ့ကတောင် အီးမေးထဲမှာ အမေရိကန် ဒီဗွီပေါက်တယ်။ ငွေရှစ်ရာလွှဲပါဆိုပြီး စာရောက်လာပါတယ်။ အဲဒါမျိုးစာကို ပရင့်ထုတ်ပြီး စီးတီးဟောမှာ လိုက်မေးနေတဲ့ အန်ကယ်ကြီးတစ်ယောက်ကိုလည်း အတုဖြစ်ကြောင်း ပြောပြခဲ့ဖူးပါတယ်။

ကိုယ့်ဆီလာတဲ့ အီးမေးကို ကြည့်ပြီး အဲဒီစာပို့တဲ့ အဖွဲ့အစည်းဟာ အတုလား အစစ်လား အလွယ်မှန်းလို့ရပါတယ်။ အလကားရတဲ့ အီးမေးဝန်ဆောင်မှုတွေသုံးထားမယ် (ဥပမာ citibank ကလာတယ်ဆိုတဲ့ အီးမေးမှာ @citibank မပါဘဲ @Gmail, @Yahoo mail)၊ အီမေးလိပ်စာက သပ်သပ်ရပ်ရပ်မရှိဘဲ ဗျောက်သောက်ဖြစ်နေမယ် (ဥပမာ facyx2033@gmail.com) ဆိုရင် ဒါ လူလိမ်ပါ။ DV ပေါက်လို့ အမေရိကန်အစိုးရဆီကလာတယ်ဆိုတဲ့ အီးမေးလိပ်စာမှာ .gov ဆိုတာ နောက်ဆုံးက မပါရင် လူလိမ်ပါ။ နောက်ဆုံး အတိုမှတ်ရရင် “ငွေတောင်းရင် လူလိမ်ပါ“။

၃။ ချစ်တော့ချစ်တယ် ငွေလိုတယ်

နောက်ပိုင်းတွေ့လာတဲ့ လိမ်နည်းကတော့ Social Network တွေ ကွန်မျူနတီတွေမှာ အကောင့်လုပ်ပြီး မိန်းကလေးတွေကို မိတ်ဆွေလိုက်ဖွဲ့ (အမျိုးသမီးဆိုရင် ယောကျ်ားလေးတွေကို မိတ်ဆွေလိုက်ဖွဲ့ပြီး) အချိန်တိုအတွင်းမှာ လက်ထပ်ခွင့် တောင်းတာပါ။ သူတို့ ပရိုဖိုင်ကို ကြည့်လိုက်ရင် UK US မှာနေပြီး ဆရာဝန်၊ အင်ဂျင်နီယာစတဲ့ အလုပ်တွေ လုပ်နေသူ ခန့်ချောပုံတွေ ယူသုံးထားကြပါတယ်။ ပိုပြီး ယုတ္တိရှိအောင် ဖေ့စ်ဘုတ်လိုမျိုးမှာတောင် အကောင့်တွေ ဖန်တီးထားတတ်ပါသေးတယ်။ မိတ်ဆွေဖြစ်လို့ ဖုန်းတွေဘာတွေနဲ့ စကားပြောဖြစ်သွားပြီ၊ အဖြူကို အထင်ကြီးပြီး ကျ သွားပြီဆိုရင်တော့ သူတို့က လက်ထပ်ခွင့်တောင်းပါပြီ။ ယောင်မှားပြီး လက်ခံလိုက်မိပြီဆိုရင် ကိုယ်ကို တွေ့ချင်လို့ လာခဲ့မယ်ဖြစ်ကြောင်း ငွေအနည်းငယ် အရေးပေါ်လိုကြောင်း၊ သို့မဟုတ် တစ်နေရာမှာ ဒုက္ခရောက်နေလို့ ငွေအရေးပေါ်လိုနေကြောင်း ပြောပြီး ကိုယ့်ဆီက ငွေတောင်းပါတော့မယ်။ လက်တောင်ထပ်တော့မှာဆိုတော့ ကိုယ်က ငွေပို့လိုက်တာနဲ့ အဆိုပါ ငနဲသား စုပ်စမြုပ်စမကျန်အောင် ပျောက်သွားပြီ မှတ်ပါတော့။ မဖြစ်နိုင်ဘူး မထင်ပါနဲ့။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်လောက်ကတောင် မလေးရှားက ဆရာဝန်မ အပျိုကြီးကို အဲလို လိမ်သွားတာ သတင်းထဲမှာ ဖတ်လိုက်ရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်က Myanmar Network မှာတောင် အဲလိုအကောင့်မျိုးတစ်ခု အမှတ်မထင်တွေ့လိုက်ပါသေးတယ်။ ကာကွယ်နည်းကတော့ အပေါ်က အတိုင်းပါပဲ။ “ငွေတောင်းရင် လူလိမ်ပါ“။

၄။ မမှတ်နိုင်ဘူး

အွန်လိုင်းမှာ အီးမေးအကောင့်၊ ဖေ့စ်ဘုတ်အကောင့်၊ ဟိုအကောင့် ဒီအကောင့် မှတ်ရတာ အလုပ်ရှုပ်လွန်းလို့ အားလုံးကို စကားဝှက်တစ်မျိုးတည်းနဲ့ သုံးတတ်ကြပါတယ်။ အဲဒါ အင်မတန် အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်။ ဆိုက်တစ်ခုမှာ စကားဝှက်ကို တစ်ယောက်ယောက်က ခိုးသွားပြီဆိုရင် သူက အဲဒီစကားဝှက်နဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ အီးမေး အပါအဝင် အခြားအကောင့်တွေကို ဝင်ကြည့်ပါတော့မယ်။ စကားဝှက်အားလုံးက အတူတူဆိုရင် အကောင့်အားလုံး ပါသွားပြီသာ မှတ်ပါတော့။

  • ဒီတော့ အကောင့်တစ်ခုစီအတွက် စကားဝှက် တစ်မျိုးသုံးပါ။
  • စကားဝှက်ကို ရှည်ရှည်ပေးပါ။
  • စာလုံးအကြီးအသေး၊ ဂဏန်းနဲ့ သင်္ကေတတွေ ရောပေးပါ။
  • ဖြစ်နိုင်ရင် စကားဝှက်ကို တစ်လတစ်ကြိမ်ပြောင်းပါ။

အကောင့်တွေမှာ အီးမေးက တစ်ဆင့် စကားဝှက် Reset အသစ်ပြန်လုပ်တဲ့ Feature ပါတဲ့အတွက် အီးမေးဆုံးရှုံးသွားရင် တခြားအကောင့်တွေမှာ မိမိရဲ့ အီးမေးလိပ်စာကို အသစ်ပြန်ပြောင်းပေးပါ။

၅။ ရှဲလိုက်မယ်

Email တွေ ဖော်ဝတ်လုပ်ရုံနဲ့ ကွန်ပျူတာ အလကားပေးမယ်လို့ သင်နည်းနည်းဖြစ်ဖြစ် ယုံနေရင်တော့ ကိုယ့်ခေါင်းသာ ကိုယ်တူနဲ့ ထုလိုက်ပါတော့။ ဒီလို Email မျိုးကို Hoax လို့ ခေါ်တယ်။ လူတွေကို မဟုတ်တာကို အဟုတ်ထင်စေတာမျိုး၊ ထင်ရုံနဲ့ မပြီးဘဲ လိုက်ပြီး Forward လုပ်ခိုင်းတဲ့ အီးမေးမျိုး။ တစ်ခုခုကိုအလကားရမယ်၊ ဒီမေးကို forward လုပ်ပေးပါ။ ဒီဗိုင်းရပ်စ်ဟာ အလွန်ပြင်းထန်တယ်၊ ကွန်ပျူတာတစ်ခုလုံး ပေါက်ကွဲသွားမယ်၊ လူတိုင်းကို အသိပေးပါ စသဖြင့် လာရင်တော့ ဒါတွေဟာ Hoax ရဲ့ သွင်ပြင်တွေပါပဲ။ အဲဒါမျိုးကို ကိုယ့်အသိတစ်ယောက်က ဖြန့်တယ်၊ ကိုယ်ကလည်း Hoax မှန်းသိနေတယ်ဆိုရင် တော်တော် စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ရပါတယ်။ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက် ဝမ်းသာအားရနဲ့ အဲလို လိုက်ဖြန့်နေတာကို Hoax ဖြစ်ကြောင်း သွားထောက်လို့ စိတ်ကောက်သွားပြီး ခပ်တန်းတန်းတောင် ဖြစ်သွားဖူးပါတယ်။

တကယ်လို့ Email တစ်စောင်ဟာ Hoax လို့ သံသယရှိရင် Google မှာ ရိုက်ထည့်ပြီး ရှာဖွေ စစ်ဆေးကြည့်ပါ။ Hoax မှန်ရင် အလွယ်တကူ တွေ့ပါလိမ့်မယ်။ Hoax ရဲ့သားကောင် အဖြစ်မခံပါနဲ့။ တချို့တွေဆို စေတနာ ဗရပွနဲ့ မြန်မာလိုပါ အကျအန ပြန်ပေးလိုက်ကြပါသေးတယ်။ စေတနာကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သတင်းအလွဲပေးခြင်းဟာ ဝေဒနာပေးခြင်းပါပဲ။ များသောအားဖြင့် ကိုယ်ရလာတဲ့ Hoax တွေဟာ အွန်လိုင်းမှာ ပြန့်နေပြီးသားဖြစ်တတ်တာမို့ Hoax တွေကို စာရင်းပြုစုထားတဲ့ ဆိုက်တွေမှာ သွားရောက် စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။

#This post is dedicated to two of my friends who recently lost their gmail accounts from email scams.

Read more:

 

Tags: , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

This project is to promote Myanmar by means of freely and openly accessible photos and videos. You may upload the media files according to below agreements. And only contribute the photos you can let go.

  1. The uploaded media files (digital photos and videos) are your own and do not violate any copyright issue. In other words, you shot them yourself.
  2. You made no photo manipulation except minimum color, exposure, brightness and contrast adjustments.
  3. You agree to apply Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0) to this media file. (You let other people the rights to remix and reshare your photos freely.)
  4. You agree not to add any visible watermark or trademark on the photo or video footage.
  5. The media file has to be related with Myanmar or shot inside Myanmar.

Uploading to Wikimedia Commons

  1. Go to Wikimedia Commons uploading wizard. If you still do not have an account there, I recommend to create an account though it is not mandatory in uploading a file.
  2. Read carefully and click “next” on “Learn” page.
  3. Click “Select media file to donate” in “Upload” page. Select the photo and click “upload“.
  4. After uploading, click “Continue” to go to “Release rights” page.
  5. (a) Choose “This file is my own work” if you are uploading your own photo. (b) Choose “This file is not my own work” If you are uploading on behalf of other people. Fill the source link (if there is any) and author’s name. Click “The copyright holder published this work with the right Creative Commons license” and choose “Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0“. Click “Next“.
  6. In “Describe” page, add the title and description properly since it helps in searching the photo with certain keywords. Add “{{Openmyanmar}}” in “Other information” to add OpenMyanmar logo and project description. Click “Next” and uploading process is finished.

After these steps, the image is uploaded and can easily be used in any of Wikimedia project. You images have higher chances to be used in international media and news agencies. And the best part is that you still get all the credits related with your photos.

# See the project home here and project page here.

# Facebook page here.

Tags: , , , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

တစ်နေ့သ၌ ကျွန်ုပ်မောင်သီဟကလေးသည် မရောက်သည်မှ ကြာလုပြီဖြစ်သော ဘွားပု၏ ဇာတိ မုဒုံခရိုင် စံပြရွာသို့ အလည်တစ်ခေါက် ရောက်ခဲ့ချေသည်။ ရွာထဲသို့ ဝင်လိုက်ကတည်းက ခါတိုင်းနှင့်မတူ တစ်ခုခုတော့ ထူးသည်ကို သတိပြုမိလိုက်သည်။ ပထမဆုံးဝင်တွေ့သူက ငယ်ငယ်က ခွေလှိမ့်ဘက် ဗလကြီး။ နာမည်နှင့်လိုက်အောင် လူကလည်း ထွားကြိုင်းလှသည်။

ဗလကြီးဆန်ဆိုင်သို့ ဝင်လိုက်သည်နှင့် သတိပြုမိလိုက်သည်က တင်းတောင်းမကျ ပြည်တောင်းမကသော တောင်းကြီးတွေ။

“ဟေ့ကောင် ဗလကြီး ဒီကိုးလိုးကန့်လန့် တောင်းတွေက ဘာလုပ်ဖို့လဲ။”

“ဟာကွာ ဒါ ဗလကြီးပြည်တောင်းကွ။”

“ဟင် မင့်ပြည်တောင်းတွေက အယ်စတုံကြီးတွေ။”

“အေးလေ ငါ့ဗလနဲ့ ဒါနဲ့မှ အနေတော်ပဲ။ ပြည်တောင်း ပိစိကွေးလေးတွေ အားမရပါဘူးကွာ။”

“ဟာ ဒါတွေနဲ့ ရောင်းတော့ မရှုံးဘူးလား။”

“အို ဈေးကိုလည်း ကြည့်ကြပ်တင်လိုက်တာပေါ့ ပိုတောင်မြတ်သေး။ ရွာထဲမှာဆို ငါ့တောင်းတွေကို လူကြိုက်များလို့ ဆန်မရောင်းဘဲ တောင်းရက်ရောင်းရင်တောင် စီးပွားအတော်ဖြစ်နေပြီ။”

“ဒါဆို တခြားရွာက ဆန်ကုန်သည်တွေနဲ့ ဘယ်လို အရောင်းအဝယ်လုပ်တုံး။”

“ကိုးပြည်နဲ့လေးလုံးဆို သူတို့ တစ်တင်းပဲလေ။ ဒီလိုပဲ တွက်ပြီး ရောင်းဝယ်ရတာပေါ့။”

“ဒါပေမဲ့ ခေတ်အဆက်ဆက် အစိုးရတွေ သတ်မှတ်ထားတဲ့စံ…”

“တော်တော် ဒါတွေလာမပြောနဲ့ ငါအကုန်သိတယ်။ ဒီမှာ ငသီဟ… မင်းဟာ ဘာစံကြီးပဲ ဖြစ်ဖြစ် အန်းယူဇာက အရေးကြီးဆုံးပဲကွ မှတ်ထား။ ယူဇာချွိုက် ယူဇာချွိုက်။”

ဪ… သူ့အရပ်နဲ့ သူ့ဇာတ်တော့ ဟုတ်နေတာပဲ။ တွေးလျက် မောင်သီဟသည် ဗလကြီးဆန်ဆိုင်မှ ခွာခဲ့သည်။ အနည်းငယ်လျှောက်သော် ညောင်ညိုပင်အောက်မှ အကြော်သည် ဒေါ်ဘုမ၏ ဆိုင်သို့ ရောက်၏။

ဒေါ်ဘုမ အကျော်စိုင်မဟာ ငပျောကိုကျော် မျင်းခွာကျော်လျှက် ဗူးသီးလဲကျော် ကျက်သွန်ကျော်တမြီ အကျော်ဇုံ ၇ပီ။

ထူးဆန်းသော ဆိုင်းဘုတ်သည် ကျွန်ုပ်အား ကြိုလင့်၏။ ကျွန်ုပ်ကိုမြင်သော် ဒေါ်ဘုမသည် ပြာပြာသလဲပင် ခွေးခြေတစ်လုံး ထိုးပေး၍ ရေနွေးအိုး ချလေ၏။

“အကြော်စုံ တစ်ပွဲ အချဉ်များများဗျာ… ဒါနဲ့ ဘာလို့ စာလုံးပေါင်းတွေ အမှားရေးရသတုံး။ ဘုန်းဘုန်းစွန့်ထားတဲ့ စာလုံးပေါင်း သတ်ပုံကျမ်း ရှိသေးတယ်မဟုတ်လား။”

ဒေါ်ဘုမသည် ကျွန်ုပ်အား သနားစရာ သတ္တဝါအလား ကြည့်လျက် ခေါင်းယမ်းလေ၏။

“ဒီမှာ မောင်သီဟ ၂၁ ရာစုမှာ စံတွေ စနစ်တွေ မလိုတော့ဘူး။ မော်ဒန်မှာ ကာရန်တွေ သတ်ပုံတွေ အားလုံးကို ချိုးဖျက်လိုက်ပြီ။ အဓိကက စားသုံးသူ အန်းယူဇာ နားလည်ဖို့ပဲ။ ဒီလို စတန့်ထွင်မှ ရွာမြောက်ဘက်ခြမ်းက တစ်ခုလပ်မ အကြော်ဆိုင်ကို ဖိုက်နိုင်မှာပေါ့။ အခုမြင်တဲ့အတိုင်းပဲ လူစည်နေတာတွေ့တယ်မဟုတ်လား။ ယူဇာချွိုက် ယူဇာချွိုက်။”

ဒေါ်ဘုမသည် ပြောရင်းဆိုရင်း အကြော်စုံပန်းကန်ကို အချဉ်နိုင်းချင်းနှင့် ချပေးလေ၏။ ကျွန်ုပ်လည်း ဒေါ်ဘုမ၏ ဩဝါဒကို အံ့ဩဘနန်း နားထောင်ရင်း အကြော်စုံကို အကြွေးစားခဲ့လေ၏။ ဒေါ်ဘုမအကြော်ဆိုင်မှထွက်သော် ကျောင်းဆရာလေး ကိုကြိုင်နီနှင့် တိုးလေ၏။

“ဟာ ဆရာလေး မတွေ့တာကြာပေါ့ နေကောင်းလား။”

“ကျုပ်စာမသင်တော့ဘူး ကိုသီဟ။”

“ဗျာ ဘာဖြစ်လို့လဲ။”

“ကျုပ် ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး လုပ်နေတယ်။ အဲ ဘောဒိုင်လည်း နည်းနည်းပါးပါးလုပ်ပါတယ်။”

ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး။ မောင်သီဟငယ်ခမျာ မျက်ဝိုင်းများ အလုံးသားဖြစ်သွားတော့သည်။ ကျောင်းဆရာက မျက်မှန်ကိုပင့်လျက် ဆက်ပြောသည်။

“ကျုပ် ရန်ကုန်တစ်ခေါက်သွားတော့ မုခစာအုပ်ဆိုတဲ့ အိမ်သာနက်စာမျက်နှာ တစ်ခုကို ရောက်ခဲ့တယ်။ ရောက်တုန်းရောက်ခိုက် သူများအတွင်းရေးတွေ လှန်လှောရင်းနဲ့ ယူဇာချွိုက်ဆိုတာကို ကျုပ်သဘောကျလာတာပဲ။ လူတစ်ချို့က လူနားမလည်တဲ့ ဂြိုဟ်သားစာတွေနဲ့ ရေးကြတယ်ဗျ။ ကျုပ်မေးကြည့်တော့ အန်းယူဇာတွေရဲ့ ယူဇာချွိုက်ကို နားမလည်တဲ့ သဘောက်မသား လူရမ်းကားတွေဆိုပဲ။”

မောင်သီဟလည်း ဉာဏ်မမီနိုင်။ ပါးစပ်အဟောင်းသားနှင့် ရင်သပ်ရှုမော နားထောင်ရ၏။

“ကျုပ် အဲဒါကို အရမ်းသဘောကျတယ်။ ယူဇာချွိုက်ဆိုတာ ဒီမိုကလေဇီပဲ။ အခုကျုပ် ဖိနပ်ကျွဲတစ်ဘက်နွားတစ်ဘက်စီးတယ်။ ကျုပ်မိန်းမ အတွင်းခံတွေ ယူဝတ်တယ်။ စည်းတွေ စံတွေ စနစ်တွေဆိုတာ လူတွေကို ဘောင်ခတ်ထားတာပဲ။ အခုဆို ရွာကလူတွေလည်း ကျုပ်ဟောပြောထားလို့ ယူဇာချွိုက်မှ ယူဇာချွိုက် ဖြစ်နေပြီလေ။ တခြားရွာတွေနဲ့ မတူတာကို ဒီရွာရဲ့ရွေးချယ်မှု ယူဇာချွိုက်ပေါ့။ သူကြီးတောင်မှ သူ့ပေတံအကျိုးလေး ရှစ်လက်မခွဲပဲ ရှိတာကို တစ်ပေသတ်မှတ်မလို့ လုပ်နေတယ်လေ။ ကျုပ်လည်း ပြောလိုက်တယ်လေ လုပ်သာလုပ် ဒီရွာက အများသဘူတောရင် ယူဇာချွိုက်ပဲ လို့။ သူများတွေလည်း ပေတံဘာတံ ကောင်းကောင်းရှိတာမှ မဟုတ်တာ။ လုပ်ပေးတာပဲ ကျေးဇူးတင်ရမယ်လေ။ အခုဆို သူကြီးက သူ့ပေတံနဲ့တိုင်းပြီးတော့ သစ်ဖြတ်စ အပိုင်းလေးတွေ လုပ်ပေးလိုက်တာ အားလုံးသဘောကျလို့။”

ဒီမိုကလေဇီ ဘောင်ခတ်… စကားလုံးများက မြင့်ပါဘိတောင်း။ ကျွန်ုပ်လည်း အံအားတသင့်နှင့် နုတ်ဘုတ်ငယ်ကို ထုတ်ကာ မှတ်သားသမှုပြုရ၏။

“ရွာဦးကျောင်းက ဘုန်းဘုန်းကတော့ ခေါင်းမာတယ်ဗျ ဘယ်လိုမှ ပြောမရဘူး။ ပိဋကတ်သုံးပုံ သင်္ဂါယနာမူက ကြီးလွန်းတယ်။ အခက်ဆုံး နှစ်ပုံခွဲလောက် လွှင့်ပစ်လိုက်ရင် သာမန်လူ လေ့လာလို့ရအောင် ကျုံ့သွားရင် လူတွေသဘောကျကြမှာပဲလို့၊ လူကြိုက်များလာရင် ဘုန်းဘုန်းမူက ယူဇာချွိုက်ဖြစ်လာမှာပဲလို့ ပြောမိတာဗျာ…”

ပြောရင်းဆိုရင်း ကျောင်းဆရာသည် ကျွန်ုပ်ပခုံးကို ကျော်ကြည့်ကာ ဖိနပ်နှစ်ဘက်ကို ခါးကြားကောက်ထိုးလျက် သုတ်ကနဲ ပြေးထွက်သွားလေ၏။ နောက်ပြန်လှည့်ကြည့်သော် ကျောင်းဆရာအား လိုက်ရှာနေသော ဘုန်းဘုန်းကို ကြိမ်လုံးကိုင်လျက် တွေ့လိုက်ရလေသတည်း။

Tags: , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·
Blog Screenshot

Blog Screenshot (Nevermind the corrupted texts. I'm a Unicode user.)

ဒီနေ့အသိတစ်ယောက် FB မှာ လင့်တစ်ခုရှဲထားလို့ သွားဖတ်ဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကက မူပိုင်ခွင့် ပြဿနာပါပဲ။ ဒီမူပိုင်ခွင့်အကြောင်း ပြောလည်းပြောခဲ့ကြပါပြီ။ ပြောလည်း ပြောနေကြတုန်းပါပဲ။ အွန်လိုင်းမှာ Image Search နဲ့ ရှာလို့ရလာတဲ့ ပုံတွေကို ကိုယ့် ဝဘ်ဆိုက်မှာ၊ ဘလော့မှာ သုံးကြပါတယ်။ ဒီထိအဆင်ပြေပါသေးတယ်။ နောက်တစ်ချို့က Photoshop အားကိုးနဲ့ ဟိုပြင်ဒီပေါင်းလုပ်ပြီး ပုံလေးတွေကိုသပြီး ပြန်တင်ကြပါတယ်။ ဒီထိလည်း ရပါသေးတယ်။ တချို့ကျတော့ ဒီလို အားကြိုးမာန်တက် ဖိုတိုရှော့ထားတာကို သူများတွေ အလွယ်ယူမသုံးစေချင်ကြပြန်ပါဘူး။ ဒီတော့ Copyrighted By ဆိုပြီး ကိုယ့်နာမည်လေး နောက်က ထည့်လိုက်ပါတော့တယ်။

ကိုသီဟက ရှက်တတ်ဖို့ လုပ်ရဦးမယ် ဆိုပြီး မြန်မာကျူတိုရီရယ်မှာ ရေးပါတယ်။ အဓိကက ဆော့ဝဲအကြောင်းပါ။ တစ်ယောက်က ဘာလို့ သူများပုံတွေနဲ့ ဘလော့မှာ တင်ထားတာလဲလို့ ထောက်ပါတယ်။ ဟုတ်ပေသားပဲလို့တွေးပြီး ကျွန်တော့ ဘလော့က အရင် အွန်လိုင်းကပုံတွေ ယူသုံးထားတာတွေ အကုန် လိုက်ဖြုတ်လိုက်ပါတယ်။ တစ်ခါတလေ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် Creativity ရှိတယ်လို့ ကြံဖန်တွေးချင်ရင် အစကအဆုံး ကိုယ့်ဟာကိုယ်ဆွဲထားတဲ့ ကိုယ့်ပုံကိုယ် သုံးတာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။

အွန်လိုင်းက ပုံတိုင်း Copyright နဲ့ ကန့်သတ်ပြီး သုံးမရတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တချို့ပုံတွေမှာ Creative Commons License တွေ ပေးထားပါတယ်။ License Version အလိုက် အဲဒီပုံတွေကို ပြန်သုံးခွင့် ပြင်ဆင်ခွင့် ပြုတယ် မပြုဘူး၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ သုံးခွင့်ရှိတယ် မရှိဘူး စသည်ဖြင့် ကွဲပါတယ်။ လောလောဆယ်တော့ CC3 က အလွတ်လပ်ဆုံးပါပဲ။ ပြန်သုံးခွင့် ပြင်ဆင်ခွင့် ပြန်ဝေမျခွင့်အပြင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာပါ ပြန်သုံးခွင့် ရှိပါတယ်။ ဒါတောင် မူရင်းပုံရဲ့ Copyright က သူ့မူလပိုင်ရှင်ဆီမှာ ကျန်ပါသေးတယ်။ Fair Use – အများပြည်သူအကျိုးအတွက် ခြွင်းချက်နဲ့ သုံးခွင့်ပေးထားတဲ့ ပုံတွေ ရှိပါတယ်။ Copyrighted လုပ်ထားရင်တော့ မူရင်းပိုင်ရှင်က ခွင့်မပြုရင် ဘယ်မှာမှ သုံးမရပါ။ ခွင့်ပြုချက်နဲ့သုံးပြီးတဲ့ ပုံတွေရဲ့ မူပိုင်ခွင့်မှာတောင် “All Rights Reserved” ယူထားလို့မရပါ။ မူရင်းပိုင်ရှင်ရဲ့ ပုံ၊ ဒီဇိုင်းပိုင်းနဲ့ဆိုင်တဲ့ မူပိုင်ခွင့်က မူရင်းပိုင်ရှင်ဆီမှာသာ ရှိတာကြောင့် “Some Rights Reserved” သာ လုပ်နိုင်ပါတယ်။

Filter Google image search for reuse

Filter Google image search for reuse

ပြန်သုံးလို့ရတဲ့ပုံ ဟုတ်မဟုတ် သိချင်ရင် Google က Search Result တွေကို Filter လုပ်လို့ရတဲ့နည်း ရှိပါတယ်။ Google Image Search ထဲမှာ Advanced Search ကို နှိပ်လိုက်ပါ။ ပြန်သုံးရုံပဲ သုံးချင်တာဆိုရင် Usage Rights ထဲမှာ Labeled for Reuse ကို ရွေးပေးပါ။ ပုံကို ပြင်ပြီးမှ သုံးချင်တယ်ဆိုရင်တော့ Labeled for Reuse with Modification ကို ရွေးပေးပါ။

copy = my own

Copy = My Own?

Otto de Voogd က ပြောတာက သူ့ပုံကို Aung က ယူသုံးထားတယ် Copyrighted By ဆိုပြီးတော့လည်း သူ့ဆိုက်လိပ်စာ ထိုးထားပါတယ်။ အဲဒါကို သူ့ဘလော့မှာ Copyright Image ကို ယူသုံးထားတာဖြစ်လို့ Copyrighted (All Rights Reserved) မတပ်သင့်ကြောင်း သွားကွန်းမန့်ပေးတော့ Aung က မဟုတ်ဘူး ငြင်းပါတယ်။ သူ့ကွန်းမန့်တွေကိုလည်း ဖျက်ပစ်ပါတယ်။ ကြောက်စရာ့ ဆင်ဆာပါပဲ။ နောက်ပိုင်း ကွန့်မန့်တွေကို Letters Page ကို ရွှေ့ထားတာ တွေ့ပါတယ်။ ဖြေရှင်းချက်ကတော့ ဒီပုံမှာ သုံးထားတဲ့ မူရင်းပုံတွေဟာ ပထမတစ်ကြိမ်မှာ သူကိုယ်တိုင် နဲ့ သူ့သူငယ်ချင်း ရိုက်ထားဖြစ်ကြောင်း၊ ဒုတိယတစ်ကြိမ်မှာ သူ့သူငယ်ချင်းဆီက ယူသုံးထားတာဖြစ်​ကြောင်း နဲ့ တတိယတစ်ကြိမ်မှာ ပုံရတဲ့လင့်ကို ပြပြန်ပါတယ်။ ဗလောင်းဗလဲလို့ ပြောရမလားပဲ။ မူရင်းပုံ ပိုင်ရှင်က အထောက်အထား ခိုင်လုံပါတယ်။ ၂၀၀၅ က ရိုက်ထားတဲ့ ပုံလည်းဖြစ်တယ်။ ဆိုက်တော်တော်များများကလည်း သူ့ပုံကို ယူသုံးထားကြပါတယ်။ တခြား သူ့ပုံကို ယူသုံးထားတဲ့ နေရာတွေမှာလည်း 7is7.com ဆိုတဲ့ ရေစာပါပါတယ်။ သူသုံးတယ်ဆိုတဲ့ Crop လုပ်ထားတဲ့ ယှဉ်ပြထားတဲ့ ပုံတွေမှာလည်း မူရင်းပုံလောက် အနားဝန်းကျင်တွေ အစုံအလင်မပါပါ။ ခပ်ဆင်ဆင်တူတဲ့ ပုံများဖြစ်နေမလားဆိုပြီး Photoshop မှာ Layer သွားထပ်ကြည့်တော့လည်း ကွက်တိပဲ ကျနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ ပိုဆိုးလာတာက မြန်မာလို ရေးထားတဲ့ စာရေးသူရဲ့ ကွန်းမန့်မှာ ဒီဘဲကြီးဟာ သူ့ပုံကို ယူသုံးထားပြီး သူခိုးက လူလူဟစ်နေတာဖြစ်တယ်လို့ ပြောထားတာပါပဲ။

စာရေးသူဟာ မြန်မာတွေရဲ့ အရိုးစွဲနေတဲ့ အကျင့်ဆိုးတွေကို မကြိုက်ကြောင်း သူ့ပို့စ် တော်တော်များများမှာ ပြောထားတာ တွေ့ပါတယ်။ မှားတာတောင် ဝန်မခံဘဲ ကျားကျားမီးယပ် ဖင်ပိတ်ငြင်းတတ်တဲ့ အကျင့်ဆိုး သူ့ဆီမှာ ကျန်သေးတာကတော့ ဝမ်းနည်းစရာပါပဲ။ စာရေးသူလုပ်သင့်တာက မခက်လှပါ။ ယူသုံးမိကြောင်း ဝန်ခံပြီး တခြားတစ်ပုံ ပြောင်းတင်လိုက်ရုံပါပဲ။

ဒီပို့စ်တွေ့တော့မှ လုပ်မယ်လို့ ကြံထားပြီး မရွေ့သေးတဲ့ အလုပ်တစ်ခုကို သတိရမိပါတယ်။ မြန်မာ ဓာတ်ပုံတွေကို Wikimedia Commons ကို ဝိုင်းတင်ဖြစ်အောင် လှုံ့ဆော်မယ့် Activity Project လုပ်ဖို့ပါ။ မြန်မာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဘယ်အကြောင်းအရာမဆို CC3 ပေးထားတဲ့ ပုံတွေ အွန်လိုင်းမှာ အင်မတန် နည်းနေတာ သတိပြုမိပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ဒီလို အဖြစ်မျိုးတွေ ဖြစ်လာရတယ်လို့ တွေးမိတယ်။ ဟိုတလောကတော့ ထူးတေဇာက သူ့ပုံတချို့ ပေးမယ်လို့ ပြောထားတာ သတိရတယ်။ ဒီ လှုပ်ရှားမှုကို ပြည်တွင်းမှာ ဒိုင်ခံလုပ်နိုင်တဲ့ (ဓာတ်ပုံတွေကို လက်ခံ၊ လိုက်ရိုက်၊ Caption ရေး) စေတနာ့ဝန်ထမ်း Organizer တစ်ယောက် အလိုရှိပါတယ်။

#Updated on 21st July#

ဒီနေ့ မူရင်းပုံပိုင်ရှင်ဆီက တုံ့ပြန်ချက် ထွက်လာပါပြီ။ (All Right Reserved) ဤ ပုံနှင့် ပတ်သက်သမျ အခွင့်အရေးအားလုံးကို မူပိုင်ထားသည် ဆိုတဲ့ စာသားကို ဖြုတ်ပြီး သူမူလသတ်မှတ်ထားတဲ့ (Attribution) လွတ်လပ်စွာ ပြန်လည် ဝေမျခွင့် ပေးဖို့ သုံးရက်+နောက်တိုးနှစ်ရက် ပေါင်း ငါးရက် ပေးထားပေမဲ့ အကြောင်းမပြန်တာကြောင့် အောက်ဖော်ပြပါပုံကို CC License နဲ့ ပြန်ထုတ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီလင့်ကို ပြန်ညွှန်းပြီး မည်သူမဆို လွတ်လပ်စွာ မျှဝေသုံးစွဲပြင်ဆင်နိုင်ပါတယ်။

Myanmar with Yangon Bus under proper license

Myanmar with Yangon Bus under proper license

Read More:

 

 

Tags: , , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·
Apple Sketch on Wacom Bamboo

Apple Sketch on Wacom Bamboo

Marina Boulevard က Starbucks ကော်ဖီဆိုင်ထဲဝင်လိုက်တော့ မူသူးက ရောက်နေပါပြီ။ ကျွန်တော့်ကို ဝမ်းသာအားရ နှုတ်ဆက်ပါတယ်။ သူကတော့ Apple နဲ့ iOS platform တွေမှာ မြန်မာ၊ လာအို၊ ခမာ အပါအဝင် ဘာသာစကားအမျိုးပေါင်း တစ်ဒါဇင်ကျော်အတွက် ဖောင့်ရေးသူဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်က Lion မှာ မြန်မာစာ စပါတာ မြန်မာတွေအတွက် ဝမ်းသာစရာဖြစ်ပြီးတော့ မြန်မာ အိုင်တီလောကမှာ တော်တော်လေး လှုပ်လှုပ်ခတ်ခတ် ဖြစ်သွားတဲ့အကြောင်း ပြောပြပါတယ်။ Commercial OS တွေထဲမှာ ဒါဟာ ပထမဆုံးဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြောပြလိုက်ပါတယ်။ သူလည်းဒါကိုသိတော့ တော်တော်ပျော်သွားပုံရပါတယ်။ မြန်မာတွေနဲ့ ဖောင့်ပြဿနာအကြောင်းပြောတော့ သူက Indian Language တွေမှာလည်း ဒီပြဿနာရှိခဲ့ကြောင်းနဲ့ အဓိက OS တွေနဲ့ Google မှာ ယူနီကုဒ်စသုံးပြီးနောက်ပိုင်း တဖြည်းဖြည်း လူတိုင်းယူနီကုဒ်သာ သုံးလာကြတော့ကြောင်း ပြောပြပါတယ်။ သူ့ဆီမှာ ကျွန်တော်ပို့ထားတဲ့ သူ့ဖောင့်အတွက် Bug တွေကို တစ်ဖိုင်တွဲလုံး ပရင့်ထုတ်ထားတာ တွေ့ပါတယ်။

သူက သူ့ဆီရောက်နေတဲ့ မြန်မာစာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကွန်ပလိန်းအီးမေးတွေကို ထုတ်ပြပါတယ်။ တစ်စောင်မှာ ယူနီကုဒ်ကို ဇော်ဂျီလက်ကွက်နဲ့ရိုက်ပြထားပြီးတော့ အမှန်မမြင်ရတဲ့အတွက် ဒီဖောင့်ဟာ “မြန်မာလူမျိုးတွေအတွက် အသုံးမကျတဲ့ဖောင့်ပါ” လို့ပြောထားပါတယ်။ နောက်စာတစ်စောင်မှာတော့ “သူ့ဖောင့်မှာပါတဲ့ Glyphs အက္ခရာပုံစံတွေဟာ ရုပ်ဆိုးကြောင်းနဲ့ အမှားအများအပြားပါကြောင်း၊ မူသူးဟာ မြန်မာမဟုတ်တဲ့အတွက် မြန်မာစာကို မြန်မာလူမျိုး သူ့ကဲ့သို့ မသိတဲ့အတွက် မြန်မာဖောင့်ကိုလုပ်တာဟာ မသင့်တော်ကြောင်း၊ သူတို့ဝက်ဘ်ဆိုက်က လုပ်နေတဲ့ဖောင့်တွေဟာ လှပပြီးတော့ အမျိုးအစားစုံလင်ပါကြောင်း” ပြောထားပါတယ်။ သူတို့ဝက်ဘ်ဆိုက်ကိုကြည့်တော့ Homepage ကစလို့ စာလုံးပေါင်းမှားနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ မြန်မာမို့လို့ပေပဲ။ ဘယ်သူဆိုတာတော့ မှန်းလို့ ရလောက်မယ်ထင်တယ်။ ​မူသူးက သူ့ဖောင့်တွေဟာ ဒီလောက်တောင်ပဲ ရုပ်ဆိုးလား၊ မှားနေလားဆိုတော့ အဲလောက်လည်းမဟုတ်ကြောင်း လက်ခံလို့ရတဲ့အဆင့်ရှိကြောင်း ပြန်ပြောရပါတယ်။ သူ့အိတ်ထဲမှာလည်း မြန်မာဂျာနယ်တွေ တစ်ထပ်ကြီး ပါပါတယ်။ နေ့လည်ကမှ ပင်နီဆူလာပလာဇာ သွားဝယ်ထားတယ်ပြောပါတယ်။ အွန်လိုင်းမှာ ကိုးကားရှာရတာခက်တဲ့အပြင် အွန်လိုင်းက မြန်မာစာအများစုကလည်း Encoding တလွဲဖြစ်နေတာများလို့ ကိုးကားဖို့၊ တိုက်ကြည့်စစ်ဆေးဖို့ ခက်တဲ့အကြောင်း ပြောပြပါတယ်။ ကျွန်တော်က သူ့ကို Myanmar NLP နဲ့ ဆက်သွယ်လို့ရတဲ့အကြောင်း၊ အကိုးအကားလိုရင် သူတို့ဆီမှာ အကူအညီတောင်းလို့ရတဲ့အကြောင်း ပြောလိုက်ပါတယ်။

Apple မှာပါတဲ့ ဖောင့်တွေရဲ့ နာမည်အဆုံးမှာ MN ပါတဲ့ ဖောင့်တွေက သူရေးထားတာဖြစ်ပါတယ်။ MN က ဘာအဓိပ္ပါယ်လဲ မေးကြည့်တော့ သူ့နာမည် အတိုကောက်ဖြစ်တဲ့အကြောင်း ရယ်ပြီး ရှင်းပြပါတယ်။ Sangam ကတော့ သက္ကတနဲ့ ပါဠိ ဝေါဟာရဖြစ်ပြီး ဆက်သွယ်စုစည်းမှု၊ ပေါင်းစည်းမှု ပေါင်းဆုံမှု လို့ အဓိပ္ပါယ် ရပါတယ်။ Myanmar MN က Document တွေအတွက် Default ဖောင့်ဖြစ်ပြီးတော့ Myanmar Sangam MN က UI အတွက် Default ဖောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ ဖောင့်တစ်ခုစီမှာ Regular နဲ့ Bold နှစ်ခုစီပါပြီး ဖောင့်နှစ်ခုအတွက်ဆိုရင် စုစုပေါင်း ဖောင့်လေးမျိုးရှိမယ်လို့ပြောပါတယ်။

Bugs in Myanmar Fonts

Some Bugs in Myanmar Fonts

အဓိကလွဲနေတာတွေကတော့ –
(၁) အောက်မြစ် + အသတ် ဖြစ်ပါတယ်။ ယူနီကုဒ် ၅.၂ မှာ တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားတွေ ပါလာပါတယ်။ စကောကရင်အတွက်လည်း မြန်မာအောက်မြစ်ကို ယူသုံးပါတယ်။ အကြောင်းမှာ ယူနီကုဒ်မှာ ဒီအတွက် ကုဒ်ပွိုင့်သတ်သတ် ထပ်တောင်းလို့ မရတော့ပါ။ အောက်မြစ် (Dot below) ဟာ အောက်မြစ်သာမက သရအဖြစ်လည်း သုံးထုံးရှိပါတယ်။ Normalize လုပ်တဲ့အခါမှာ အောက်မြစ်အသတ် ရိုက်ထားသည်ဖြစ်စေ၊ အသတ်အောက်မြစ် ရိုက်ထားသည်ဖြစ်စေ အောက်မြစ်ကို အသတ်ရှေ့မှာ ထားစီဖို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ စာရိုက်ရင်တော့ ရေးထုံးအတိုင်း အသတ်အောက်မြစ် ရိုက်နိုင်ပြီးတော့ Encoding စီတဲ့အခါမှာ အောက်မြစ်အသတ် ပြန်စီပါမယ်။ မူသူးက ဒီရှေ့က Document စာရွက်စာတမ်းတွေ ဖတ်ပြီးလုပ်တာဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီအချက်ကို လွတ်သွားပါတယ်။ အဲဒါနဲ့ သူ့ကို စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြန်ရှာပြရပြီး ယူနီကုဒ်က မာတင်ဟော့စ်ကင် ဆီကိုပါ အတည်ပြုချက် လှမ်းတောင်းရပါတယ်။ Apple မှာ ဒီကိစ္စအတွက် အစည်းအဝေးလုပ်ဖြစ်ပြီး အကြောင်းအကျိုးနဲ့ မနည်းရှင်းပြခဲ့ရတယ်လို့ မူသူးက ပြောပါတယ်။ ဖောင့်ပြင်ပြီးရင်တော့ အောက်မြစ်အသတ်ပဲရိုက်ရိုက် အသတ်အောက်မြစ်ပဲရိုက်ရိုက် အမှန်ပြနိုင်အောင် ပြင်ထားမယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကီးမက်ဂျစ်သုံးရင်တော့ Normalize လုပ်ပြီးသား Encoding အတိုင်း ရပါမယ်။

(၂) နောက်တစ်ချက်ကတော့ နငယ်ဖြစ်ပါတယ်။ အောက်မြစ်နဲ့ပေါင်းရင် နငယ်ဟာ တိုသွားပါတယ်။ ပါဌ်ဆင့် ဒါမှမဟုတ် ဟထိုး၊ ချောင်းငင်၊ ရရစ်နဲ့တွေ့မှသာ နငယ်အတိုဖြစ်ကြောင်း ပြောရပါတယ်။

(၃) ရကောက်နဲ့ ဟထိုးတစ်ချောင်းငင်တွေ့ရင် တစ်ချောင်းငင်က ရကောက်အောက်မှာသာ နေပါတယ်။

(၄) မြန်မာ ပန်ဂရမ်ထဲမှာ ယူသုံးထားတဲ့ ဝဍ္ဎန က ဍ္ဎက မှားနေပါတယ်။ ဍရင်ကောက်က အပေါ်ရောက်ပြီး ဎရေမှုတ်က အောက်ကဝိုက်ထားပါတယ်။ ဘာသာဗေဒအရ အဲဒီပုံက မှန်ပါတယ်။ ဟိုးရှေးရှေးကလည်း ရေးထုံး တစ်ခုတလေ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခုခေတ်မှာ ရေးထုံးက နှစ်ခုချိတ်လျက်ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပြရပါတယ်။

(၅) အက္ခရာဤ နဲ့ ဏကြီး မှာ မလိုအပ်ဘဲ အတက်တွေပါနေပါတယ်။ အက္ခရာဣ ကတော့ ကကြီးနှစ်လုံးဆင့်ပုံဖြစ်ပြီး အတက်ပျောက်နေပါတယ်။

(၆) စာလုံးတွေရဲ့ အပေါ်အောက် ညှိတာတွေ ရှည်တာရှည် တိုတာတို ဖြစ်နေပါတယ်။ သူ့အနေနဲ့တော့ Typeface နဲ့ ဒီဇိုင်းကိုငဲ့ပြီး စာလုံးအရွယ်ညီအောင် အတိုအရှည်တွေ အမျိုးမျိုး လုပ်ထားပါတယ်။ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ အဲဒါက ပြဿနာမဟုတ်ပေမဲ့ တချို့က လုံးလုံးလက်ခံပေးလို့မရပါလို့ ပြောရပါတယ်။ အဲဒါ အင်မတန်လွယ်ကြောင်း၊ လက်ရေးလှလေ့ကျင့်သလို မျဉ်းလေးကြောင်းဆွဲပြီး အထဲဝင်အောင်သာ ညှိလိုက် အားလုံးအဆင်ပြေသွားမယ်လို့ အကြံပေးလိုက်ပါတယ်။
(၇) ရပ္ပ (Repha) (ကင်းစီးတင်သလို ရကောက်ကို ဗျည်းပေါ်မှာတင်တာ) က မွန် Vowel E နဲ့ ခပ်ဆင်ဆင်တူနေပါတယ်။ ဒီလိုပဲ ရှေးကသုံးလား မှားလား မှန်လား ပြောမရသေးပါ။ ပုဂံကျောက်စာတွေ ပြန်ရေးထားတဲ့ စာအုပ်ထဲမှာတော့ ရကောက်အသေးလေး အပေါ်တင်တာ တွေ့ဖူးတယ်။ Myanmar NLP ကို အကူအညီတောင်းပြီး ကိုးကား ပြန်ရှာရပါမယ်။
(#24th June 2011# Repha’s shape is confirmed to be English letter 6 or open quote above the consonant.)

ကျန်တာတွေကတော့ အောက်မြစ်၊ ဗျည်းတွဲ၊ ချောင်းငင်၊ စတာတွေရဲ့ နေရာအထားအသိုတွေဖြစ်ပါတယ်။

တော်တော်လေး စကားပြောပြီးတော့ ကိုတင်မျိုးထက် ရောက်လာပါတယ်။ သူကတော့ မာစတာပိစ်ယူနီစံရဲ့ မူလပထမ ဖန်တီးရှင် ဖြစ်ပါတယ်။ လင်းနစ်ပန်ဂိုးအတွက် အရင်ဖန်တီးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ Apple အတွက်ရေးပေးသူ တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။ ကိုငွေထွန်းကတော့ ရန်ကုန်မှာ ဗာဟီရများနေလို့ မလာနိုင်တော့ပါ။ မူသူးက မကြာခင်ထွက်တော့မယ့် AAT အသစ်မှာ Positioning ပါလာတော့မှာဖြစ်ပြီး မြန်မာအပါအဝင် Brahmi အခြေခံ ဘာသာစကားတွေအတွက် ဖောင့်လုပ်ရတာ ပိုအဆင်ပြေလာမှာဖြစ်ကြောင်း ပြောပြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က စင်္ကာပူတစ်ခုတည်းမှာတင် မြန်မာလူမျိုး နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိပြီး တော်တော်များများက အိုင်ဖုန်း အိုင်ပက်တွေသုံးကြတဲ့အကြောင်း၊ သုံးစွဲသူအရေအတွက် မနည်းလှတဲ့အကြောင်း ပြောပြတော့ သူက အဲဒီ Stats နဲ့ မြန်မာတွေရဲ့ စိတ်အားထက်သန်မှုကို Apple ကို ပြနိုင်ရင် နောက်သုံးလေးလအတွင်းမှာ ထွက်လာမယ့် iOS5 မှာ မြန်မာစာပါလာအောင် သူကြိုးစားပေးလို့ရကြောင်း ဝမ်းသာအားရ ပြောပါတယ်။ ဒီ့အတွက် Ornagai နဲ့ iMyanmar ဒေါင်းလုဒ်အရေအတွက်ဟာ မြန်မာ iOS အသုံးပြုသူအများစုရဲ့ အရေအတွက်ကို ရောင်ပြန်ဟပ်နိုင်မယ်ထင်တယ်။ ဒီလို Apple က Developer တစ်ယောက်နဲ့ တိုက်ရိုက်တွေ့ရတာ သူနဲ့ကိုယ်နဲ့ ဘာတွေလိုနေလဲ၊ ဘယ်လို ဆက်သွယ်ရမလဲ ဘာတွေကူညီနိုင်သလဲ ဆိုတာတွေသိသွားလို့ တော်တော် အကျိုးရှိတယ် ပြောနိုင်ပါတယ်။ Lion မှာတင်မက iOS မှာပါ မြန်မာစာပါလာတော့မယ်ဆိုရင် အတို်ငး်ထက်အလွန် တံခွန်နဲ့ ကုက္ကားပါပဲဗျား။

Tags: , , , , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·