In summary, as of 2011, Myanmar Unicode fonts can correctly render in;

  • Windows (Opentype on Uniscribe)
  • OSX (Opentype on AAT) with Myanmar font built-in
  • Linux distros (Opentype, Graphite on Pango,Harfbuzz) with Myanmar font built-in or Repository available
  • iOS (Opentype on AAT).

We have a few more updates now.

(1) Nook is Android based tablet and it seems to be able to render Myanmar Unicode correctly. နွတ်(ခ်) မှာ မြန်မာယူနီကုဒ်ဖောင့် အမှန်ပေါ်ပါပြီ။
(2) Android itself started supporting Myanmar Unicode 5.0 in it’s IcecreamSandwich Android 4.0. The reshaping rules are based on Pango and are inside the system (not in the font). The most visible changes are virama u1039 and vowel e u1031. အန်းဒရွိုက် ၄.၀ မှာ မြန်မာယူနီကုဒ် ၅.၀ စာလုံးပုံဖော်တဲ့ စနစ်ပါလာပါပြီ။ ယူနီကုဒ်က ၅.၁ နောက်ပိုင်းမှာမှ ပုံသေဖြစ်တဲ့အတွက် အမှန်မပေါ်သေးပါဘူး။

Android 4.0 Myanmar Unicode Support

Android 4.0 ICS Myanmar Unicode Support. Zawgyi texts will not show correctly anymore.

(3) Windows 8 consumer preview came out a few days ago. It has improved Myanmar font (supports Burmese and Mon) and Myanmar font fallback for IE. So, it’s confirmed that Windows 8 will support Myanmar Unicode font and Keyboard in PC, mobile or tablets when it comes out. ဝင်းဒိုး ၈ စားသုံးသူအတွက် နမူနာမှာ အရင်တစ်ခါထက် ပိုမှန်လာတဲ့ မြန်မာယူနီကုဒ် ပါလာတဲ့အတွက် တကယ်ထုတ်ရင် ပါလာမှာ သေချာပါပြီ။

Shifted Unicode Keyboard on Windows8 Consumer preview

Shifted Unicode Keyboard on Windows 8 Consumer Preview (Based on Myanmar3 Layout by Myanmar NLP)

#P.S. Myanmar Wikipedia has more than 10,000 articles now.

Tags: , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

Paradigm Shift

31 Jan 2012

Paradigm Shift
ငယ့်ငယ်တုန်းက ဖတ်ဖူးတဲ့ ကိုတာ့စာထဲမှာတော့ ပါရာဒိုင်း (Paradigm)တဲ့။ မျက်စိထဲမြင်ယောင်တာကတော့ ပါပရာရယ် ပဒိုင်းသီးရယ်။ နောက် နည်းနည်းကြီးလာတော့ ကျော်ဝင်းက ယဉ်ကျေးမှုတွေ တွန်းတိုက်မိကြတယ် (cultural conflict/clashes) ပြောပြန်တယ်။ ဒီတစ်ခါတော့ တရုတ်ကြီး အင်္ကျီလက်စနဲ့ ကုလားမကြီးဆာရီနဲ့ ငြိကြတယ်ပေါ့။

ဆံရှည်ထားတာ လမ်းသရဲ၊ ဘောင်းဘီဝတ်တာ လူမိုက်ဆိုတဲ့ အဆင့်ကနေ နည်းနည်းတော့ ရွေ့လာပြီထင်တာပဲ။ ဆံပင်ဝဲနဲ့ အီမိုတွေပေါ်လာသလို၊ မိန်းကလေးတွေလည်း အပြိုင်းအရိုင်း တိုတက်လာကြတော့ ခေတ်ကြီးပျက်နေပြီပြောရင် နည်းနည်းတော့ လွန်လိမ့်မယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံ စီးပွားရေးအင်အားကောင်းမှ၊ နိုင်ငံ့မီဒီယာတွေ ကမ္ဘာကို ဖြန့်နိုင်မှ၊ နိုင်ငံသားတွေပညာကိုယ်ခံအားကောင်းမှ ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုကို သူများဆီ သွားနယ်ချဲ့လို့ရမယ်။ နိုင်ငံကလည်းဆင်းရဲ၊ လူအများစုက ပညာမတတ်ကြရင် နယ်ချဲ့လာတဲ့ သူတပါးယဉ်ကျေးမှုတွေ ကိုယ်က ပြန်ယူနေရမှာပဲ။ ဒါ ရှောင်မရ ပြုမရ၊ အကောင်းဘက်ရောက်အောင်သာ လမ်းကြောင်းပြောင်းပေးလို့ရတဲ့ ကိစ္စ။ သိပ်တော့မပူပါနဲ့။ ရန်ကုန်နွေလယ်ခေါင်မှာ တော်တော်ကို အူကြောင်ကြောင်နိုင်တဲ့လူသာလျှင် မက်ထရစ်ကားထဲက လောင်းကုတ်ကြီးတကားကားနဲ့ ချွေးထုတ်နေပါလိမ့်မယ်။ ကံကောင်းတာက မြန်မာဆိုတာ စာပေ၊ ဂီတ၊ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ ယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်ခံအားကောင်းခဲ့တဲ့ ဒေသဖြစ်လေတော့ ယဉ်ကျေးမှုဝါးမျိုခံရခြင်းအစား ယဉ်ကျေးမှုမွေးစားခြင်းဘက်ကို ပိုရောက်နေတယ်ပြောရမယ်။

မြန်မာရယ်လို့ဖြစ်လာတာတောင် နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်စွန်းစွန်းပဲ ရှိသေးတယ်။ ဒီကြားထဲမှာ ဒီလိုပဲ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းပြီး ဒီနေ့ခေတ်ရောက်လာတယ် မဟုတ်ပေလား။ ဝတ်ပုံစားပုံတောင် ဒီနှစ်နဲ့ နောက်နှစ် ယောင်ယောင်လေး ကွဲတယ်။ ရှေးခေတ်မြန်မာကြီးတွေ ဝတ်တဲ့ ရင်ဖုံးနဲ့ ဒီနေ့ခေတ်တိုက်ပုံ ဘယ်မှာတူလို့လဲ။ သူတို့ခေါင်းပေါင်းစရှည် တစ်ထောင်ထောင်နဲ့ လွှတ်တော်အမတ်တွေရဲ့ လယ်ဒီမိတ်ခေါင်းပေါင်းစတိုနံ့နံ့ တခြားစီ မဟုတ်လား။ တောင်ရှည်ပုဆိုးဆိုတာ လုံချည်ဆိုင်မှာတောင် သွားမေးလို့ မရှိတဲ့ အဖြစ်။ မြန်မာ့ရိုးရာစားစရာဆိုတဲ့ မုန့်ဟင်းခါးတောင် ပေါ်တာ နှစ်တစ်ရာ မပြည့်တတ်သေး။ ဒီနေ့မြန်မာက လူမျိုးကြီးဗမာဆိုတာလည်း တိဗက်က အဓိက ဆင်းသက်လာပြီး တရုတ်အရောရော၊ မွန်အရောရောမဟုတ်ပေလား။ ဒါကြောင့်ပဲ နိုင်ငံရှိရင် လူမျိုးရှိတယ်ဆိုတဲ့စကားက အများကြီးတာသွားပါတယ်။

ရှေးခေတ်က သီတင်းကျွတ်ရင် ဆီမီးခွက်မျှောတယ်။ ဖယောင်းတိုင်ထွန်းတယ်။ ဒီခေတ်လည်း မျှောတဲ့လူမျှောတုန်း၊ ဖယောင်းတိုင်လည်း ထွန်းတဲ့လူထွန်းတုန်း။ အများစုကတော့ လျပ်စစ်မီးသီးထွန်းမယ်၊ မီးရှူးမီးပန်းဖောက်မယ်။ ရှေးကသင်္ကြန်မှာ သပြေခက်နဲ့ ရေပက်ခဲ့ကြပေမဲ့ ခုခေတ် မီးသတ်ပိုက်နဲ့ထိုးမယ်၊ ရှေးက နွားလှည်းနဲ့ လှည့်ပေမဲ့ ခုခေတ် ကားနဲ့လည်မယ်၊ အိုးစည်ဗုံမောင်းအစား တီးဝိုင်းနဲ့ဆိုမယ်။ ထိန်းသိမ်းတဲ့လူက ထိန်းသိမ်းနေသလို တိုင်းတပါးယဉ်ကျေးမှုကို ကူးချတဲ့လူကလည်း ကူးချနေပါတယ်။ အဟောင်းတွေပျက်လို့ အသစ်တွေဝင်လာတဲ့အချိန် ကြားထဲက အခြေအနေတစ်ရပ်မှာ ကိုယ်ပိုင်စတိုင်တစ်ရပ်ဖြစ်လာတာကို နှောင်းပိုင်းလူတွေက ငါတို့ယဉ်ကျေးမှုလို့ အမည်တပ်ကြပါလိမ့်မယ်။

တရုတ်အင်္ကျီကနေ တိုက်ပုံဖြစ်၊ ဒိုတီက ပုဆိုးဖြစ်၊ ထိုင်းသီချင်းက သီချင်းကြီးဖြစ်နဲ့ သူများဟာကို ကိုယ့်ဟာဖြစ်အောင် တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ယူနီကွီး (Unique) ကိုယ်ပိုင်ဝိသေသလက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်အောင် လုပ်ယူနိုင်တာ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေကြားမှာ ပဲလှော်ဆားညပ်သလိုညပ်နေတဲ့ မြန်မာတွေရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အချက်ပေါ့ဗျာ။ ဒီလို ရာစုရှည်အောင် တည်တံ့(နည်းနည်းစီပြောင်းလဲ)လာတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေရှိသလို ကြားထဲမှာ ပျောက်ပျက်သွားတဲ့ ဓလေ့တွေလည်း အများကြီး ရှိသပေါ့။ ဥပမာ လှေလှော်၊ မြင်းစီး၊ သဲပုံစေတီဆိုတဲ့ ပွဲတွေဟာ တော်တော်ရှားရှားပါးပါးမှ တွေ့ရတော့တဲ့ ဓလေ့တွေပါ။ ဗမာယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးလို့ တချိန်က ဗမာတွေနဲ့ တန်းတူ အင်အားကြီးခဲ့တဲ့ မွန်၊ ရခိုင် စတဲ့တိုင်းရင်းသားတွေ၊ တခြားတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုတွေရဲ့ ရိုးရာတွေ ပျက်သွားတာလည်း တပုံတပင်ရှိတာမို့ ပျောက်ပျက်သွားတဲ့ ဓလေ့တွေအတွက် သိပ်ပြီး နှမြောမနေပါနဲ့။ ပျောက်ပျက်မသွားအောင် ထိန်းသိမ်းရသလို တိုးတက်နေအောင်လည်း အမြဲကြံဆောင်နေရမယ် မဟုတ်လား။ ထိန်းသိမ်းရုံပဲ ထိန်းသိမ်းနေရင် ကြာရင်ကောမှာပဲ။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်တစ်ရာကလည်း ဒီသီချင်းကြီးတွေ၊ ဒီခေတ်လည်းတစ်ပုဒ်မှ တိုးမလာ။ ရှေးက ရုပ်သေး ခုခေတ်ထိ ဒီတိုင်းပဲ။ ဒီခေတ်နည်းပညာတွေ၊ ဆက်တင်တွေနဲ့ ပေါင်းစပ်မရနိုင်ပေဘူးလား။ (ဒီနေရာမှာ ဝင်နှောက်ချင်တာက တစ်သီးပုဂ္ဂလတွေရဲ့ ကဏ္ဍပါ။ စည်းလုံးညီညာ အောင်ကြောင်းဖြာလို့ ဘယ်လိုပဲ ပြောပြော ခေတ်ကိုအပြောင်းလဲကြီးပြောင်းလဲခဲ့သူ တစ်ယောက်ချင်းစီက သူ့ခေတ်မှာ သူများထက် အပုံကြီး တော်ခဲ့ချွန်ခဲ့တဲ့ လူရည်ချွန်တွေ ဉာဏ်ကြီးရှင်တွေကြောင့်လို့ ပြောရင် လွန်အံ့မထင်။) ခေတ်နဲ့ မညီ လူကြိုက်မများတော့တဲ့ ဓလေ့တွေကတော့ ဘယ်လောက်အသက်သွင်းသွင်း ဖုတ်လှိုက်ဖုတ်လှိုက် ဖြစ်နေမှာပါပဲ။

ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းတယ်ဆိုရာမှာ အစိုးရရဲ့ မူဝါဒ၊ တိုင်းပြည်ရဲ့စီးပွား၊ ပြည်သူတွေရဲ့ ပညာရေးရေချိန်တွေက အရေးပါတဲ့ နေရာတွေမှာ ရှိနေပါတယ်။ ဒီနေ့ခေတ်လို ကမ္ဘာရွာဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ သူများလွှမ်းမိုးတာ အနည်းနဲ့ အများတော့ ခံရမှာပါပဲ။ အရေးကြီးတာက ပါရာဒိုင်းအရွေ့တွေကြားမှာ ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုတွေ အပြင်ကို အစွံထုတ်နိုင်ဖို့နဲ့ သူများယဉ်ကျေးမှုတွေရဲ့ အတွန်းအတိုက်ကို ထိုက်ကျိကျင့်သလို အသာလေး ရောမွှေမွေးစားလိုက်ဖို့ပါပဲ။ လုံးဝအဝင်မခံဘဲ တောင့်ခံထားရင် မျိုးဆက်တစ်ခုနဲ့ တစ်ခုကြားမှာ ယဉ်ကျေးမှုရှော့ရ(Cultural Shocks)သွားပြီး လူကြီးတွေ နောက်ကောက်(Knock out)ကျသွားလိမ့်မယ်။ “Survival of the fittest” (အင်္ကျီအကျပ်ဝတ်မှ ဖိုက်တင်ချနိုင်မယ်ဆိုလား) လို့ ဒါဝင်ကြီးက ဆိုတယ် မဟုတ်လား။ သေချာတာကတော့ မြန်မာဆိုတဲ့ ဝိသေသက မြန်မာနိုင်ငံရှိနေသရွေ့တော့ ပျောက်ပျက်သွားဦးမှာ မဟုတ်။

Tags: , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

SOPA ဆိုတာ Stop Online Piracy Act ရဲ့ အတိုဖြစ်တယ်။ ဒီနေ့မှာ အဆုံးအဖြတ်ကျမှာ ဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်က ရုပ်ရှင်၊ စာပေ၊ သီချင်း အနုပညာထုတ်လုပ်သူတွေရဲ့ လှုံ့ဆော်မှုနဲ့ ဥပဒေတစ်ရပ် ဖြစ်လာဖို့ ကြိုးပမ်းမှု ဖြစ်တယ်။ ခုမှမဟုတ် အရင်ကလည်း လွှတ်တော်မှာ တက်ပေမဲ့ ကန့်ကွက်သူများတာကြောင့် အတည်မဖြစ်ပါ။

ကမ္ဘာပေါ်က ဝဘ်ဆိုက်တော်တော်များများရဲ့ ဆာဗာတွေက အမေရိကန်မှာ ရှိတယ်။ SOPA သာ ဥပဒေအဖြစ် အသက်ဝင်သွားရင် အခုလက်ရှိ အွန်လိုင်းမှာ ပိုင်းရိတ် ရုပ်ရှင်ဆိုက်၊ ဖိုင်အပ်လုတ်၊ သီချင်းဆိုက်တွေကို ဟို့စတင်း ပရိုဗိုက်ဒါတွေ၊ ဒိုမိန်း မှတ်ပုံတင်သူတွေဆီကနေ (ယုတ်စွအဆုံး ISP ကနေ) တိုက်ရိုက် ဖျက်ချခိုင်း ရပ်ခိုင်းလို့ ရတယ်။ ပိုင်းရိတ်ရုပ်ရှင်တစ်ကားကို တွေ့ပြီဆိုပါစို့။ အခု လောလောဆယ်မှာက ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီက အဲဒီရုပ်ရှင်တင်ထားတဲ့ဆိုက်ကို တောင်းဆိုရတယ်။ တောင်းဆိုတာကို မလိုက်လျောရင် တရားစွဲ၊ တရားရုံးက အပြစ်ရှိကြောင်း သံသယ ဖြစ်ပြီး ဒီရုပ်ရှင်ကိုဖျက်စေ၊ သို့ ဒီဆိုက်ကို ရပ်စေ ဆိုမှ ပိတ်လို့ရတယ်။ အခုဥပဒေသာ အသက်ဝင်သွားရင် ဆိုက်ပိုင်ရှင်ကို အသာခေါက်ထားပြီး ဟို့စတင်းပရိုဗိုက်ဒါဆီမှာ ဒီဆိုက်ကို တန်းပိတ်ခိုင်းလို့ ရတယ်။ ဒီဥပဒေသာ ပေါ်ပေါက်လာရင် မူလ အနုပညာ ထုတ်လုပ်သူတွေကို အင်မတန် အကျိုး ဖြစ်ထွန်းစေမှာ ဖြစ်တယ်။ တစ်နှစ်တစ်နှစ် ပိုင်းရိတ်ကနေ ဆုံးရှုံးနေတာ ၁၀၀ ဘီလျံဖိုးလောက် ရှိတယ်ဆိုတယ်။ ဟုတ်တော့လည်း ဟုတ်မယ်။ အွန်လိုင်း ရုပ်ရှင်၊ စာအုပ်၊ ဆော့ဝဲ၊ မန်းဂ တွေကို မြန်မာတစ်ပြည်ထဲတင် ခိုးစားနေတာ မနည်းလှဘူး။ လူဦးရေ ဘီလျံချီတဲ့ တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယမှာလည်း ခိုးကူးတွေ အများဆုံး သုံးကြတယ်ဆိုတယ်။

မကောင်းတာက အများကို ဝန်ဆောင်မှု ပေးနေတဲ့ ဆိုက်တွေနဲ့ အခမဲ့ လွတ်လပ် သတင်းရင်းမြစ် ဆိုက်တွေအတွက်ပါ။ Youtube က အကောင့်တစ်ခုမှာ ခိုးကူးသီချင်းတစ်ပုဒ် တင်ထားပြီဆိုပါစို့။ Youtube ဒိုမိန်းကြီး တစ်ခုလုံးကို ချက်ချင်း ရပ်ခိုင်းလို့ရတယ်။ Facebook မှာ ပိုင်းရိတ်သီချင်းတွေ ရုပ်ရှင်တွေ တင်ထားရင် Facebook.com ကြီး တစ်ခုလုံးကို ချက်ချင်း ပိတ်ခိုင်းလို့ ရတယ်။ အပြစ်ရှိကြောင်း ထင်ရှားမှသာ ပိတ်ရမှာ မဟုတ်ဘဲ သံသယ ဖြစ်ရုံနဲ့တင် ပိတ်ခိုင်းလို့ ရတဲ့အတွက် တော်တော် ပြင်းထန်တဲ့ ဥပဒေလို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ အမှန်ပြောရရင် ကုမ္ပဏီကြီးတွေမှာ အင်အားကြီးမားတဲ့ ရှေ့နေအဖွဲ့တွေနဲ့ နောက်ကလိုက်နိုင်တဲ့ငွေအင်အား ရှိတာကြောင့် ဒီလိုအမှုဖြစ်ရင် သိပ်မှုစရာ မရှိပေမဲ့ အခုမှထောင်တဲ့ လုပ်ငန်းပေါက်စတွေဆိုရင်တော့ ဘဝပျက်ပါပြီ။

အဆိုးဆုံးကတော့ ဝီကီပီးဒီးယားလို အများက ဝိုင်းပံ့ပိုးနေတဲ့ ဆိုက်တွေပါပဲ။ ဒီလိုဆိုက်တွေဟာ ခိုးကူးဆန့်ကျင်တယ်၊ အခမဲ့ လွတ်လပ်ရင်းမြစ်တွေသာ သုံးစွဲတယ်ဆိုပေမဲ့ ဘယ်သူမဆို တည်းဖြတ်လို့ရနေတဲ့အတွက် ခိုးကူးမကင်းတဲ့ အကြောင်းအရာတွေလည်း ရောပါနေပါတယ်။ မပါဘူး မရှိဘူး ဆိုရင်တောင် တစ်ယောက်ယောက်က ရုတ်ချည်းပဲ ကောက်တင်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယားကို ချက်ချင်းပိတ်ခိုင်းလိုက်လို့ ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဝီကီသမား အများစုကြီးက ဒီဥပဒေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆန့်ကျင်ကြပါတယ်။ ဝီကီတည်ထောင်သူရဲ့ စာမျက်နှာမှာ ဝီကီစာမျက်နှာအကုန်လုံးကို ဗလာ လုပ်ပစ်ပြီး ဆန္ဒပြဖို့ တောင် ကြံရွယ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စိတ်ဝင်စားစရာ အင်မတန်ကောင်းတာမို့ ဒီဆောင်းပါးကို ချက်ချင်းပဲ ကောက်ရေးဖြစ်ပါတယ်။ အတည်သာဖြစ်သွားရင် အင်တာနက်ကြီး အရင်နဲ့ မတူတော့မှာတော့ သေချာပါတယ်။ အနည်းဆုံးတော့ လူတော်တော်များများ ခိုးကူးပစ္စည်းဆိုတာကို ပိုသတိပြုမိလာကြမယ်၊ အမေရိကန်လုပ်ငန်းရှင်တွေ ပိုမြတ်လာကြမယ်လို့တော့ အကြမ်းဖျင်း ပြောနိုင်ပါတယ်။ ခိုးကူး ပပျောက်ဖို့တော့ မဖြစ်နိုင်သေးလောက်ပါဘူး။ မသကာ အင်တာနက်လွတ်လပ်ခွင့်ပိုရှိတဲ့ တခြားနိုင်ငံတွေ (ဥပမာ နယ်သာလန်) ကို ရွှေ့သွားမယ် ထင်တာပါပဲ။ ဒီဥပဒေ ဒီနှစ် အတည်မဖြစ်လည်း နောက်နှစ်အနည်းငယ်အတွင် လွှတ်တော်မှာ ပြန်တက်လာမှာ ပါပဲ။ အခုမဟုတ်တောင် တစ်ချိန်ချိန်မှာ အတည်ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ကိစ္စမို့ ဒီနေ့ ဒီသတင်းကို နားစွင့်နေပါတယ်။

# Updated
SOPA 2.0 will be revised on Tuesday.
# Updated
The hearing will continue into Friday and maybe longer.

Tags: , , , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

အွန်လိုင်းလောကမှာ n00b ဆိုတဲ့ အသုံးရှိပါတယ်။ Newbie – လူသစ်လေး လို့ ခေါ်တဲ့အသုံးပါ။ အင်တာနက်သုံးခါစမှာ အထာမနပ်လို့ မသုံးတတ်လို့ ဟိုလူ့မေး ဒီလူ့မေးနဲ့ စပ်စုစိန် လုပ်ခဲ့ရတာတော့ လူတိုင်းမှာ အနည်းနဲ့ အများ ရှိကြမှာပါ။ အွန်လိုင်းမှာ နှံ့စပ်ပြီးသားလူတောင်မှ ဖိုရမ်အသစ်တစ်ခု ကွန်မျူနတီအသစ်တစ်ခုကို ရောက်သွားလို့ရှိရင် n00b ပြန်ဖြစ်သွားတတ်တာ ထုံးစံပါ။ ဟုတ်သော်ရှိ မဟုတ်သော်ရှိ ဒီစာကို အွန်လိုင်းဝင်ခါစလူတွေ နှပ်ချခံရခြင်း နည်းပါးစေဖို့ ရည်ရွယ်ရေးပါတယ်။

၁။ အီးမေး လုံခြုံရေး

ဒီနေ့ခေတ်မှာ အီးမေးဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ သင်္ကေတ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံလို ဂျီမေးအသုံးများတဲ့နေရာမှာ အီးမေးရဲ့ ကဏ္ဍဟာ ပိုလို့တောင် အရေးပါပါသေးတယ်။ ဂျီမေးတစ်ခုရှိတာနဲ့ ဂျီတော့ဂူးဂဲပလပ်ဂူးဂဲစာရွက်စာတမ်းပီကာဆာ စတဲ့ ဝန်ဆောင်မှုအများအပြားကို ဒီအကောင့်တစ်ခုတည်းနဲ့ သုံးနိုင်ပါတယ်။ ဂူးဂဲအကောင့် အများအပြားလုပ်ထားတယ်ဆိုဦးတော့။ အဓိကသုံးတဲ့ အကောင့်တစ်ခုတော့ ရှိကြမှာပါ။

ဂူးဂဲအကောင့်ရဲ့ ဆာဗာဘက်ပိုင်း လုံခြုံရေးဟာ အင်မတန် မြင့်ပါတယ်။ အမေရိကန်က တချို့အစိုးရပိုင်းဌာနတွေတောင် (ဥပမာ LA ရဲဌာနချုပ်နှင့် ဌာနခွဲများ) ဂူးဂဲရဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေကို သုံးနေကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အသုံးပြုသူတွေရဲ့ အီးမေးတွေ ဟက်ခံရတယ်၊ ပေါက်ကြားကုန်တယ်ဆိုတာ မကြာခဏ ကြားနေရပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ။

(က) စိတ်မချရသော ကွန်ပျူတာမှ သုံးခြင်း
တချို့ အများသုံးကွန်ပျူတာတွေမှာ ကြံရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ ကီးလော့ဂါတွေ ထည့်ထားတတ်ပါတယ်။ ကီးလော့ဂါဆိုတာ မိမိရိုက်ထည့်လိုက်တဲ့ ခလုတ်တိုင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားတာပါပဲ။ အဲဒါကြောင့် မိမိရဲ့ အကောင့်နဲ့ စကားဝှက်ကို အလွယ်ပဲ ရသွားနိုင်ပါတယ်။

ကာကွယ်နိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေကတော့

  • စိတ်ချရတဲ့ နာမည်ရှိတဲ့ အင်တာနက်ဆိုင်တွေမှာ သုံးပါ။
  • Onscreen Keyboard ကိုသုံးပြီး စကားဝှက်ကို ရိုက်ထည့်ပါ။
  • ဒီထက်ပိုပြီး စိတ်ချချင်သေးရင် မိမိရဲ့ စကားဝှက်အပြင် ကြားထဲမှာ ကျပန်းအပိုအက္ခရာ သုံးလေးလုံးလောက် ထည့်ရိုက်လိုက်ပြီး နောက်မှ ဒလိကီး ဘက်စပေ့ စတာတွေသုံးပြီး ပြန်ဖျက်ပါ။

(ခ) Remember Password
Remember Password ဆိုတာ အင်တာနက် ဘရောက်ဆာတွေမှာပါတဲ့ Feature တစ်ခုပါ။ စိတ်ချရတဲ့ အိမ်က ကွန်ပျူတာမှာ မိမိရဲ့ စကားဝှက်ကို မှတ်မိတာ ပြဿနာမရှိပေမဲ့ အများသုံးကွန်ပျူတာတစ်လုံးမှာ ချန်ခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ မိမိရဲ့ စကားဝှက်ကို သူတပါးက အလွယ်ပဲ ယူသုံးနိုင်ပါပြီ။ ဒါ​ေကြာင့် “အများသုံး ကွန်ပျူတာတစ်လုံးက ဘရောက်ဆာမှာ စကားဝှက်ကို Save လုပ်ခြင်းကို လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ပါ။ မိမိရဲ့ ကွန်ပျူတာမှာပါ အဲဒီ feature ကို ပိတ်ထားနိုင်ပါတယ်။

(ဂ) အကောင့် ပိတ်ပစ်လိုက်မယ်
တစ်ခါခါ မိမိရဲ့ အကောင့်ထဲကို Google Team က ပို့တယ်ဆိုတဲ့ စာတွေ ရောက်လာတတ်ပါတယ်။ သင့်အကောင့်ကို မကြာမီ Deactivate လုပ်တော့မှာမို့ မလုပ်စေချင်ရင် အောက်က Form ကို ဖြည့်ပြီး ပြန်ပို့ပေးပါဆိုပြီး အီးမေးမျိုးတွေပါ။ Form ထဲမှာ အမည်၊ မွေးနေ့၊ နေထိုင်ရာ တိုင်းပြည်၊​ မြို့ စတာတွေနဲ့အတူ အီးမေးလိပ်စာ၊ စကားဝှက် တို့အတွက် ဖြည့်ခိုင်းထားပါတယ်။ အဲဒါတွေကို ဖြည့်ပြီးပို့လိုက်လို့ကတော့ မိမိအကောင့်ကို သူတို့ရသွားပါပြီ။ သူတို့ဆိုတာကတော့ အွန်လိုင်းမှာ လိမ်လည်နေတဲ့ လူတွေပါ။ နာရီပိုင်းအတွင်းမှာ အကောင့်ရဲ့ စကားဝှက်ကို ပြောင်းပြီး မိမိရဲ့ အီးမေးထဲက အဆက်အသွယ်တွေကို မိမိအနေနဲ့ ငွေတောင်းတဲ့စာတွေ ပို့ပါတော့တယ်။ ဥပမာအားဖြင့် မိမိဟာ ဂရိကို မမျှော်လင့်ဘဲ ထွက်သွားပြီး အလုခံရလို့ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ အကြောင်း၊ လတ်တလော ငွေလိုနေလို့ အောက်ပါလိပ်စာကို ငွေအမြန်ပို့ပေးပါဆိုတဲ့အကြောင်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ မိမိရဲ့ မိသားစု၊ သူငယ်ချင်းတွေက တကယ်မှတ်လို့ ခြစ်ခြုတ်ပို့လိုက်ရင် အဲဒီငွေ ဆုံးပြီသာ မှတ်ပါတော့။ မဖြစ်နိုင်ဘူး မထင်ပါနဲ့။ အသိထဲမှာ အဲဒါမျိုး အခိုးခံရတာ နှစ်ယောက်ရှိပါပြီ။ တစ်ယောက်က မနေ့ကမှ ဖြစ်တာပါ။

ကာကွယ်နည်းကတော့ ရှင်းပါတယ်။ “မိမိရဲ့ စကားဝှက်ကို Google Team မကလို့ ဘယ်သူတောင်းတောင်း မပေးပါနဲ့”။ အများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနေတဲ့ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းမှ စကားဝှက်တောင်းတဲ့ အလုပ်မျိုး မလုပ်ပါ။ အဲလိုအီးမေးမျိုးရဲ့ အီးမေးလိပ်စာကလည်း အလွယ်တကူ ဖန်တီးထားတဲ့ အီးမေးအတုတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ကဲ အီးမေး အခိုးခံလိုက်ရပြီ ဆိုပါတော့။ ဘာလုပ်မလဲ။ ပထမဆုံး မိမိရဲ့ အီးမေးကို Recover လုပ်ဖို့ (ပြန်ရဖို့) ကြိုးစားပါ။ ဒီအီးမေးကို Secondary အီးမေး (နောက်အီးမေးတစ်ခု) နဲ့ Confirm လုပ်ထားတာရှိရင်၊ ဒါမှမဟုတ် ဖုန်းနံပါတ်နဲ့ Confirm လုပ်ထားတာ ရှိရင် အဲဒါတွေနဲ့ ပြန်ရအောင်ကြိုးစားပါ။ အဲလိုမှ မရှိဘူး၊ မရတော့ဘူးဆိုရင် အီးမေးဝန်ဆောင်မှုပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းကို (ဥပမာ Google Support) ကို တရားဝင် အကြောင်းကြားပါ။ မိမိရဲ့ Contact အဆက်အသွယ်တွေကို အီးမေးအခိုးခံလိုက်ရကြောင်း ချက်ချင်းအသိပေးပါ။ အခိုးခံလိုက်ရကြောင်း ချက်ချင်းသိလိုက်ပြီး တစ်ဖက်လူက စကားဝှက် မပြောင်းရသေးရင် အမြန်ဝင်ပြီး ပြောင်းလိုက်ပါ။

၂။ ဖိုးကံကောင်း

“သင့်နာမည်နှင့် ဘဏ်ထဲတွင် ဒေါ်လာရှစ်သိန်းရောက်နေသည်။ အမြန်ဆက်သွယ် ထုတ်ယူပါ။” အဲလိုစာမျိုး အီးမေးအင်ဘောက်ထဲမှာ ပထမဆုံးအကြိမ် ရုတ်တရက်တွေ့လိုက်လို့ကတော့ ရင်ထဲမှာ ဒိန်းချပ်ဒိန်းချပ်နဲ့ ခုန်မသွားဘူးလား။ သူပေးထားတဲ့ ကွက်လပ်တွေကို ဖြည့်ပြီး စာပြန်လိုက်ပြီဆိုရင် ငွေလွှဲဖို့ ဘဏ်လုပ်ငန်း အဆင့်ဆင့်အတွက် မပြောပလောက်တဲ့ ကျသင့်ငွေကို မိမိဘက်က ကုန်ကျပေးဖို့ စာပြန်လာပါလိမ့်မယ်။ ဒေါလာ လေးငါးရာဆိုတာ ဒေါ်လာ ရှစ်သိန်းနဲ့စာရင် မုန့်ဖိုးလောက်ပဲ ရှိတာဆိုတော့ မရှိရှိတာလေးစုဆောင်းပြီး ပို့လိုက်မိခဲ့ရင် မိမိဟာ လွန်ခဲ့ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ရိုးတာနေပြီဖြစ်တဲ့ ရိုးရာလိမ်နည်းကြီးနဲ့ အလိမ်ခံလိုက်ရပါပြီ။

အဲဒီနည်းနဲ့ ခပ်ဆင်ဆင်တူတဲ့ တခြားလိမ်နည်းတွေကတော့ ထီပေါက်တယ်၊ မဲပေါက်တယ် စတာတွေပါ။ ကာကွယ်နည်းကတော့ ရှင်းပါတယ်။ သင်ငွေအများကြီးရမယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒီငွေအများကြီးအတွက် သူတို့ကို ငွေနည်းနည်းပေးရမယ်ဆိုရင် လိမ်နေတာ သိလိုက်ပါတော့။ လောကကြီးမှာ အလကားရတဲ့ငွေဆိုတာ မရှိဘူးလို့ စိတ်ထဲမှာ မြဲမြဲမှတ်ထားလိုက်ပါ။

တစ်နေ့ကတောင် အီးမေးထဲမှာ အမေရိကန် ဒီဗွီပေါက်တယ်။ ငွေရှစ်ရာလွှဲပါဆိုပြီး စာရောက်လာပါတယ်။ အဲဒါမျိုးစာကို ပရင့်ထုတ်ပြီး စီးတီးဟောမှာ လိုက်မေးနေတဲ့ အန်ကယ်ကြီးတစ်ယောက်ကိုလည်း အတုဖြစ်ကြောင်း ပြောပြခဲ့ဖူးပါတယ်။

ကိုယ့်ဆီလာတဲ့ အီးမေးကို ကြည့်ပြီး အဲဒီစာပို့တဲ့ အဖွဲ့အစည်းဟာ အတုလား အစစ်လား အလွယ်မှန်းလို့ရပါတယ်။ အလကားရတဲ့ အီးမေးဝန်ဆောင်မှုတွေသုံးထားမယ် (ဥပမာ citibank ကလာတယ်ဆိုတဲ့ အီးမေးမှာ @citibank မပါဘဲ @Gmail, @Yahoo mail)၊ အီမေးလိပ်စာက သပ်သပ်ရပ်ရပ်မရှိဘဲ ဗျောက်သောက်ဖြစ်နေမယ် (ဥပမာ facyx2033@gmail.com) ဆိုရင် ဒါ လူလိမ်ပါ။ DV ပေါက်လို့ အမေရိကန်အစိုးရဆီကလာတယ်ဆိုတဲ့ အီးမေးလိပ်စာမှာ .gov ဆိုတာ နောက်ဆုံးက မပါရင် လူလိမ်ပါ။ နောက်ဆုံး အတိုမှတ်ရရင် “ငွေတောင်းရင် လူလိမ်ပါ“။

၃။ ချစ်တော့ချစ်တယ် ငွေလိုတယ်

နောက်ပိုင်းတွေ့လာတဲ့ လိမ်နည်းကတော့ Social Network တွေ ကွန်မျူနတီတွေမှာ အကောင့်လုပ်ပြီး မိန်းကလေးတွေကို မိတ်ဆွေလိုက်ဖွဲ့ (အမျိုးသမီးဆိုရင် ယောကျ်ားလေးတွေကို မိတ်ဆွေလိုက်ဖွဲ့ပြီး) အချိန်တိုအတွင်းမှာ လက်ထပ်ခွင့် တောင်းတာပါ။ သူတို့ ပရိုဖိုင်ကို ကြည့်လိုက်ရင် UK US မှာနေပြီး ဆရာဝန်၊ အင်ဂျင်နီယာစတဲ့ အလုပ်တွေ လုပ်နေသူ ခန့်ချောပုံတွေ ယူသုံးထားကြပါတယ်။ ပိုပြီး ယုတ္တိရှိအောင် ဖေ့စ်ဘုတ်လိုမျိုးမှာတောင် အကောင့်တွေ ဖန်တီးထားတတ်ပါသေးတယ်။ မိတ်ဆွေဖြစ်လို့ ဖုန်းတွေဘာတွေနဲ့ စကားပြောဖြစ်သွားပြီ၊ အဖြူကို အထင်ကြီးပြီး ကျ သွားပြီဆိုရင်တော့ သူတို့က လက်ထပ်ခွင့်တောင်းပါပြီ။ ယောင်မှားပြီး လက်ခံလိုက်မိပြီဆိုရင် ကိုယ်ကို တွေ့ချင်လို့ လာခဲ့မယ်ဖြစ်ကြောင်း ငွေအနည်းငယ် အရေးပေါ်လိုကြောင်း၊ သို့မဟုတ် တစ်နေရာမှာ ဒုက္ခရောက်နေလို့ ငွေအရေးပေါ်လိုနေကြောင်း ပြောပြီး ကိုယ့်ဆီက ငွေတောင်းပါတော့မယ်။ လက်တောင်ထပ်တော့မှာဆိုတော့ ကိုယ်က ငွေပို့လိုက်တာနဲ့ အဆိုပါ ငနဲသား စုပ်စမြုပ်စမကျန်အောင် ပျောက်သွားပြီ မှတ်ပါတော့။ မဖြစ်နိုင်ဘူး မထင်ပါနဲ့။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်လောက်ကတောင် မလေးရှားက ဆရာဝန်မ အပျိုကြီးကို အဲလို လိမ်သွားတာ သတင်းထဲမှာ ဖတ်လိုက်ရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်က Myanmar Network မှာတောင် အဲလိုအကောင့်မျိုးတစ်ခု အမှတ်မထင်တွေ့လိုက်ပါသေးတယ်။ ကာကွယ်နည်းကတော့ အပေါ်က အတိုင်းပါပဲ။ “ငွေတောင်းရင် လူလိမ်ပါ“။

၄။ မမှတ်နိုင်ဘူး

အွန်လိုင်းမှာ အီးမေးအကောင့်၊ ဖေ့စ်ဘုတ်အကောင့်၊ ဟိုအကောင့် ဒီအကောင့် မှတ်ရတာ အလုပ်ရှုပ်လွန်းလို့ အားလုံးကို စကားဝှက်တစ်မျိုးတည်းနဲ့ သုံးတတ်ကြပါတယ်။ အဲဒါ အင်မတန် အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်။ ဆိုက်တစ်ခုမှာ စကားဝှက်ကို တစ်ယောက်ယောက်က ခိုးသွားပြီဆိုရင် သူက အဲဒီစကားဝှက်နဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ အီးမေး အပါအဝင် အခြားအကောင့်တွေကို ဝင်ကြည့်ပါတော့မယ်။ စကားဝှက်အားလုံးက အတူတူဆိုရင် အကောင့်အားလုံး ပါသွားပြီသာ မှတ်ပါတော့။

  • ဒီတော့ အကောင့်တစ်ခုစီအတွက် စကားဝှက် တစ်မျိုးသုံးပါ။
  • စကားဝှက်ကို ရှည်ရှည်ပေးပါ။
  • စာလုံးအကြီးအသေး၊ ဂဏန်းနဲ့ သင်္ကေတတွေ ရောပေးပါ။
  • ဖြစ်နိုင်ရင် စကားဝှက်ကို တစ်လတစ်ကြိမ်ပြောင်းပါ။

အကောင့်တွေမှာ အီးမေးက တစ်ဆင့် စကားဝှက် Reset အသစ်ပြန်လုပ်တဲ့ Feature ပါတဲ့အတွက် အီးမေးဆုံးရှုံးသွားရင် တခြားအကောင့်တွေမှာ မိမိရဲ့ အီးမေးလိပ်စာကို အသစ်ပြန်ပြောင်းပေးပါ။

၅။ ရှဲလိုက်မယ်

Email တွေ ဖော်ဝတ်လုပ်ရုံနဲ့ ကွန်ပျူတာ အလကားပေးမယ်လို့ သင်နည်းနည်းဖြစ်ဖြစ် ယုံနေရင်တော့ ကိုယ့်ခေါင်းသာ ကိုယ်တူနဲ့ ထုလိုက်ပါတော့။ ဒီလို Email မျိုးကို Hoax လို့ ခေါ်တယ်။ လူတွေကို မဟုတ်တာကို အဟုတ်ထင်စေတာမျိုး၊ ထင်ရုံနဲ့ မပြီးဘဲ လိုက်ပြီး Forward လုပ်ခိုင်းတဲ့ အီးမေးမျိုး။ တစ်ခုခုကိုအလကားရမယ်၊ ဒီမေးကို forward လုပ်ပေးပါ။ ဒီဗိုင်းရပ်စ်ဟာ အလွန်ပြင်းထန်တယ်၊ ကွန်ပျူတာတစ်ခုလုံး ပေါက်ကွဲသွားမယ်၊ လူတိုင်းကို အသိပေးပါ စသဖြင့် လာရင်တော့ ဒါတွေဟာ Hoax ရဲ့ သွင်ပြင်တွေပါပဲ။ အဲဒါမျိုးကို ကိုယ့်အသိတစ်ယောက်က ဖြန့်တယ်၊ ကိုယ်ကလည်း Hoax မှန်းသိနေတယ်ဆိုရင် တော်တော် စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ရပါတယ်။ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက် ဝမ်းသာအားရနဲ့ အဲလို လိုက်ဖြန့်နေတာကို Hoax ဖြစ်ကြောင်း သွားထောက်လို့ စိတ်ကောက်သွားပြီး ခပ်တန်းတန်းတောင် ဖြစ်သွားဖူးပါတယ်။

တကယ်လို့ Email တစ်စောင်ဟာ Hoax လို့ သံသယရှိရင် Google မှာ ရိုက်ထည့်ပြီး ရှာဖွေ စစ်ဆေးကြည့်ပါ။ Hoax မှန်ရင် အလွယ်တကူ တွေ့ပါလိမ့်မယ်။ Hoax ရဲ့သားကောင် အဖြစ်မခံပါနဲ့။ တချို့တွေဆို စေတနာ ဗရပွနဲ့ မြန်မာလိုပါ အကျအန ပြန်ပေးလိုက်ကြပါသေးတယ်။ စေတနာကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သတင်းအလွဲပေးခြင်းဟာ ဝေဒနာပေးခြင်းပါပဲ။ များသောအားဖြင့် ကိုယ်ရလာတဲ့ Hoax တွေဟာ အွန်လိုင်းမှာ ပြန့်နေပြီးသားဖြစ်တတ်တာမို့ Hoax တွေကို စာရင်းပြုစုထားတဲ့ ဆိုက်တွေမှာ သွားရောက် စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။

#This post is dedicated to two of my friends who recently lost their gmail accounts from email scams.

Read more:

 

Tags: , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

This project is to promote Myanmar by means of freely and openly accessible photos and videos. You may upload the media files according to below agreements. And only contribute the photos you can let go.

  1. The uploaded media files (digital photos and videos) are your own and do not violate any copyright issue. In other words, you shot them yourself.
  2. You made no photo manipulation except minimum color, exposure, brightness and contrast adjustments.
  3. You agree to apply Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0) to this media file. (You let other people the rights to remix and reshare your photos freely.)
  4. You agree not to add any visible watermark or trademark on the photo or video footage.
  5. The media file has to be related with Myanmar or shot inside Myanmar.

Uploading to Wikimedia Commons

  1. Go to Wikimedia Commons uploading wizard. If you still do not have an account there, I recommend to create an account though it is not mandatory in uploading a file.
  2. Read carefully and click “next” on “Learn” page.
  3. Click “Select media file to donate” in “Upload” page. Select the photo and click “upload“.
  4. After uploading, click “Continue” to go to “Release rights” page.
  5. (a) Choose “This file is my own work” if you are uploading your own photo. (b) Choose “This file is not my own work” If you are uploading on behalf of other people. Fill the source link (if there is any) and author’s name. Click “The copyright holder published this work with the right Creative Commons license” and choose “Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0“. Click “Next“.
  6. In “Describe” page, add the title and description properly since it helps in searching the photo with certain keywords. Add “{{Openmyanmar}}” in “Other information” to add OpenMyanmar logo and project description. Click “Next” and uploading process is finished.

After these steps, the image is uploaded and can easily be used in any of Wikimedia project. You images have higher chances to be used in international media and news agencies. And the best part is that you still get all the credits related with your photos.

# See the project home here and project page here.

# Facebook page here.

Tags: , , , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

Burmese Text Designs

21 Oct 2011

Burmese script consists of rounded characters. That doesn’t mean design of a Burmese character has to be circular shape. There are several verities, but basically, circular, rectangular, chamfered rectangular (sharp or rounded edges) shapes and mixture of these.

Detailed custom font can be carefully design using Opentype feature, ကြို့

Detailed custom font can be carefully designed using Opentype features when we never achieved with visual sequence fonts | ကြို့

Burmese is a complex script and developing a normal usable Unicode standard font is difficult enough. How about a customized and detailed designed Burmese font? Well, it’s a headache just by thinking about it but not impossible. Till now, most of designer’s Burmese fonts doesn’t make use of power of opentype effectively. Among opentype features, ligature feature is the most suited for complex Indic scripts such as Burmese and Khmer. You might notice that most of the time when f and i are type together as fi, the shape of fi significantly change by connecting f to i with the disappearance of dot from i. That’s the ligature replacement and that feature can be used for combination of 2 or more glyphs. Thanlwin font was designed only with this feature. It has more than 1000 glyphs ligatures for various combinations.

note the 90 degree corners and flags

Note the 90 degree corners and flags

You can squeeze or squash the texts too

You can squeeze or squash the texts too

This is unique but not a good one though
This is unique but not a good one though
I noticed myanmar fonts lack the serif designs, so i sketch up some designs for a new serif font, it never developed into actual product. Myanmar Serif design by Lionslayer

I noticed Myanmar fonts lack the serif designs, so i sketch up some designs for a new serif font, it never developed into actual product. Myanmar Serif design by Lionslayer

graffiti looking စောတင်မောင်

graffiti looking စောတင်မောင်| Saw Tin Maung

Another hand-written style font, please note how they design စ

Another hand-written style font, please note how they design စ | စာရေးသူစိတ်ကြိုက် နှင့် မုဟုတ်

ကျော်အောင်မော်

ကျော်အောင်မော် Kyaw Aung Maw Design

You can see the sharp corners in red texts

You can see the sharp corners in red texts. Without it, it's just another rounded font.

you can see this book cover and texts were completely designed by hand (painted)

You may notice this book cover and texts were completely designed by hand (painted)

Win Myanmar brochure - Win fonts revolutionized the way how Myanmar books published, yet lost the beauty of well-placed glyphs

Win Myanmar brochure designed by their own fonts - Win fonts revolutionized the way how Myanmar books published, yet lost the beauty of well-placed glyphs

Typical rectangular designs

Typical rectangular designs from old Myanmar 100 Kyats Note

typical dhamma book design

Typical dhamma book design from 11 Suttas

Typical designs, you can notice tall vowel AA in ထေါင်

Typical designs, you can notice tall vowel AA in ထေါင် which breaks old saying/rule "ခင်ဂူငေါဒေါပုံဝ ကလွဲရင် မောက်ချမသုံးရ။"

Even hand written design is typical

Even handy crafted design is typical

stylish old parabaik ပုရပိုဒ် design which is adopted to many of today burmese designer's fonts

Stylish old parabaik ပုရပိုဒ် design which is adopted to many of today Burmese designer's fonts

Chinese looking Strokes

Chinese looking Strokes in Burmese ဒေါင်းတမန်

stone scripts were mostly rectangular due to difficulties in sculpting

Old stone scripts were mostly rectangular due to difficulties in sculpting

still, artist's handwriting designs are popular in it's own way, မောင်ထွန်းသူ

Still, artist's handwriting designs are popular in it's own way, မောင်ထွန်းသူ

rounded rectangular texts can be too cute sometimes

Rounded rectangular texts can be too cute sometimes, ဆရာ နှင့် မြန်မာသဒ္ဒါ

ref dict by Myanmar language comission, note that yellow title is parabaik design

Reference dictionary by Myanmar language commission, note that yellow title is parabaik design, စာကိုးအဘိဓာန် (ပုဂံခေတ်၊ ပင်းယခေတ်)

rectangular parabaik design, burmese grammar

rectangular parabaik design, Burmese grammar , မြန်မာသဒ္ဒါ (The whole book is divided and taught in basic and university curriculum)

pre WWII heading style

pre-WWII heading style မြဝတီ

parabaik text design, many of Art-house fonts are favourite of designers, zawgyi font was one of art-house's designs

Parabaik text design, many of Art-house fonts are favorites of designers, zawgyi font was one of art-house's designs, ခေတ်သစ်ရာဇဝင် ဒေါက်တာသန်းထွန်း

old myanmar one kyats with typical designs

old myanmar one kyats with typical designs

old lead block letters had their own style such as well-placed glyphs

Old lead block letters had their own style such as well-placed glyphs and triangle medial wa

most popular book for half a century, may be bold letters just did the work

Most popular Myanmar book for half a century, may be bold letters just did the work

khmer strokes can be adopted to Burmese design

Khmer strokes can be adopted to Burmese design

irregular design ကျော်အောင်မော်

Irregular design ကျော်အောင်မော်

I found this book to be very elegant, notice that flags in texts form the kanote flowers

I found this book to be very elegant, notice that flags in texts form the kanote flowers မြန်မာ ပင့်ရစ်ခွဲထား ရကန် | ထွန်းတင့်

I don't know why, books related with buddhism prefer top-bottom-thicken and flagged design

I don't know why, books related with Buddhism prefer top-bottom-thicken and flagged design

graffiti looking စောတင်မောင်

graffiti looking စောတင်မောင်, Yes, free style graffiti fonts designs could be very interesting!

goffy cartoonish design

Goofy cartoonish design, ပြစ်မှု

flagged strokes

Typical painted flagged strokes which can be easily seen around pagodas in Myanmar

flagged strokes in today designs

Flagged strokes in today designs

Another Tin Aung Maw alternative design

Another စောတင်မောင် Saw Tin Maung alternative design

exaggerated top strokes

Exarggerated top strokes look like Oriya script

မိမန်းလေး Design

Mi Man Lay မိမန်းလေး Design

elongated sharp cornered rectangular or hexagon design

elongated sharp cornered rectangular or hexagon design, ကျော်ဝင်း အတောင်ပါသော စကားလုံးများ

chamfered တင်မောင်ဝင်း

Chamfered တင်မောင်ဝင်း

a simple and clean justified syllable design, now unicode fonts can do that in web viewing, thanks to ICU

A simple and clean justified syllable design, now Unicode fonts can do that in web viewing, thanks to ICU, ပညာရှင်များရဲ့ နှစ်ဆယ့်တစ် ရာစု | ကျော်ဝင်း

Payphuhwar logo

Pay Phu Hlwar ပေဖူးလွှာ is a reborn version of old magazine of the same name. The logo just looks soft and flexible as a palm leaf ပေရွက်!

This is completely my design of rectangular block text

This is completely my design of rectangular block text.

Mattias Persson's modification of Times New Roman as Time new Burmese. He designed many other designs for many other scripts too.

Mattias Persson's modification of Times New Roman as Time new Burmese. He designed many other designs for many other scripts too.

Tags: , , , , , , , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

မောင်သီဟ ကျောင်းပိတ်ရက်တွင် ဒလရှိ အမျိုးများထံ အလည်သွားရန်စိတ်ကူးသည်။ သောကြာညနေ ကျောင်းမှစောစောပြန်လာကာ အထုပ်ပြင်နေစဉ် အဘွားရောက်လာသည်။
“သောကြာ ရေကြောင်း မသွားကောင်း။”
မောင်သီဟ ပျင်းပျင်းနှင့် ကမ်းနားထွက် လေညင်းခံသည်။

အိမ်အပြန်တွင် အပူမိ အဖျားတက်သည်။ ဦးလေးက လေစိမ်းခံ၍ ဖျားသည်ပြောသည်။ ယနေ့တိုက်သောလေတွင် မည်သည့်အရောင်မှ မပါသည်မှာ သေချာသည်။ ညဦးပိုင်းခန့်တွင် အတန်ငယ် နာလန်ထ၍ ရေချိုးမည်ကြံသော် အမေက ဤသို့ဆိုသည်။
“ငါ့သားရွှေတောင် ရေကိုရှောင်၊ အောင်စံဖြိုး ရေချိုးရက်။”
သောကြာ စနေ ရေမချိုးရ။ တနင်္ဂနွေမှသာ ချိုးရမည်။ ယနေ့သောကြာဖြစ်၍ နောက်နှစ်ရက်စောင့်။ မောင်သီဟတစ်ယောက် ချွေးနံနံနှင့်ပင် အိပ်ရာဝင်သည်။

တနင်္ဂနွေရေချိုးပြီးသော် အနည်းငယ်သန့်သွားသယောင်ရှိသော်လည်း အားမရသေး။ နောက်နေ့ခေါင်းလျှော်မည်ဟု တေးသည်။ တနင်္လာမနက် ကျောင်းမှ ခွင့်ယူထားသောကြောင့် အားနေသဖြင့် တရော်ကင်ပွန်းကျိုသော် အဖေက တားသည်။
“ကရင်သားမွေး ခေါင်းမဆေးနှင့်၊ အိုးစည်တီး ပြီးအောင်ဆေး။”
တနင်္လာ ခေါင်းမလျှော်ရ။ အင်္ဂါမှ လျှော်ရန်။ မောင်သီဟ ခေါင်းမှ ဘောက်တဖွားဖွားထွက်အောင် တဗြင်းဗြင်းကုတ်သည်။

ခေါင်းမလျှော်ရသော် မောင်သီဟ လက်သည်းညှပ်ကို ထုတ်သည်။ ဘကြီးရောက်လာ၍ ယူသိမ်းသွားသည်။
“သက်ဝေဇနီး လက်သည်းလှီး။”
အင်္ဂါနေ့ထိစောင့်။ လူရှင်းရာသို့သွား၍ လက်သည်းကိုက်နေလေတော့သည်။

နောက်နေ့ မနက်အစောကြီး တိတ်တိတ်လေးထသည်။ ခေါင်းမလျှော်ခင် တခါတည်း ဆံပင်ညှပ်မည်ဟု တွေးကာ ဈေးသို့သွားသည်။ ဈေးကပြန်လာသော အရီးနှင့်တွေ့၍ နားရွက်ဆွဲ အိမ်ပြန်ခေါ်လာသည်။
“မွေးရက် သောကြာ တနင်္လာ ကေသာဆံဖျား မဖြတ်ရ။”
အင်္ဂါသား မောင်သီဟ အိမ်ရောက်သော် ဆံပင်မွေးများကို ဆွဲနှုတ်သည်။ ပြက္ခဒိန်ကို ဖြဲဆုတ်သည်။ အိမ်ကလူများက သူ့အား ရူးသွားရှာပြီဟု ထင်ကြလေသည်။

#Note: Some say that these proverbs are meant for Sunday-born only. The people born in other days need to add in the corresponding days accordingly. For example, if Sunday-born cannot get a haircut on birthday, Friday and Monday, Monday-born cannot do that on birthday, Saturday and Tuesday.

Tags: , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·
Burmese Character Numerology

Burmese Character Numerology

Most of Burmese names are according to character numerology. It was originated from astrology. The formula is pretty simple. The days of a week can be represented with characters.

  • Sunday – အ A E I O U
  • Monday – ကခဂဃင K Kh G Gh Ng
  • Tuesday – စဆဇဈည C Ch Z Zh Ny
  • Wednesday – ယရလဝ Y R L W
  • Thursday – ပဖဗဘမ P Ph B Bh M
  • Friday – သဟ S H
  • Saturday – တထဒဓန T Th D Dh N

So Aung San Suu Kyi (အောင်ဆန်း”စု”ကြည်) was born on Tuesday while as her father Aung San (“အောင်”ဆန်း) was born on Sunday. U Thant (ဦး”သန့်”)was born on Friday. But it’s only common and very direct way of character naming system. There are more complex formulas for naming astrologically.

The characters can be translated to numbers as well.

  • 1 – အ
  • 2 – ကခဂဃင
  • 3 – စဆဇဈည
  • 4 – ယရလဝ
  • 5 – ပဖဗဘမ
  • 6 – သဟ
  • 7 – တထဒဓန

So, “အုတ်ကျစ်ကျော်အေး မန္တလေး” rhyme is to quickly memorize the year Mandalay was founded. အုတ်(1)ကျစ်(2)ကျော်(2)ဧ/အေး(1) = 1221 (၁၂၂၁) is the Myanmar year when Mandalay capital was founded. To get the Georgian year, just add 638 to Myanmar year. Famous rhymes in Myanmar are မင်းဖြူမှန်မှန်ပြော (total viss of Mingun Bell), “လှည်းဝင်ရိုးသံ” တညံညံ ပုဂံဘုရားပေါင်း (total pagodas in Bagan), “သဇင်ပန်းခိုင်” တမြိုင်မြိုင် ရခိုင်ဘုရားပေါင်း (total pagodas in Mrauk U), etc.. Ah… wait a moment! Where are zero, eight and nine? Well, you see, there are only 7 days in a week. So we use;

  • 0 – သုည ဝ
  • 8 – ရှစ် အဋ္ဌ အဋ္ဌမ
  • 9 – ကိုး နဝ နဝင်း နဝမ

which are direct usage of these numbers.

Character numerology is used astrologically and believed widely. Some houses usually hang a couple of garlic bulbs above the doors or windows with an iron nail upward to prevent the thieves. Now you are confused thinking that thieves are not vampires, right? Ok, here is the explanation.
Thief = သူခိုး = သ+ခ = Friday+Monday
We don’t want Friday+Monday to enter our dwellings and want to repel with reversed order, Monday+Friday.
Monday+Friday = ကခဂဃင+သဟ
and here comes our garlic (ကြက်သွန်) which is Monday+Friday characters. So what about the nail? Nail is သံချောင်း (Friday + Monday). But we don’t want Friday+Monday, and so it was hammered upward to reverse it. So, we get two Monday+Friday(s)(ကြက်သွန်+reversed သံချောင်း) to repel the weaker single Friday+Monday(သူခိုး). It is called ကက်ကင်း (diametrically opposite in names) in Burmese. Well, you won’t even believe how the astrology is widely used in everyday life. The same goes for killing a papaya tree (သင်္ဘော) by piling up the charcoals (မီးသွေး) under it. Why do you think the caster oil plant (ကြက်ဆူ) project was campaigned country-wide during last decade?

Tags: ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·
Artist's impression of Ngaun ငေါင်း

Artist's impression of Ngaun ငေါင်း| Dodo bird of Myanmar?

ငေါင်း (IPA|/ŋáʊ̃/) သည် မြန်မာ့သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင်ပါသော ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန် ထူးဆန်းသည့် လူတူသတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
Ngaun is a strange legendary humanoid creature found in history records of Myanmar.

ငေါင်းသည် နာနာဘာဝမဟုတ်၊ ငှက်မဟုတ်၊ အတောင်ပံမပါ။
Ngaun is not a spirit, not a bird and has no wing.

ပုံပန်းသွင်ပြင်မှာ ကိုယ်ပြားသည်။ လက်မောင်းများထွားကြိုင်းသည်။ အရပ်ငါးပေကျော်ရုံရှိသည်။
The physical appearance of Ngaun is the flat body, strong arms and barely over 5 feet tall height.

ခါးရိုးဆစ်များမရှိ။ ဒူးဆစ်မရှိ။ ခါးတစ်ဆစ် ခြေကျင်းဝတ်တစ်ဆစ်သာ ရှိသည်။
It has no backbone joints, no knee joints and only has one wrist joint and one ankle joint.

“ငေါင်းခြေတစ်ချောင်း မစားကောင်း” ဟုပင် ရှေးစကားပုံ ရှိသည်။
There is an old saying; “One legged Ngaun should not be eaten!”.

ဖဝါးသည် နောက်သို့လည်နေပြီး ဖနောင့်မှာ ရှေ့သို့ရောက်နေသည်။ ခုန်ဆွခုန်ဆွလမ်းလျှောက်သည်။ အပြေးမြန်သည်။
It’s foot is turning backward and heel is in front. It walks hopping and can run fast.

အမျိုးသမီးမျက်နှာပုံစံရှိသည်။ နဖူးပြောင်ပြီး ခြောက်လက်မကျော် ကျယ်သည်။ မေးကောက်သည်။
It’s face is similar to face of a female, has a bald forehead with over 6 inches wide and has protruding chin.

နောက်စေ့တွင် အရိုးချွန်ကြီးတစ်ခုပါသည်။ ယင်းဖြင့် လူတစ်ရပ်ကျော်သစ်ပင်များတွင် စိုက်၍ နားသည်၊ အိပ်သည်။
There is a horn-shaped bone at the back of it’s head. It uses the horn to stick itself on trees over human height and takes rest or sleep.

တစ်ပင်မှတစ်ပင် ဘယ်ညာလွှဲပြောင်းပြီး သွားလာတတ်သည်။
It can swing from one tree to another.

ဂနန်းဘာသာစကားဖြင့် စောက်ကွန်း (ခြေတစ်ချောင်းအကောင်) ဟုခေါ်သည်။
It’s called “Sauk Kun” (one legged creature) in Ganan language. (*Ganan is a tribe of Chin.)

ယင်းလာရာလမ်းတွင် ငှက်ပျောဖက်ခင်းပြီး ဖမ်းရသည်၊ ဖက်ပေါ်နင်းမိလျှင် ချော်လဲပြီး ပြန်မထနိုင်ဟု ဆိုသည်။
It is said that Ngaung can be caught by spreading banana leaves on it’s way. It slips on the leaves and cannot stand up upon falling down.

ဟုမ္မလင်း၊ ဗန်းမော်၊ ဝိုင်းမော်၊ မိုးကောင်းမြို့ အနီးတဝိုက်ရွာများတွင် ငေါင်းကို တွေ့ဖူးကြသည်ဆိုသည်။
It is said that Ngauns were sighted near the villages around Homalin, Bhamo, Waingmaw and Mogaung townships.

ရှေးအကျဆုံးအထောက်အထားမှာ ကုန်းဘောင်ခေတ် ပုရပိုက် (ရွှေတိုက်တွင်ထားသည့် ရွှေနန်းစဉ် လက်သုံးပုံတော် ဆေးရေး ပုရပိုက်ဖြူ) ဖြစ်သည်။
Earliest evidence of Ngaun was on the parabaik (*bamboo or wooden or leaf slips) from Konbaung era.

အဆိုပါပုရပိုက်တွင် တောင်ငူမြို့ဝန်က ဘိုးတော်ဘုရားကို လူငေါင်းဆက်သခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
That parabaik said that the governor of Taung Ngu offered a human Ngaun to Bodawpaya (*King Badon).

လက်နှစ်ဘက် ခြေတစ်ချောင်းပါသည်။ လက်များကို အတောင်ကဲ့သို့ ဖြန့်ကားထားသည်။ လူမိန်းမမျက်နှာ နှင့်တူသည်။ ဆံပင်တိုသည်။ အသံမှာ ငှက်သံဖြစ်သည်။ အသားမစား။
It had two hands and one leg. It spread the hands like wings. It’s face is similar to human female and had some short hair. It’s voice was that of a bird. It did not eat meat.

တိုင်းရင်းဆေး ထိပ်ကပ်နာပျောက်ဆေးနှင့် တိမ်သလာပျောက်ဆေးတွင် ငေါင်းရိုးပါသည်။
The recipes of Myanmar traditional medicines for sinusitis and cataract include Ngaun’s bone.

နောက်ဆုံးတွေ့ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းမှာ ၁၉၅၅ တွင် ကချင်ပြည်နယ် ကဝါးပွန်းရွာမှ ရွာသား ဝဂျစ်ခန်သည် သစ်ခွဲကြောင်းတွင် လက်ညပ်နေသော ငေါင်းတစ်ကောင်အား ဖမ်းဆီးခဲ့မှုဖြစ်သည်။
The last record of encounter with Ngaun was that the villager named Wa Jit Khan from Kawapun village in Kachine State caught a Ngaun whose hand was stuck in the crack of a split log in 1955.

ဆယ်လော်ရွာရဲစခန်းတွင် တစ်ညထားပြီး နောက်နေ့တွင် သေဆုံးသွားသည်ဆိုသည်။
It is said that it died the next day after being kept one night in Selaw village’s police station.

ယခုခေတ်တွင် အနည်းဆုံးအနေဖြင့် ငေါင်းရုပ်ကြွင်းမျှကို ရှာဖွေတွေ့ရှိလျှင် ကမ္ဘာကျော်သွားနိုင်သည်။ သို့သော် မည်သူမှ မရှိသေး။
If someone were to discover even the fossil of a Ngaun nowadays, he would be world famous. But no one did yet.

ထို့ကြောင့် ငေါင်းသည် အဖြစ်မှန်လော ပုံပြင်လောဆိုသည်ကို ယနေ့တိုင် သေချာမသိနိုင်သေးပေ။
Therefore, it is unsure if the existent of Ngaun is a fairy tale or real.

Ref: မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း။ အငြင်းပွား အမှတ်နည်း လူသိနည်း မြန်မာ့ဖြစ်ရပ် (၁၀၀)၊​ မောင်ကြည်သန့်။

Note: Similar creatures of worldwide legends

 

Tags: , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

A New Page or Is It?

15 Sep 2011

So, this is my turn to test the infamous Windows8 developer preview. I felt it was quite unattractive until I found out about Myanmar Language support in it. Mg Pyone said there was a Myanmar font in Win8 and I knew it was Unicode once I saw character points and dotted circle. It has all the character for Myanmar and ethnic character points.

Install startup had Myanmar input method but not inside the system

Install startup had Myanmar input method but not inside the system.

The install startup has Myanmar keyboard in it’s option, and strangely not in the system. I guess it’s because it’s still the dev preview. You need to choose it while installing to be able to use later. The switch for Burmese and English layout is the familiar Ctrl+Shift shortcut.

This is the font - Myanmar Text

This is the font - Myanmar Text (name is lame.. hummm?)

For the die-hard Zawgyi fans, you need to look no further. Just delete this font and install Zawgyi. Ta da… Win8 is all yours.

The font family is “Myanmar Text”, quite boring name for Microsoft. But it does the work. Most of the programs recognize it as fallback font while IE doesn’t. (Well you can set manually though.)

My Website seems ok

My Website seems ok.

It seems like existing Unicode fonts are usable but a few of them have a few errors

It seems like existing Unicode fonts are usable but a few of them have a few errors.

After installing firefox, the viewing of Burmese seems fine. Well, yes, it has a lot of mistakes and positioning errors. What the hell, they can be fixed once we submit the detailed bug report. The thing is that “Microsoft supports Burmese”. Windows 8 intends for not only desktop platform but also for the tablet and mobiles. So anything related with Windows 8 will come with Burmese support.

Some characters in Myanmar text's positioning are not consistent

Some characters in Myanmar text's positioning are not consistent

Funny thing is that some people used to say that they don’t use Unicode standard because Windows doesn’t support Unicode. The fact is that only Burmese Unicode fonts developed by Burmese people is the most bug-free of all time while OS vendors release Burmese fonts with full of bugs upon not fully understanding of the language. Please keep in mind that latest Unicode model for Myanmar is 200% based on Myanmar3 font. Myanmar3 was made as a proposal model to Unicode consortium. So any Unicode font developer has full responsibility to follow Myanmar3 encoding or so we call the Unicode standard.

Sorting just fine

Sorting is just fine.

Sorting is just fine but not everywhere. Calculation is also fine in command prompt. But all Burmese texts are shown as question marks. Yes, any characters other than ASCII is shown as question mark in cmd. So, basically, Windows supports ICU for Burmese which enable Burmese texts to be calculable. So it’s supposed to be most likely fine in spreadsheet applications too. (#Note: Sorting is not using ICU engine, Ko Ngwe Tun pointed out in below comment and I agreed.)

Myanmar Keyboard  in Windows 8

There is a Myanmar Keyboard hidden in Windows 8 dev preview which is mostly in Myanmar3 input layout. It needs to be typed in sequential order though.

So I see Windows 8 as a new page for Myanmar Unicode revolution which is even bigger than OSX Lion supporting Burmese considering Windows has majority of userbase. But, hell no, I don’t believe people will change using Unicode any time soon. Most users are still not that smart or ready to accept the change yet I dare say. It’s not the main point that you are able type Unicode texts, but the most important thing is to have the guts to use Unicode no matter what against all odds of people around you not practicing standard. At least, as some of my friends say, “No more square boxes”.

Tags: , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·