Burmese Text Designs

21 Oct 2011

Burmese script consists of rounded characters. That doesn’t mean design of a Burmese character has to be circular shape. There are several verities, but basically, circular, rectangular, chamfered rectangular (sharp or rounded edges) shapes and mixture of these.

Detailed custom font can be carefully design using Opentype feature, ကြို့

Detailed custom font can be carefully designed using Opentype features when we never achieved with visual sequence fonts | ကြို့

Burmese is a complex script and developing a normal usable Unicode standard font is difficult enough. How about a customized and detailed designed Burmese font? Well, it’s a headache just by thinking about it but not impossible. Till now, most of designer’s Burmese fonts doesn’t make use of power of opentype effectively. Among opentype features, ligature feature is the most suited for complex Indic scripts such as Burmese and Khmer. You might notice that most of the time when f and i are type together as fi, the shape of fi significantly change by connecting f to i with the disappearance of dot from i. That’s the ligature replacement and that feature can be used for combination of 2 or more glyphs. Thanlwin font was designed only with this feature. It has more than 1000 glyphs ligatures for various combinations.

note the 90 degree corners and flags

Note the 90 degree corners and flags

You can squeeze or squash the texts too

You can squeeze or squash the texts too

This is unique but not a good one though
This is unique but not a good one though
I noticed myanmar fonts lack the serif designs, so i sketch up some designs for a new serif font, it never developed into actual product. Myanmar Serif design by Lionslayer

I noticed Myanmar fonts lack the serif designs, so i sketch up some designs for a new serif font, it never developed into actual product. Myanmar Serif design by Lionslayer

graffiti looking စောတင်မောင်

graffiti looking စောတင်မောင်| Saw Tin Maung

Another hand-written style font, please note how they design စ

Another hand-written style font, please note how they design စ | စာရေးသူစိတ်ကြိုက် နှင့် မုဟုတ်


ကျော်အောင်မော် Kyaw Aung Maw Design

You can see the sharp corners in red texts

You can see the sharp corners in red texts. Without it, it's just another rounded font.

you can see this book cover and texts were completely designed by hand (painted)

You may notice this book cover and texts were completely designed by hand (painted)

Win Myanmar brochure - Win fonts revolutionized the way how Myanmar books published, yet lost the beauty of well-placed glyphs

Win Myanmar brochure designed by their own fonts - Win fonts revolutionized the way how Myanmar books published, yet lost the beauty of well-placed glyphs

Typical rectangular designs

Typical rectangular designs from old Myanmar 100 Kyats Note

typical dhamma book design

Typical dhamma book design from 11 Suttas

Typical designs, you can notice tall vowel AA in ထေါင်

Typical designs, you can notice tall vowel AA in ထေါင် which breaks old saying/rule "ခင်ဂူငေါဒေါပုံဝ ကလွဲရင် မောက်ချမသုံးရ။"

Even hand written design is typical

Even handy crafted design is typical

stylish old parabaik ပုရပိုဒ် design which is adopted to many of today burmese designer's fonts

Stylish old parabaik ပုရပိုဒ် design which is adopted to many of today Burmese designer's fonts

Chinese looking Strokes

Chinese looking Strokes in Burmese ဒေါင်းတမန်

stone scripts were mostly rectangular due to difficulties in sculpting

Old stone scripts were mostly rectangular due to difficulties in sculpting

still, artist's handwriting designs are popular in it's own way, မောင်ထွန်းသူ

Still, artist's handwriting designs are popular in it's own way, မောင်ထွန်းသူ

rounded rectangular texts can be too cute sometimes

Rounded rectangular texts can be too cute sometimes, ဆရာ နှင့် မြန်မာသဒ္ဒါ

ref dict by Myanmar language comission, note that yellow title is parabaik design

Reference dictionary by Myanmar language commission, note that yellow title is parabaik design, စာကိုးအဘိဓာန် (ပုဂံခေတ်၊ ပင်းယခေတ်)

rectangular parabaik design, burmese grammar

rectangular parabaik design, Burmese grammar , မြန်မာသဒ္ဒါ (The whole book is divided and taught in basic and university curriculum)

pre WWII heading style

pre-WWII heading style မြဝတီ

parabaik text design, many of Art-house fonts are favourite of designers, zawgyi font was one of art-house's designs

Parabaik text design, many of Art-house fonts are favorites of designers, zawgyi font was one of art-house's designs, ခေတ်သစ်ရာဇဝင် ဒေါက်တာသန်းထွန်း

old myanmar one kyats with typical designs

old myanmar one kyats with typical designs

old lead block letters had their own style such as well-placed glyphs

Old lead block letters had their own style such as well-placed glyphs and triangle medial wa

most popular book for half a century, may be bold letters just did the work

Most popular Myanmar book for half a century, may be bold letters just did the work

khmer strokes can be adopted to Burmese design

Khmer strokes can be adopted to Burmese design

irregular design ကျော်အောင်မော်

Irregular design ကျော်အောင်မော်

I found this book to be very elegant, notice that flags in texts form the kanote flowers

I found this book to be very elegant, notice that flags in texts form the kanote flowers မြန်မာ ပင့်ရစ်ခွဲထား ရကန် | ထွန်းတင့်

I don't know why, books related with buddhism prefer top-bottom-thicken and flagged design

I don't know why, books related with Buddhism prefer top-bottom-thicken and flagged design

graffiti looking စောတင်မောင်

graffiti looking စောတင်မောင်, Yes, free style graffiti fonts designs could be very interesting!

goffy cartoonish design

Goofy cartoonish design, ပြစ်မှု

flagged strokes

Typical painted flagged strokes which can be easily seen around pagodas in Myanmar

flagged strokes in today designs

Flagged strokes in today designs

Another Tin Aung Maw alternative design

Another စောတင်မောင် Saw Tin Maung alternative design

exaggerated top strokes

Exarggerated top strokes look like Oriya script

မိမန်းလေး Design

Mi Man Lay မိမန်းလေး Design

elongated sharp cornered rectangular or hexagon design

elongated sharp cornered rectangular or hexagon design, ကျော်ဝင်း အတောင်ပါသော စကားလုံးများ

chamfered တင်မောင်ဝင်း

Chamfered တင်မောင်ဝင်း

a simple and clean justified syllable design, now unicode fonts can do that in web viewing, thanks to ICU

A simple and clean justified syllable design, now Unicode fonts can do that in web viewing, thanks to ICU, ပညာရှင်များရဲ့ နှစ်ဆယ့်တစ် ရာစု | ကျော်ဝင်း

Payphuhwar logo

Pay Phu Hlwar ပေဖူးလွှာ is a reborn version of old magazine of the same name. The logo just looks soft and flexible as a palm leaf ပေရွက်!

This is completely my design of rectangular block text

This is completely my design of rectangular block text.

Mattias Persson's modification of Times New Roman as Time new Burmese. He designed many other designs for many other scripts too.

Mattias Persson's modification of Times New Roman as Time new Burmese. He designed many other designs for many other scripts too.

Tags: , , , , , , , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

မောင်သီဟ ကျောင်းပိတ်ရက်တွင် ဒလရှိ အမျိုးများထံ အလည်သွားရန်စိတ်ကူးသည်။ သောကြာညနေ ကျောင်းမှစောစောပြန်လာကာ အထုပ်ပြင်နေစဉ် အဘွားရောက်လာသည်။
“သောကြာ ရေကြောင်း မသွားကောင်း။”
မောင်သီဟ ပျင်းပျင်းနှင့် ကမ်းနားထွက် လေညင်းခံသည်။

အိမ်အပြန်တွင် အပူမိ အဖျားတက်သည်။ ဦးလေးက လေစိမ်းခံ၍ ဖျားသည်ပြောသည်။ ယနေ့တိုက်သောလေတွင် မည်သည့်အရောင်မှ မပါသည်မှာ သေချာသည်။ ညဦးပိုင်းခန့်တွင် အတန်ငယ် နာလန်ထ၍ ရေချိုးမည်ကြံသော် အမေက ဤသို့ဆိုသည်။
“ငါ့သားရွှေတောင် ရေကိုရှောင်၊ အောင်စံဖြိုး ရေချိုးရက်။”
သောကြာ စနေ ရေမချိုးရ။ တနင်္ဂနွေမှသာ ချိုးရမည်။ ယနေ့သောကြာဖြစ်၍ နောက်နှစ်ရက်စောင့်။ မောင်သီဟတစ်ယောက် ချွေးနံနံနှင့်ပင် အိပ်ရာဝင်သည်။

တနင်္ဂနွေရေချိုးပြီးသော် အနည်းငယ်သန့်သွားသယောင်ရှိသော်လည်း အားမရသေး။ နောက်နေ့ခေါင်းလျှော်မည်ဟု တေးသည်။ တနင်္လာမနက် ကျောင်းမှ ခွင့်ယူထားသောကြောင့် အားနေသဖြင့် တရော်ကင်ပွန်းကျိုသော် အဖေက တားသည်။
“ကရင်သားမွေး ခေါင်းမဆေးနှင့်၊ အိုးစည်တီး ပြီးအောင်ဆေး။”
တနင်္လာ ခေါင်းမလျှော်ရ။ အင်္ဂါမှ လျှော်ရန်။ မောင်သီဟ ခေါင်းမှ ဘောက်တဖွားဖွားထွက်အောင် တဗြင်းဗြင်းကုတ်သည်။

ခေါင်းမလျှော်ရသော် မောင်သီဟ လက်သည်းညှပ်ကို ထုတ်သည်။ ဘကြီးရောက်လာ၍ ယူသိမ်းသွားသည်။
“သက်ဝေဇနီး လက်သည်းလှီး။”
အင်္ဂါနေ့ထိစောင့်။ လူရှင်းရာသို့သွား၍ လက်သည်းကိုက်နေလေတော့သည်။

နောက်နေ့ မနက်အစောကြီး တိတ်တိတ်လေးထသည်။ ခေါင်းမလျှော်ခင် တခါတည်း ဆံပင်ညှပ်မည်ဟု တွေးကာ ဈေးသို့သွားသည်။ ဈေးကပြန်လာသော အရီးနှင့်တွေ့၍ နားရွက်ဆွဲ အိမ်ပြန်ခေါ်လာသည်။
“မွေးရက် သောကြာ တနင်္လာ ကေသာဆံဖျား မဖြတ်ရ။”
အင်္ဂါသား မောင်သီဟ အိမ်ရောက်သော် ဆံပင်မွေးများကို ဆွဲနှုတ်သည်။ ပြက္ခဒိန်ကို ဖြဲဆုတ်သည်။ အိမ်ကလူများက သူ့အား ရူးသွားရှာပြီဟု ထင်ကြလေသည်။

#Note: Some say that these proverbs are meant for Sunday-born only. The people born in other days need to add in the corresponding days accordingly. For example, if Sunday-born cannot get a haircut on birthday, Friday and Monday, Monday-born cannot do that on birthday, Saturday and Tuesday.

Tags: , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·
Burmese Character Numerology

Burmese Character Numerology

Most of Burmese names are according to character numerology. It was originated from astrology. The formula is pretty simple. The days of a week can be represented with characters.

  • Sunday – အ A E I O U
  • Monday – ကခဂဃင K Kh G Gh Ng
  • Tuesday – စဆဇဈည C Ch Z Zh Ny
  • Wednesday – ယရလဝ Y R L W
  • Thursday – ပဖဗဘမ P Ph B Bh M
  • Friday – သဟ S H
  • Saturday – တထဒဓန T Th D Dh N

So Aung San Suu Kyi (အောင်ဆန်း”စု”ကြည်) was born on Tuesday while as her father Aung San (“အောင်”ဆန်း) was born on Sunday. U Thant (ဦး”သန့်”)was born on Friday. But it’s only common and very direct way of character naming system. There are more complex formulas for naming astrologically.

The characters can be translated to numbers as well.

  • 1 – အ
  • 2 – ကခဂဃင
  • 3 – စဆဇဈည
  • 4 – ယရလဝ
  • 5 – ပဖဗဘမ
  • 6 – သဟ
  • 7 – တထဒဓန

So, “အုတ်ကျစ်ကျော်အေး မန္တလေး” rhyme is to quickly memorize the year Mandalay was founded. အုတ်(1)ကျစ်(2)ကျော်(2)ဧ/အေး(1) = 1221 (၁၂၂၁) is the Myanmar year when Mandalay capital was founded. To get the Georgian year, just add 638 to Myanmar year. Famous rhymes in Myanmar are မင်းဖြူမှန်မှန်ပြော (total viss of Mingun Bell), “လှည်းဝင်ရိုးသံ” တညံညံ ပုဂံဘုရားပေါင်း (total pagodas in Bagan), “သဇင်ပန်းခိုင်” တမြိုင်မြိုင် ရခိုင်ဘုရားပေါင်း (total pagodas in Mrauk U), etc.. Ah… wait a moment! Where are zero, eight and nine? Well, you see, there are only 7 days in a week. So we use;

  • 0 – သုည ဝ
  • 8 – ရှစ် အဋ္ဌ အဋ္ဌမ
  • 9 – ကိုး နဝ နဝင်း နဝမ

which are direct usage of these numbers.

Character numerology is used astrologically and believed widely. Some houses usually hang a couple of garlic bulbs above the doors or windows with an iron nail upward to prevent the thieves. Now you are confused thinking that thieves are not vampires, right? Ok, here is the explanation.
Thief = သူခိုး = သ+ခ = Friday+Monday
We don’t want Friday+Monday to enter our dwellings and want to repel with reversed order, Monday+Friday.
Monday+Friday = ကခဂဃင+သဟ
and here comes our garlic (ကြက်သွန်) which is Monday+Friday characters. So what about the nail? Nail is သံချောင်း (Friday + Monday). But we don’t want Friday+Monday, and so it was hammered upward to reverse it. So, we get two Monday+Friday(s)(ကြက်သွန်+reversed သံချောင်း) to repel the weaker single Friday+Monday(သူခိုး). It is called ကက်ကင်း (diametrically opposite in names) in Burmese. Well, you won’t even believe how the astrology is widely used in everyday life. The same goes for killing a papaya tree (သင်္ဘော) by piling up the charcoals (မီးသွေး) under it. Why do you think the caster oil plant (ကြက်ဆူ) project was campaigned country-wide during last decade?

Tags: ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·
Artist's impression of Ngaun ငေါင်း

Artist's impression of Ngaun ငေါင်း| Dodo bird of Myanmar?

ငေါင်း (IPA|/ŋáʊ̃/) သည် မြန်မာ့သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင်ပါသော ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန် ထူးဆန်းသည့် လူတူသတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
Ngaun is a strange legendary humanoid creature found in history records of Myanmar.

ငေါင်းသည် နာနာဘာဝမဟုတ်၊ ငှက်မဟုတ်၊ အတောင်ပံမပါ။
Ngaun is not a spirit, not a bird and has no wing.

ပုံပန်းသွင်ပြင်မှာ ကိုယ်ပြားသည်။ လက်မောင်းများထွားကြိုင်းသည်။ အရပ်ငါးပေကျော်ရုံရှိသည်။
The physical appearance of Ngaun is the flat body, strong arms and barely over 5 feet tall height.

ခါးရိုးဆစ်များမရှိ။ ဒူးဆစ်မရှိ။ ခါးတစ်ဆစ် ခြေကျင်းဝတ်တစ်ဆစ်သာ ရှိသည်။
It has no backbone joints, no knee joints and only has one wrist joint and one ankle joint.

“ငေါင်းခြေတစ်ချောင်း မစားကောင်း” ဟုပင် ရှေးစကားပုံ ရှိသည်။
There is an old saying; “One legged Ngaun should not be eaten!”.

ဖဝါးသည် နောက်သို့လည်နေပြီး ဖနောင့်မှာ ရှေ့သို့ရောက်နေသည်။ ခုန်ဆွခုန်ဆွလမ်းလျှောက်သည်။ အပြေးမြန်သည်။
It’s foot is turning backward and heel is in front. It walks hopping and can run fast.

အမျိုးသမီးမျက်နှာပုံစံရှိသည်။ နဖူးပြောင်ပြီး ခြောက်လက်မကျော် ကျယ်သည်။ မေးကောက်သည်။
It’s face is similar to face of a female, has a bald forehead with over 6 inches wide and has protruding chin.

နောက်စေ့တွင် အရိုးချွန်ကြီးတစ်ခုပါသည်။ ယင်းဖြင့် လူတစ်ရပ်ကျော်သစ်ပင်များတွင် စိုက်၍ နားသည်၊ အိပ်သည်။
There is a horn-shaped bone at the back of it’s head. It uses the horn to stick itself on trees over human height and takes rest or sleep.

တစ်ပင်မှတစ်ပင် ဘယ်ညာလွှဲပြောင်းပြီး သွားလာတတ်သည်။
It can swing from one tree to another.

ဂနန်းဘာသာစကားဖြင့် စောက်ကွန်း (ခြေတစ်ချောင်းအကောင်) ဟုခေါ်သည်။
It’s called “Sauk Kun” (one legged creature) in Ganan language. (*Ganan is a tribe of Chin.)

ယင်းလာရာလမ်းတွင် ငှက်ပျောဖက်ခင်းပြီး ဖမ်းရသည်၊ ဖက်ပေါ်နင်းမိလျှင် ချော်လဲပြီး ပြန်မထနိုင်ဟု ဆိုသည်။
It is said that Ngaung can be caught by spreading banana leaves on it’s way. It slips on the leaves and cannot stand up upon falling down.

ဟုမ္မလင်း၊ ဗန်းမော်၊ ဝိုင်းမော်၊ မိုးကောင်းမြို့ အနီးတဝိုက်ရွာများတွင် ငေါင်းကို တွေ့ဖူးကြသည်ဆိုသည်။
It is said that Ngauns were sighted near the villages around Homalin, Bhamo, Waingmaw and Mogaung townships.

ရှေးအကျဆုံးအထောက်အထားမှာ ကုန်းဘောင်ခေတ် ပုရပိုက် (ရွှေတိုက်တွင်ထားသည့် ရွှေနန်းစဉ် လက်သုံးပုံတော် ဆေးရေး ပုရပိုက်ဖြူ) ဖြစ်သည်။
Earliest evidence of Ngaun was on the parabaik (*bamboo or wooden or leaf slips) from Konbaung era.

အဆိုပါပုရပိုက်တွင် တောင်ငူမြို့ဝန်က ဘိုးတော်ဘုရားကို လူငေါင်းဆက်သခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
That parabaik said that the governor of Taung Ngu offered a human Ngaun to Bodawpaya (*King Badon).

လက်နှစ်ဘက် ခြေတစ်ချောင်းပါသည်။ လက်များကို အတောင်ကဲ့သို့ ဖြန့်ကားထားသည်။ လူမိန်းမမျက်နှာ နှင့်တူသည်။ ဆံပင်တိုသည်။ အသံမှာ ငှက်သံဖြစ်သည်။ အသားမစား။
It had two hands and one leg. It spread the hands like wings. It’s face is similar to human female and had some short hair. It’s voice was that of a bird. It did not eat meat.

တိုင်းရင်းဆေး ထိပ်ကပ်နာပျောက်ဆေးနှင့် တိမ်သလာပျောက်ဆေးတွင် ငေါင်းရိုးပါသည်။
The recipes of Myanmar traditional medicines for sinusitis and cataract include Ngaun’s bone.

နောက်ဆုံးတွေ့ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းမှာ ၁၉၅၅ တွင် ကချင်ပြည်နယ် ကဝါးပွန်းရွာမှ ရွာသား ဝဂျစ်ခန်သည် သစ်ခွဲကြောင်းတွင် လက်ညပ်နေသော ငေါင်းတစ်ကောင်အား ဖမ်းဆီးခဲ့မှုဖြစ်သည်။
The last record of encounter with Ngaun was that the villager named Wa Jit Khan from Kawapun village in Kachine State caught a Ngaun whose hand was stuck in the crack of a split log in 1955.

ဆယ်လော်ရွာရဲစခန်းတွင် တစ်ညထားပြီး နောက်နေ့တွင် သေဆုံးသွားသည်ဆိုသည်။
It is said that it died the next day after being kept one night in Selaw village’s police station.

ယခုခေတ်တွင် အနည်းဆုံးအနေဖြင့် ငေါင်းရုပ်ကြွင်းမျှကို ရှာဖွေတွေ့ရှိလျှင် ကမ္ဘာကျော်သွားနိုင်သည်။ သို့သော် မည်သူမှ မရှိသေး။
If someone were to discover even the fossil of a Ngaun nowadays, he would be world famous. But no one did yet.

ထို့ကြောင့် ငေါင်းသည် အဖြစ်မှန်လော ပုံပြင်လောဆိုသည်ကို ယနေ့တိုင် သေချာမသိနိုင်သေးပေ။
Therefore, it is unsure if the existent of Ngaun is a fairy tale or real.

Ref: မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း။ အငြင်းပွား အမှတ်နည်း လူသိနည်း မြန်မာ့ဖြစ်ရပ် (၁၀၀)၊​ မောင်ကြည်သန့်။

Note: Similar creatures of worldwide legends


Tags: , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

A New Page or Is It?

15 Sep 2011

So, this is my turn to test the infamous Windows8 developer preview. I felt it was quite unattractive until I found out about Myanmar Language support in it. Mg Pyone said there was a Myanmar font in Win8 and I knew it was Unicode once I saw character points and dotted circle. It has all the character for Myanmar and ethnic character points.

Install startup had Myanmar input method but not inside the system

Install startup had Myanmar input method but not inside the system.

The install startup has Myanmar keyboard in it’s option, and strangely not in the system. I guess it’s because it’s still the dev preview. You need to choose it while installing to be able to use later. The switch for Burmese and English layout is the familiar Ctrl+Shift shortcut.

This is the font - Myanmar Text

This is the font - Myanmar Text (name is lame.. hummm?)

For the die-hard Zawgyi fans, you need to look no further. Just delete this font and install Zawgyi. Ta da… Win8 is all yours.

The font family is “Myanmar Text”, quite boring name for Microsoft. But it does the work. Most of the programs recognize it as fallback font while IE doesn’t. (Well you can set manually though.)

My Website seems ok

My Website seems ok.

It seems like existing Unicode fonts are usable but a few of them have a few errors

It seems like existing Unicode fonts are usable but a few of them have a few errors.

After installing firefox, the viewing of Burmese seems fine. Well, yes, it has a lot of mistakes and positioning errors. What the hell, they can be fixed once we submit the detailed bug report. The thing is that “Microsoft supports Burmese”. Windows 8 intends for not only desktop platform but also for the tablet and mobiles. So anything related with Windows 8 will come with Burmese support.

Some characters in Myanmar text's positioning are not consistent

Some characters in Myanmar text's positioning are not consistent

Funny thing is that some people used to say that they don’t use Unicode standard because Windows doesn’t support Unicode. The fact is that only Burmese Unicode fonts developed by Burmese people is the most bug-free of all time while OS vendors release Burmese fonts with full of bugs upon not fully understanding of the language. Please keep in mind that latest Unicode model for Myanmar is 200% based on Myanmar3 font. Myanmar3 was made as a proposal model to Unicode consortium. So any Unicode font developer has full responsibility to follow Myanmar3 encoding or so we call the Unicode standard.

Sorting just fine

Sorting is just fine.

Sorting is just fine but not everywhere. Calculation is also fine in command prompt. But all Burmese texts are shown as question marks. Yes, any characters other than ASCII is shown as question mark in cmd. So, basically, Windows supports ICU for Burmese which enable Burmese texts to be calculable. So it’s supposed to be most likely fine in spreadsheet applications too. (#Note: Sorting is not using ICU engine, Ko Ngwe Tun pointed out in below comment and I agreed.)

Myanmar Keyboard  in Windows 8

There is a Myanmar Keyboard hidden in Windows 8 dev preview which is mostly in Myanmar3 input layout. It needs to be typed in sequential order though.

So I see Windows 8 as a new page for Myanmar Unicode revolution which is even bigger than OSX Lion supporting Burmese considering Windows has majority of userbase. But, hell no, I don’t believe people will change using Unicode any time soon. Most users are still not that smart or ready to accept the change yet I dare say. It’s not the main point that you are able type Unicode texts, but the most important thing is to have the guts to use Unicode no matter what against all odds of people around you not practicing standard. At least, as some of my friends say, “No more square boxes”.

Tags: , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

Burmese is being spoken everywhere.

Burmese is official language of Myanmar and is spoken by 32 million as a first language and as a second language by 10 million, particularly ethnic minorities in Burma and those in neighboring countries.

I must say Singapore is the country where most IT literate, Burmese speaking and Burmese scripts using active Apple customers are staying. I assumed this based on the download stats by Saturngod’s Ornagai App and Ko Tun’s iBrowser App.

Here are the brief stats. The stats are as of June 2011.

iBrowser Stats

iBrowser Download Stats

Ornagai Free Stats

Ornagai Free Download Stats

Ornagai Stats

Ornagai Download Stats

As it can obviously be seen, there are at least 10K of Apple (iOS) customers who speak or read Burmese considering both apps are Burmese dedicated apps. And Singapore probably has 60%-75% of active Apple customers who are Myanmars. Since OSX Lion was a hit in Myanmar community, I’m looking forward to Burmese support in iOS soon too.

#This is the estimated usage percentage of Apple iOS products by Burmese reading people. It may reflect the percentage of other IT literate Burmese who are not Apple customers too and may not reflect the actual amount of total Myanmar IT people.

#The screenshots are courtesy of Ko Tun Thura Thet and Saturngod.
#This post has been submitted to Apple feedback as a feature request.


  • http://en.wikipedia.org/wiki/Burma
  • http://en.wikipedia.org/wiki/Demographics_of_Burma
  • http://en.wikipedia.org/wiki/Burmese_language


Tags: , , , , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

Failed Stories

02 Sep 2011

(1) Failed Unicode

ဒီနှစ် ၂၀၁၁ ကို ယူနီကုဒ်နှစ်အဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး အားကြိုးမာန်တက်လုပ်ကြမယ်လို့ ယူနီကုဒ် Developer တွေနဲ့ Contributor တွေ ၂၀၁၀ နှစ်ကုန်ပိုင်းမှာ အကြံပြုကြပါတယ်။ အဲဒီအချိန်က MITP မှာ လတ်တလော တာဝန်ယူနေတဲ့ Admin တစ်ယောက်နဲ့ ပြဿနာဖြစ်လို့ MITP ကထွက်ထားတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းရင်းက တချို့က ယူနီကုဒ်နဲ့ ရေးချင်တယ်၊ MITP က ယူနီကုဒ်ကို ထောက်ခံတယ်ပြောပေမဲ့ Zawgyi-One, Zawgyi1 ကို Default လုပ်ထားလို့ အလွယ်ရေးမရတဲ့ အတွက် ကျွန်တော်က Post တစ်ခုရေးပြီး ဘာမြန်မာဖောင့်ကိုမှ Default လုပ်မထားဘဲ ထားလိုက်ရင် ကြိုက်တဲ့လူက ကြိုက်တဲ့ဖောင့်နဲ့ရေးလို့ဖတ်လို့ရမယ်လို့ အကြံပြုပါတယ်။ ယူနီကုဒ်နဲ့ရေးချင်ရင် ကိုယ့်ဆိုက်ကိုယ်ထောင်ပြီးရေးလို့ အက်ဒမင်ကပြောလို့ အကျယ်ကျယ် မဖြစ်ချင်လို့ အဲဒီက ထွက်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်း MITP မှာ ယူနီကုဒ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးတာတွေကို ဖြေသူမရှိတဲ့အတွက် မျက်နှာပြောင်ပြောင်နဲ့ပဲ အကောင့်ပြန်ဝင်ပြီး ဖြေခဲ့ပါတယ်။

အခုနောက်ပိုင်းမှာ တွေ့လာတာက ယူနီကုဒ်ဆိုရင် စံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကွန်ပျူတာသုံး မြန်မာစာရယ်လို့ မမြင်နိုင်တော့ဘဲ ယူနီကုဒ်ရယ်၊ စံရယ် စကားတစ်ခုခုကိုပြောလိုက်တာနဲ့ တီဆားတို့သလို ဖြစ်သွားနေတာကို တွေ့ပါတယ်။ ကိုယ်ကလည်း မသိတဲ့လူတွေ့ရင် အလိုက်မသိ ပညာပေးချင်နေတာဆိုတော့ တောက်ညင့်ကတ်ခံရပေါင်းလည်း များပြီ။ အမှတ်မရှိ ကိုယ့်ကိုမမေးပေမဲ့ စံအရေးမကြီးကြောင်း ပြောနေတဲ့ နေရာတစ်ခုမှာ သွားကွန်းမန့်ပေးမိပါတယ်။ ချက်ချင်းပဲ ဖောင့်အကြောင်းရောက်သွားပြီး ယူနီကုဒ်က ဘာလို့ ဇော်ဂျီအရင် မထွက်တာလဲ၊ ဘာလို့ ယူနီကုဒ်တွေ အများကြီးဖြစ်နေတာလဲဆိုတာကို “သောက်” တပ်ပြီး ပြောလာတာကြောင့် ဝမ်းနည်းစွာနဲ့ပဲ တစ်စုံတစ်ခုကို သတိပြုလိုက်မိပါတယ်။ ယူနီကုဒ်မအောင်မြင်ပါ။ ယူနီကုဒ်ဟာ မြန်မာတွေအတွက် ကောင်းလွန်းနေပါတယ်၊ စနစ်ကျလွန်းနေပါတယ်။ ဗြဲလရမ်းရေးတတ်တဲ့ စာလုံးပေါင်းမမှန်တဲ့ လူတွေနဲ့ ဘယ်လိုမှ မကိုက်ပါဘူး။ “ယူနီကုဒ်သမား” “အဲဒီအုပ်စု” ဆိုတဲ့ အမြင်ရှိနေတာလည်း စိတ်မကောင်းစွာ တွေ့လိုက်ရပါတယ်။ လက်ရှိယူနီကုဒ်သုံးနေသူ ယူဇာတွေအနေနဲ့လည်း ဒီ”ယူနီကုဒ်သမား”တွေကို အမြင်မကြည်မှုတွေ ရှိနေပြီး အချိန်မရွေး မသုံးတော့မယ့် အနေအထားမှာ ရှိပါတယ်။

အားလုံးက ခုချိန်မှာ ယူနီကုဒ်ကို တပြေးညီ စနစ်တကျသုံးရင် နောက်လေးငါးဆယ်နှစ်အတွင်းမှာ အသားကျသွားပြီး မြန်မာစာဆိုတာ ဒီလိုပါလား ဆိုတဲ့ ရလဒ်တစ်ခုနဲ့ နောင်လာနောက်သားတွေအတွက် တည်ငြိမ်တဲ့ စနစ်တစ်ခု ဖန်တီးနိုင်မှာ သိပါတယ်။ အဲလို မဟုတ်ဘူးဆိုရင် ခုလာမယ့် Windows8 မှာ Unicode ထည့်ပေးလည်း ဖောင့်ပြင်သုံးကြမယ်၊ Patches တွေလုပ်ပြီး ပါလာတဲ့ ယူနီကုဒ်ဖောင့် ပျက်သွားအောင်လုပ်မယ်ဆိုတာ မြေကြီးလက်ခတ်မလွဲ သိပါတယ်။ ဒါက နည်းနည်း ရှေ့ရောက်နေတဲ့ အိုင်တီသမားတိုင်းပါဝင်လာရင် ဖြစ်နိုင်မှာပါ။ သို့သော်…။ မဖြစ်နိုင်တော့ပါ။ ဒီလိုပဲ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ဖောင့်ကိုယ်သုံးပြီး ရှေ့လျှောက်လည်း တရွတ်ဆွဲသွားနေဦးမယ်ဆိုတာ မြင်ပါတယ်။

(2) Failed Burmese

သတ်ပုံမှားတယ်ဆိုတာ အွန်လိုင်းမှာ ဆိုက်တိုင်းလိုလို ဘလော့တိုင်းလိုလို ဖြစ်နေတဲ့ ထမင်းစားရေသောက် ကိစ္စဖြစ်နေပါပြီ။ သတ်ပုံမမှားအောင် ဂရုစိုက်ပြီးရေးတဲ့ဆိုက်ဆိုတာ လက်ချိုးရေလို့ ရပါတယ်။ သတ်ပုံမှားလေ၊ နောက်ကြည့်တဲ့လူက လိုက်မှားလေဆိုတော့ မြန်မာအွန်လိုင်းလောကကြီးတစ်ခုလုံးဟာ သတ်ပုံအမှားတွေနဲ့ ပြည့်နေတယ်လို့ ပြောရင် လွန်မယ်မထင်ပါဘူး။ သတ်ပုံမှာလည်း စံရှိပါတယ်။ စံကိုလိုက်နာတာ ကိုယ့်စာပေ ကိုယ့်ဘာသာကို မြှင့်တင်ရာရောက်သလို ကိုယ့်စာကိုဖတ်မယ့် နောင်လာနောက်သားတွေအတွက် သာဓကပြုစရာ အမှန်တစ်ရပ်ကို ချန်ခဲ့တယ်ဆိုတာ သတိပြုမိသူ နည်းမယ်ထင်ပါတယ်။ သတ်ပုံအမှန်အမှားဆိုတာ မိမိရဲ့ စာပေရေချိန်နဲ့ ဆိုင်ပါတယ်။ သတ်ပုံမှန်တဲ့ စာတွေကို များများဖတ်တဲ့လူဟာ မသိစိတ်မှာ အဲဒီစာလုံးပေါင်းတွေကို ရင်းနှီးပြီးဖြစ်တဲ့အတွက် သတ်ပုံအလိုလို မှန်လာပါတော့တယ်။ ထို့နည်းတူစွာ စာပေရေချိန်နည်းတဲ့လူတွေအတွက် အွန်လိုင်းကဖတ်တဲ့စာတွေဟာ စိတ်ထဲမှာ စွဲပြီး ရေးတိုင်းရေးတိုင်း စာလုံးပေါင်းအမှားတွေ ဖြစ်လာပါတော့တယ်။ အထူးသဖြင့် အွန်လိုင်းမှာ Active ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အိုင်တီသမားတွေများပါတယ်။ အိုင်တီသမားအများစု သတ်ပုံဂရုမစိုက်ကြဘူး၊ သတ်ပုံဂရုစိုက်ခြင်းဟာ မြန်မာစာကို ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြစ်တယ်လို့လည်း ခံယူထားပုံမပေါ်ပါဘူး လို့ပြောရင် မှန်မယ်ထင်တယ်။ ဒီမိုကရေစီရဖို့ လူတိုင်းမှာ တာဝန်ရှိတယ်လို့ခံယူရင် မြန်မာစာ အရှည်တည်တံ့ဖို့ သတ်ပုံလေးတော့ မှန်အောင်ရေးဖို့လိုတယ်ဆိုတဲ့ ခံယူချက်တော့ အများစုမှာ မရှိကြပါ။ အင်္ဂလိပ်လိုသာ မှန်အောင်ကြိုးစားရေးကြပေမဲ့ မြန်မာစာကိုတော့ အဲလိုခံယူချက် ရှိတာနည်းပါတယ်။

မြန်မာစာကို မြတ်နိုးတဲ့ လူတစ်စုပေါင်းပြီး သတ်ပုံအမှန်ပြင်ပေးရေး ကော်မတီဆိုပြီး ဖွဲ့ထားကြပါတယ်။ ပထမတော့ တွေ့ရာနေရာမှာကွန်းမန့်ပေးပြီး လိုက်ပြင်ကြပေမဲ့ အမြင်ကတ်ခံရတာ များလာတာ​ေကြာင့် သူများကို အမှန်ပြင်ခြင်း လျှော့လိုက်ကြပါတယ်။ တလောက မြန်မာကျူတိုရီရယ်မှာ ကိုသီဟက သတ်ပုံအမှားတွေ့ရင်လည်း ပြင်ပေးပါဗျာဆိုလို့ ဝမ်းသာအားရနဲ့ ပြင်ပေးကြပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်၊ ဒီလို လူဖတ်များတဲ့ ဆိုက်တစ်ခုက စပြင်လို့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ လူတွေကို သတ်ပုံမှန်လာအောင် ဆွဲဆောင်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်မိတာကိုး။ အမှန်ပြင်တယ်ဆိုရာမှာလည်း အမှားနဲ့ အမှန်ကို တွဲပြပြီး ကွန်းမန့်ပေးတာကို နှစ်သက်ပါတယ်။ အဲဒါက မြင်လွယ်ပြီး စိတ်ထဲကို ဒိုင်းကနဲ့ ရောက်သွားစေတဲ့အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဘာသာရပ်နဲ့မဆိုင်ဘဲ သတ်ပုံလာပြင်တာ မကြိုက်ဘူး၊ မှားလည်းအရေးမကြီး ဖတ်သူနားလည်ရင်ပြီးတာပဲဆိုတဲ့ အပေါက်မျိုး အပြောခံလိုက်ရပါတယ်။ အဲဒီစိတ်ဓာတ်ကို မကြိုက်ပါ။ ဗမာစာသည် တို့စာရယ်လို့ဖြစ်အောင် အင်္ဂလိပ်လက်အောက်မှာ ပြန်တူးဆွ ထိန်းသိမ်းခဲ့ရတာ နှစ်တစ်ရာ မပြည့်သေးပါ။ ဒီလိုစိတ်ဓာတ်တွေက မြန်မာစာ ပျောက်သွားအောင်၊ ပျက်သွားအောင် တွန်းချနေတယ်လို့ ခံစားရပါတယ်။ ကျွန်တော်သွားကြည့်တော့ ကွန်းမန့်ပိတ်သွားပါပြီ။ ဒါကြောင့် FB မှာ Status တင်ပါတယ်။ ကိုယ်ပြောတဲ့ အပေါက်က အချိုးမပြေတော့ ပြဿနာမီးထွန်းရှာသလို ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီကစ အကျယ်အကျယ်မငြိမ်းဖွယ်တွေဖြစ်ပြီး ညောင်မြစ်တူးလို့ ပုတ်သင်ဥပေါ်တဲ့ ကိစ္စတွေ ဖြစ်ကုန်ပါတယ်။ ဘာမဆိုင်ညာမဆိုင် ယူနီကုဒ်လည်း ပတ်ရမ်းခံလိုက်ရသလို “ယူနီကုဒ်အဖွဲ့” ဆိုတဲ့ အမြင်က ယူနီကုဒ်သုံးသူယူဇာတွေ ကြားထဲမှာရှိတာလည်း တွေ့လိုက်ရပါတယ်။ ဒီဆိုက်အကြောင်းပြောချင်ရင် ဒီဆိုက်မှာ Contribute လုပ်မှပြောဆိုတဲ့ အမြင်ရယ်၊ သတ်ပုံပြင်ခြင်းသည် သိပ်အရေးမကြီး ဆိုတဲ့အမြင်ရယ်၊ စံတစ်ခုသတ်မှတ်သုံးစွဲစရာမလိုကြောင်းဆိုတဲ့ အမြင်တွေရယ် တွေ့လိုက်ရတော့ ကျွန်တော်တို့ပြောပြောနေတဲ့ စံဆိုတာရယ်၊ မြန်မာစာကို တန်ဖိုးထားဖို့ရယ်ဆိုတာတွေက ပြောသာပြော၊ ဒီဘက်နားကဝင် ဟိုဘက်နားကထွက်သွားပါလားလို့ သိလိုက်ရပါတယ်။ သူတပါးနားဝင်အောင် မပြောတတ် မပြောနိုင်၊ ပြောတိုင်းလည်း ဆရာကြီးလေသံတွေဖြစ်ဖြစ်နေတတ်တဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ ရေးပုံရေးပေါက်ကိုပဲ အပြစ်တင်မိပါတော့တယ်။

(3) Failed Credit

ဘာသာစကားမှာ ရင်းမြစ်ဒေတာတွေက အရေးကြီးတယ်၊ နည်းပညာက နောက်မှလာတယ်ဆိုတာ ဘာသာဗေဒကို လုပ်နေသူတိုင်းသိပါတယ်။ အခု အွန်လိုင်းမှာ ခေတ်စားနေတာ အဘိဓာန်ပါ။ ဟိုလူအဘိဓာန်လုပ်တယ်၊ ဒီလူအဘိဓာန်လုပ်တယ်နဲ့လည်း တွေ့တွေ့နေရတာပါ။ ကောင်းတဲ့စိတ်ကို အခြေခံကြပြီးလုပ်တာဖြစ်ပေမဲ့ Credit ပေးဖို့ကိစ္စကိုတော့ သိပ်အရေးထားကြတာ မတွေ့ပါဘူး။ အခုအွန်လိုင်းမှာ အများဆုံး ယူသုံးနေတာက Ornagai ရယ် Saing dict က ဒေတာတွေဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီက ဒေတာတွေ ဘယ်ကရလဲ ဆိုတာ အသေးစိတ် Credit ထားဖို့တော့ မေ့နေလို့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မအားကြလို့ပဲဖြစ်ဖြစ် ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ Ant ပုရွက်ဆိတ်ဆိုတာ လူတိုင်းက ဒီလိုပဲ ပြန်မှာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီထက်ပိုတဲ့ ဖွင့်ဆိုချက်တွေ ရှိလာမယ်ဆိုရင် အဘိဓာန်တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု ကွဲသွားမှာပါ။ အဘိဓာန်ပြုစုတယ်ဆိုတာ ဆယ်စုနှစ်နဲ့ ချီပြီး ကြာတဲ့ ကိစ္စပါ။ ကိုယ်က ပြန်ကူးယူပြီးဖြန့်တယ်ဆိုရင် ကိုယ်လက်ညောင်းပေမဲ့ မူရင်းပြုစုသူတွေ အဆပေါင်းများစွာ ပင်ပန်းခဲ့တယ်ဆိုတာ သတိရဖို့ပါ။

အစက မပါတဲ့ စာလုံးတွေလည်း နောက်ပိုင်းကိုယ့်ဟာကိုယ်စဉ်းစားပြီး ထပ်ဖြည့်ရင်း ကြာတော့ ဘယ်သူဘာလုပ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ အမှတ်အသား မရှိတော့ပါ။ မူရင်း သာလွန်လား၊ မြန်မာနိုင်ငံ အင်္ဂလိပ်စာအဖွဲ့လား စကားလုံးတစ်လုံးချင်းမှာ Ref လုပ်ဖို့ လိုတာ အမှန်ပဲ။ အကျဉ်းချုပ်မဟုတ်တဲ့ အဘိဓာန်တွေမှာ ရှုပ်ထွေးတဲ့စာလုံးတွေ၊ တခြားက ကိုးကားယူရတဲ့ စာလုံးတွေဆိုရင် အောက်မှာ footnote နဲ့ Ref တွေ ထည့်ပေးကြပါတယ်။ ကိုးကားအစုံကတော့ အဘိဓာန်နောက်ဆုံးမှာ အမြဲပါပါတယ်။ အစက ref တပ်တာကို မလုပ်ခဲ့ရင်တောင် နောက်ပိုင်းမှာ field တစ်ခုအနေနဲ့ တပ်သွားဖို့ အကြံပြုချင်ပါတယ်။ လောလောဆယ်တော့ သောင်းချီသိန်းချီနေတဲ့ Data တွေနဲ့ မဖြစ်နိုင်တော့ဘူး ထင်ပါတယ်။ ဒီအတွေးတွေးမိတာကလည်း အခုရက်ပိုင်း VOA သတင်းမှာ မြင်လိုက်တဲ့ Gtalk ပါဠိ-မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ဆိုတာမှာ ဦးဟုတ်စိန်နာမည်တစ်လုံး မတွေ့မိလို့ ဖြစ်ပါတယ်။


Prediction လုပ်တာ ဝါသနာပါလို့ ပြောချင်ပါတယ်။ ဒီစာရေးတဲ့အချိန်ကစလို့ နောက်ဆယ်နှစ်အတွင်း ၁။ မြန်မာပြည်ဒီမိုကရေစီ(အစစ်အမှန်)ရဖို့လည်းမမြင်၊ ၂။ ယူနီကုဒ်ကို လူကြိုက်များလာဖို့လည်းမမြင်၊ ၃။ မြန်မာစာစာလုံးပေါင်းလည်း ပိုမှန်လာဖို့လည်းမမြင်မိ။ ဒီယူနီကုဒ်ကိစ္စ၊ သတ်ပုံကိစ္စ၊ ဝီကီကိစ္စတွေလုပ်နေတယ်ဆိုတာလည်း မြန်မာစာကို ချစ်တဲ့စိတ်တစ်ခုနဲ့ လုပ်နေတာပါ။ အချိန်အရမ်းကုန်ပါတယ်။ အချိန်ကုန်သလောက် ရလာတဲ့ Feedback နဲ့ အမြင်တွေကလည်း အားရစရာ မကောင်းပါ။ ဒီတော့ ဒီကိစ္စတွေ (ကျွန်တော့်အနေနဲ့) မအောင်မြင်ဘူးလို့ ဝမ်းနည်းစွာနဲ့ပဲ ကိုယ့်ဟာကိုယ် သုံးသပ်ပါတယ်။ မြန်မာဝီကီမှာ အားကြိုးမာန်တက် တစ်ကိုယ်တော် ကြဲခဲ့တဲ့ ကိုဟင်္သာ ဘာလို့ထွက်သွားသလဲဆိုတာ ရိပ်ခနဲ မြင်လိုက်သလို ရှိပါတယ်။ ယူနီကုဒ်ကိစ္စကို လက်ရှိ Developer တွေအနေနဲ့ ဆက်လုပ်ကြပါလိမ့်မယ်။ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ စိတ်ပါရင် ပါသလို တိုးတိုးတိတ်တိတ်နဲ့ ဒီဘလော့လေးမှာ ရေးသွားပါဦးမယ်။ ယူနီကုဒ်နဲ့ သတ်ပုံကိစ္စကိုတော့ အမြင်ကတ်ခံ လူမုန်းခံပြီး ဘယ်နေရာမှာမှ သွားရောက်ပြောကြား ကွန်းမန့်ထားတော့မှာ မဟုတ်တော့ပါ။ ဒါပါပဲ။

Tags: , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

တစ်နေ့သ၌ ကျွန်ုပ်မောင်သီဟကလေးသည် မရောက်သည်မှ ကြာလုပြီဖြစ်သော ဘွားပု၏ ဇာတိ မုဒုံခရိုင် စံပြရွာသို့ အလည်တစ်ခေါက် ရောက်ခဲ့ချေသည်။ ရွာထဲသို့ ဝင်လိုက်ကတည်းက ခါတိုင်းနှင့်မတူ တစ်ခုခုတော့ ထူးသည်ကို သတိပြုမိလိုက်သည်။ ပထမဆုံးဝင်တွေ့သူက ငယ်ငယ်က ခွေလှိမ့်ဘက် ဗလကြီး။ နာမည်နှင့်လိုက်အောင် လူကလည်း ထွားကြိုင်းလှသည်။

ဗလကြီးဆန်ဆိုင်သို့ ဝင်လိုက်သည်နှင့် သတိပြုမိလိုက်သည်က တင်းတောင်းမကျ ပြည်တောင်းမကသော တောင်းကြီးတွေ။

“ဟေ့ကောင် ဗလကြီး ဒီကိုးလိုးကန့်လန့် တောင်းတွေက ဘာလုပ်ဖို့လဲ။”

“ဟာကွာ ဒါ ဗလကြီးပြည်တောင်းကွ။”

“ဟင် မင့်ပြည်တောင်းတွေက အယ်စတုံကြီးတွေ။”

“အေးလေ ငါ့ဗလနဲ့ ဒါနဲ့မှ အနေတော်ပဲ။ ပြည်တောင်း ပိစိကွေးလေးတွေ အားမရပါဘူးကွာ။”

“ဟာ ဒါတွေနဲ့ ရောင်းတော့ မရှုံးဘူးလား။”

“အို ဈေးကိုလည်း ကြည့်ကြပ်တင်လိုက်တာပေါ့ ပိုတောင်မြတ်သေး။ ရွာထဲမှာဆို ငါ့တောင်းတွေကို လူကြိုက်များလို့ ဆန်မရောင်းဘဲ တောင်းရက်ရောင်းရင်တောင် စီးပွားအတော်ဖြစ်နေပြီ။”

“ဒါဆို တခြားရွာက ဆန်ကုန်သည်တွေနဲ့ ဘယ်လို အရောင်းအဝယ်လုပ်တုံး။”

“ကိုးပြည်နဲ့လေးလုံးဆို သူတို့ တစ်တင်းပဲလေ။ ဒီလိုပဲ တွက်ပြီး ရောင်းဝယ်ရတာပေါ့။”

“ဒါပေမဲ့ ခေတ်အဆက်ဆက် အစိုးရတွေ သတ်မှတ်ထားတဲ့စံ…”

“တော်တော် ဒါတွေလာမပြောနဲ့ ငါအကုန်သိတယ်။ ဒီမှာ ငသီဟ… မင်းဟာ ဘာစံကြီးပဲ ဖြစ်ဖြစ် အန်းယူဇာက အရေးကြီးဆုံးပဲကွ မှတ်ထား။ ယူဇာချွိုက် ယူဇာချွိုက်။”

ဪ… သူ့အရပ်နဲ့ သူ့ဇာတ်တော့ ဟုတ်နေတာပဲ။ တွေးလျက် မောင်သီဟသည် ဗလကြီးဆန်ဆိုင်မှ ခွာခဲ့သည်။ အနည်းငယ်လျှောက်သော် ညောင်ညိုပင်အောက်မှ အကြော်သည် ဒေါ်ဘုမ၏ ဆိုင်သို့ ရောက်၏။

ဒေါ်ဘုမ အကျော်စိုင်မဟာ ငပျောကိုကျော် မျင်းခွာကျော်လျှက် ဗူးသီးလဲကျော် ကျက်သွန်ကျော်တမြီ အကျော်ဇုံ ၇ပီ။

ထူးဆန်းသော ဆိုင်းဘုတ်သည် ကျွန်ုပ်အား ကြိုလင့်၏။ ကျွန်ုပ်ကိုမြင်သော် ဒေါ်ဘုမသည် ပြာပြာသလဲပင် ခွေးခြေတစ်လုံး ထိုးပေး၍ ရေနွေးအိုး ချလေ၏။

“အကြော်စုံ တစ်ပွဲ အချဉ်များများဗျာ… ဒါနဲ့ ဘာလို့ စာလုံးပေါင်းတွေ အမှားရေးရသတုံး။ ဘုန်းဘုန်းစွန့်ထားတဲ့ စာလုံးပေါင်း သတ်ပုံကျမ်း ရှိသေးတယ်မဟုတ်လား။”

ဒေါ်ဘုမသည် ကျွန်ုပ်အား သနားစရာ သတ္တဝါအလား ကြည့်လျက် ခေါင်းယမ်းလေ၏။

“ဒီမှာ မောင်သီဟ ၂၁ ရာစုမှာ စံတွေ စနစ်တွေ မလိုတော့ဘူး။ မော်ဒန်မှာ ကာရန်တွေ သတ်ပုံတွေ အားလုံးကို ချိုးဖျက်လိုက်ပြီ။ အဓိကက စားသုံးသူ အန်းယူဇာ နားလည်ဖို့ပဲ။ ဒီလို စတန့်ထွင်မှ ရွာမြောက်ဘက်ခြမ်းက တစ်ခုလပ်မ အကြော်ဆိုင်ကို ဖိုက်နိုင်မှာပေါ့။ အခုမြင်တဲ့အတိုင်းပဲ လူစည်နေတာတွေ့တယ်မဟုတ်လား။ ယူဇာချွိုက် ယူဇာချွိုက်။”

ဒေါ်ဘုမသည် ပြောရင်းဆိုရင်း အကြော်စုံပန်းကန်ကို အချဉ်နိုင်းချင်းနှင့် ချပေးလေ၏။ ကျွန်ုပ်လည်း ဒေါ်ဘုမ၏ ဩဝါဒကို အံ့ဩဘနန်း နားထောင်ရင်း အကြော်စုံကို အကြွေးစားခဲ့လေ၏။ ဒေါ်ဘုမအကြော်ဆိုင်မှထွက်သော် ကျောင်းဆရာလေး ကိုကြိုင်နီနှင့် တိုးလေ၏။

“ဟာ ဆရာလေး မတွေ့တာကြာပေါ့ နေကောင်းလား။”

“ကျုပ်စာမသင်တော့ဘူး ကိုသီဟ။”

“ဗျာ ဘာဖြစ်လို့လဲ။”

“ကျုပ် ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး လုပ်နေတယ်။ အဲ ဘောဒိုင်လည်း နည်းနည်းပါးပါးလုပ်ပါတယ်။”

ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး။ မောင်သီဟငယ်ခမျာ မျက်ဝိုင်းများ အလုံးသားဖြစ်သွားတော့သည်။ ကျောင်းဆရာက မျက်မှန်ကိုပင့်လျက် ဆက်ပြောသည်။

“ကျုပ် ရန်ကုန်တစ်ခေါက်သွားတော့ မုခစာအုပ်ဆိုတဲ့ အိမ်သာနက်စာမျက်နှာ တစ်ခုကို ရောက်ခဲ့တယ်။ ရောက်တုန်းရောက်ခိုက် သူများအတွင်းရေးတွေ လှန်လှောရင်းနဲ့ ယူဇာချွိုက်ဆိုတာကို ကျုပ်သဘောကျလာတာပဲ။ လူတစ်ချို့က လူနားမလည်တဲ့ ဂြိုဟ်သားစာတွေနဲ့ ရေးကြတယ်ဗျ။ ကျုပ်မေးကြည့်တော့ အန်းယူဇာတွေရဲ့ ယူဇာချွိုက်ကို နားမလည်တဲ့ သဘောက်မသား လူရမ်းကားတွေဆိုပဲ။”

မောင်သီဟလည်း ဉာဏ်မမီနိုင်။ ပါးစပ်အဟောင်းသားနှင့် ရင်သပ်ရှုမော နားထောင်ရ၏။

“ကျုပ် အဲဒါကို အရမ်းသဘောကျတယ်။ ယူဇာချွိုက်ဆိုတာ ဒီမိုကလေဇီပဲ။ အခုကျုပ် ဖိနပ်ကျွဲတစ်ဘက်နွားတစ်ဘက်စီးတယ်။ ကျုပ်မိန်းမ အတွင်းခံတွေ ယူဝတ်တယ်။ စည်းတွေ စံတွေ စနစ်တွေဆိုတာ လူတွေကို ဘောင်ခတ်ထားတာပဲ။ အခုဆို ရွာကလူတွေလည်း ကျုပ်ဟောပြောထားလို့ ယူဇာချွိုက်မှ ယူဇာချွိုက် ဖြစ်နေပြီလေ။ တခြားရွာတွေနဲ့ မတူတာကို ဒီရွာရဲ့ရွေးချယ်မှု ယူဇာချွိုက်ပေါ့။ သူကြီးတောင်မှ သူ့ပေတံအကျိုးလေး ရှစ်လက်မခွဲပဲ ရှိတာကို တစ်ပေသတ်မှတ်မလို့ လုပ်နေတယ်လေ။ ကျုပ်လည်း ပြောလိုက်တယ်လေ လုပ်သာလုပ် ဒီရွာက အများသဘူတောရင် ယူဇာချွိုက်ပဲ လို့။ သူများတွေလည်း ပေတံဘာတံ ကောင်းကောင်းရှိတာမှ မဟုတ်တာ။ လုပ်ပေးတာပဲ ကျေးဇူးတင်ရမယ်လေ။ အခုဆို သူကြီးက သူ့ပေတံနဲ့တိုင်းပြီးတော့ သစ်ဖြတ်စ အပိုင်းလေးတွေ လုပ်ပေးလိုက်တာ အားလုံးသဘောကျလို့။”

ဒီမိုကလေဇီ ဘောင်ခတ်… စကားလုံးများက မြင့်ပါဘိတောင်း။ ကျွန်ုပ်လည်း အံအားတသင့်နှင့် နုတ်ဘုတ်ငယ်ကို ထုတ်ကာ မှတ်သားသမှုပြုရ၏။

“ရွာဦးကျောင်းက ဘုန်းဘုန်းကတော့ ခေါင်းမာတယ်ဗျ ဘယ်လိုမှ ပြောမရဘူး။ ပိဋကတ်သုံးပုံ သင်္ဂါယနာမူက ကြီးလွန်းတယ်။ အခက်ဆုံး နှစ်ပုံခွဲလောက် လွှင့်ပစ်လိုက်ရင် သာမန်လူ လေ့လာလို့ရအောင် ကျုံ့သွားရင် လူတွေသဘောကျကြမှာပဲလို့၊ လူကြိုက်များလာရင် ဘုန်းဘုန်းမူက ယူဇာချွိုက်ဖြစ်လာမှာပဲလို့ ပြောမိတာဗျာ…”

ပြောရင်းဆိုရင်း ကျောင်းဆရာသည် ကျွန်ုပ်ပခုံးကို ကျော်ကြည့်ကာ ဖိနပ်နှစ်ဘက်ကို ခါးကြားကောက်ထိုးလျက် သုတ်ကနဲ ပြေးထွက်သွားလေ၏။ နောက်ပြန်လှည့်ကြည့်သော် ကျောင်းဆရာအား လိုက်ရှာနေသော ဘုန်းဘုန်းကို ကြိမ်လုံးကိုင်လျက် တွေ့လိုက်ရလေသတည်း။

Tags: , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

Tall Tales

09 Aug 2011

    * ယူနီကုဒ်သည် ဖောင့် ဖြစ်သည်။     * ယူနီကုဒ်သည် ဖောင့်အများကြီးထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။     * ယူနီကုဒ်သည် မြန်မာ၃ ဖောင့် ဖြစ်သည်။     * ယူနီကုဒ်သမားဆိုသည်မှာ ယူနီကုဒ်ဖောင့်လုပ်သူများဖြစ်သည်။     * ယူနီကုဒ်သုံးရတာ ဇော်ဂျီထက် ခက်သည်။     * ယူနီကုဒ် Install လုပ်ရတာ ခက်သည်။     * ယူနီကုဒ်ရိုက်ရတာ ခက်သည်။     * ယူနီကုဒ်နှင့်ပတ်သက်သော လိုင်စင်ကို ငွေထွန်းပိုင်သည်။     * ယူနီကုဒ်နှင့်ပတ်သက်သော လိုင်စင်ကို မြန်မာ NLP ပိုင်သည်။     * ယူနီကုဒ်ကို မြန်မာ NLP မှ တီထွင်သည်။     * မြန်မာယူနီကုဒ်သည် အစိုးရပိုင် ပရောဂျက်ဖြစ်သည်။     * မြန်မာယူနီကုဒ်သည် မြန်မာများအတွက်သာ ဖြစ်သည်။     * ယူနီကုဒ်သည် သုံးရန်အဆင်သင့်မဖြစ်သေး၊ ပြင်ရဦးမည်။     * ယူနီကုဒ်သမားများ မြန်မာစာ ကောင်းကောင်းမတတ်ကြ၊ အဘယ်ကြောင့် ရရစ်ကို ဗျည်းနောက်က ရိုက်ရသနည်း။     * ယူနီကုဒ်အကြောင်းကို မိမိဘာသာ လေ့လာမရနိုင်။ ကိုယ်ဖိရင်ဖိ စောင်မကြည့်ရှု လေ့လာသင်ကြားပေးသူ ရှိမှသာလျှင် ယူနီကုဒ်အကြောင်း နားလည်နိုင်သည်။     * ယူနီကုဒ်သုံးနေသူ End Users များသည် ယူနီကုဒ်သမားများ၏ နားလှည့်ပါးရိုက် လှည့်ပတ်မှုကို မလည်မဝယ် ခံထားရခြင်းဖြစ်သည်။     * Sorting စီခြင်းသည် ဘာမှအသုံးမဝင်။     * စံဆိုသည်မှာ စာရွက်ပေါ်ကအရာဖြစ်သည်။ မလိုက်နာလည်း အရေးမကြီး။ လတ်တလောအဆင်ပြေဖို့ ပိုအရေးကြီးသည်။     * ဗမာစာသည် တို့စာဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားစာများမြင်ချင်လျှင် ကိုယ့်ဖောင့်ကိုယ်ထွင်သုံးကြ။     * ယူနီကုဒ်ကို ဇော်ဂျီနောက်မှ ထွင်ခြင်းဖြစ်သည်။     * ဇော်ဂျီသည် Opensource ဖြစ်သည်။     * ယူနီကုဒ်သမားများ ယူနီကုဒ်ပရောဂျက်များဖြင့် Proposal များတင်ပြီး ဒေါ်လာများ မချိမဆန့် စားကြသည်။     * ယူနီကုဒ်မကောင်းကြောင်းကို ကိုယ့် Wall ပေါ်မှာ ကိုယ်အော်ခြင်းသည် ဒီမိုကရေစီဖြစ်သည်။ မိမိအပေါင်းအသင်းများ၏ ဝရုန်းသုန်းကား Like လုပ်မှုကို မဟားဒယား ခံရနိုင်သည်။ လူမလာသော၊ ယူနီကုဒ် အကြောင်း Feedback ပေးနိုင်သော၊ Developer များရှိသော ဆိုက်များတွင် သွားရောက်ဝေဖန်ရန် မလို။     * ဤစာရေးသူသည် ဘယ်သူဘာဖောင့်သုံးသုံး သောက်ဂရုမစိုက်။ ထို့နည်းတူ မိမိဘာလုပ်လုပ် အများက သောက်ဂရုစိုက်မည်ဟုလည်း မထင်။ ထို့ကြောင့် ဤစာကို ဤနေရာတွင်ရေးသည်။      ပုံ/ အပြိန်းတကာ့ထိပ်ခေါင်လူပြိန်းနောင်

Tags: , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

Once in a while, anyone would have done something wrong in their life. The main difference between the wise man and a fool is that a fool’s mistakes never teach him anything. We all know giving credit to someone’s works when we use their works is a must especially in digital age. Some people love to give credits, well, to Google and Internet. They wouldn’t even bother mentioning original links or the author’s name.

“Image credit to Google.”
“New source: Internet.”

You can relax yourself thinking that they are just noobs of digital age like we all did. So, how do you feel about this.

Kyemon Newspaper News Source

180,000+ copies everyday, Kyemon is run by Ministry of Information as well. The Burmese word "အင်တာနက်" is direct translation of "Internet".

Myanmar Alin News Sources

220,000+ copies everyday, Myanmar Alin is top newspaper despite of being propaganda tabloid.

New Light of Myanmar New Sources

10,000+ copies everyday, New Light of Myanmar is the main source of Myanmar news in English.

I can only conclude that the main responsible persons for international news of those newspapers are either badasses who don’t care about copyright or just complete ignorant morons. No wonder citizens of Myanmar have no clue about respecting copyright of other people’s works when the national newspapers are acting like this.

Note:# The images are screenshots of 26th July 2011 Kyemon and Myanmar Alin, and 11th May 2008 New Light of Myanmar

Tags: , , , , , , ,

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·