Saturday 23rd July 2016

by Lionslayer

ဇော်ဆရာတွေက ဇော်ဂျီမှာ u1039 ဝိရာမ(အသတ်) ကို အသတ်လို့ သုံးထားပြီး ကုဒ်ပွိုင့်အသစ်တွေရတဲ့အခါ ဇော်ဂျီနဲ့လွဲအောင် တမင် လွှဲလိုက်တယ် (u1039 ကို ပါဌ်ဆင့်ရေးတဲ့ ဝိရာမနေရာမှာ ထားလိုက်ပြီး u103A ကို အသတ်နေရာမှာထားလိုက်တယ်) လို့ ပြောပါတယ်။ အဲလိုလွှဲလိုက်တဲ့အတွက် အရင်ယူနီကုဒ် Contents တွေက ဒီဘက်မှာ သုံးမရတော့ဘူး၊ အဲလိုသဘောမျိုးရေးပါတယ်။ ရှင်းဖို့ မလိုလောက်ဘူးတွေးပေမဲ့ အဲဒီကိစ္စကို မီဒီယာထဲမှာ ခဏခဏထည့်ထည့် ပြောနေတော့ တတ်နိုင်သလောက် လူပြိန်းနားလည်အောင် ရှင်းကြည့်ပါမယ်။

(၁) ဇော်ဂျီက ယူနီကုဒ်လေးကို အခြေခံထားတယ်ဆိုတာရယ် ယူနီသမားတွေက စိတ်ပုတ်ပြီး ယူနီကုဒ် ငါးမှာ ပင့်ရစ်ဆွဲထိုး တစ်ကွက်ရွှေ့လိုက်တယ်ဆိုတာရယ်။ ဇော်ဆရာတွေကလည်း အဲဒီအကြောင်းတွေ ခဏခဏပြောပါတယ်။ ယူနီကုဒ်ကိစ္စတွေ ဝင်မပြောတော့ဘူးတွေးပေမယ့် ရှင်းသင့်တယ်ထင်လို့ ရေးပါတယ်။
ယူနီကုဒ် 4, 4.1, 5.0 ထိ မြန်မာစာကုဒ်ပွိုင့်နဲ့ အန်ကုဒ်ဒင်းက တူတူပါ။ ဆရာတို့ တစ်သက်လုံး မီဒီယာပေါ်မှာ ဗားရှင်းတွေ မှားပြောလာတာ ပြင်ရအောင် တင်ပေးပါတယ်။ ပင့်ရစ်ဆွဲထိုးနဲ့အသတ်အတွက် ကုဒ်ပွိုင့်မရပါ။ ဝိရာမ ရယလဝ မော်ဒယ်နဲ့ ရေးရပါတယ်။ 5.1 မှာ ပင့်ရစ်ဆွဲထိုးနဲ့ အသတ်စရပါတယ်။
(၂) Unicode 4.0 ကနေ 5.0 ထိအတူတူပါပဲ။ ဒီနေရာမှာ အသတ်အကြောင်းကို ဖိဖိပြောနေတဲ့အတွက် အသတ်အကြောင်းပဲ အသေးစိတ်ရှင်းကြည့်ပါမယ်။ 5.1 မတိုင်ခင် မြန်မာစာအတွက် အသတ် သတ်သတ် မရပါ။ ဝိရာမနဲ့ အသတ်ဟာ ဘာသာဗေဒအရ အတူတူပဲဖြစ်တဲ့အတွက်တစ်လုံးပဲ ပေးပါတယ်။ ဗျည်း+u1039(ဝိရာမ)+ဗျည်း ဆိုရင် ပါဌ်ဆင့်ရပါတယ်။ ဗျည်း+u1039+u200C(zwnj) ဆိုရင် အသတ်ပုံ ပုံဖော်ပြပါတယ်။
(၃) အမှန်က zwnj သုံးပြီး render လုပ်တဲ့ မော်ဒယ်က ဗြဟ္မီအခြေခံ ဘာသာတော်တော်များများမှာ ဒီအတိုင်း သုံးပါတယ်။ ဒါပေသည့် မြန်မာစာအပြင် တခြားသုံးတဲ့ တိုင်းရင်းသားပါဌ်ဆင့်တွေနဲ့ ရောနိုင်တဲ့အခြေအနေရှိတာ၊ အဲဒီအချိန်က ‌Opentype ကိုထောက်ပံ့တဲ့ ဆော့ဝဲတွေ အားနည်းမှုကြောင့် Rendering အလုပ်ဖြစ်မယ့် Solution တစ်ခု လိုလာပါတယ်။ အဲဒီအတွက် ကုဒ်ပွိုင့်ထပ်တောင်းပါတယ်၊ ရပါတယ်။ (အသေးစိတ်နဲ့ ရှင်းလင်းချက်တွေ ဇော်ဆရာလက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ စာစောင်မှာ အကုန် ရှိပါတယ်)
(၄) ဒီနေရာမှာ ကုဒ်ပွိုင့်တောင်းပေမယ့် သက်သေအထောက်အထား မခိုင်လုံရင် ပေးလေ့မရှိသလို အသစ်တစ်နေရာရဖို့ အင်မတန်ခဲယဉ်းကြောင်း သဘောပေါက်ထားဖို့ လိုပါမယ်။ Encoding အတွက် ကုဒ်ပွိုင့် တစ်ပွိုင့်တိုးရတိုင်း Data သိမ်းတဲ့နေရာ သက်သာသွားလေ့ရှိတဲ့အတွက် ကြိုဆိုရမယ့် အချက်ဖြစ်ပါတယ်။
(၅) ဒီနေရာမှာ u1039 ဟာ အသတ်မဖြစ်ဘဲ ပါဌ်ဆင့်ဖြစ်သွားတဲ့ အခါမှာ ဇော်ဆရာတို့ မကျေနိုင်မချမ်းနိုင် ဖြစ်ပါတယ်။ (ဟုတ်လားမဟုတ်လား ဒီနေ့ထိ အင်တာဗျူးမှန်သမျှ ထည့်ထည့် ပြောနေတာ ကြည့်ပါ)။‌ Prejudice ဖြစ်တဲ့အမြင်တွေကို ခဏဖယ်ပြီး စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ ဗျည်း+u1039+ဗျည်း=ပါဌ်ဆင့် ကနေ ဗျည်း+u1039+ဗျည်း=ပါဌ်ဆင့် ဖြစ်သွားတာမို့လို့ ပါဌ်ဆင့် Encoding သည် မပြောင်းလဲပါ။ ဗျည်း+u1039+u200C နေရာမှာ ဗျည်း+103A ဝင်တာဖြစ်တဲ့အတွက် (က) ဒေတာသိမ်းတာ တစ်နေရာ သက်သာပါတယ် (ခ) ICU တန်ဖိုးအတူတူဖြစ်တဲ့အတွက် အက္ခရာစဉ်တာ၊ ရှာဖွေတာတွေမှာ မပြောင်းလဲပါ (ဂ) ဒီ Encoding ဟာ Absolute မဖြစ်တဲ့အပြင် တရားလည်းဝင်ပါတယ်။ လက်ရှိယူနီကုဒ်ဖောင့်တွေမှာ u1039+u200C=u103A ဆိုတဲ့ Ligature တစ်ခုပေါင်းထည့်ပေးလိုက်တာနဲ့ ဒီအသတ်ကိုမြင်နိုင်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ (ပင့်ရစ်ဆွဲထိုးလည်း ထိုနည်း၎င်း၊ ထည့်ရေးတာ မရေးတာ ဖောင့်ရေးသူတွေကဏ္ဍ) (ဃ) ဒီအဟောင်းနဲ့ရေးထားတဲ့ ဒေတာတွေ ဘယ်လောက်မှ မရှိခဲ့သေးတာလည်း ထည့်ပြောရမယ်။

ဇော်ဆရာတွေနဲ့ စကားပြောရင် ယူနီကုဒ် ဘာဖြစ်တယ်၊ ညာဖြစ်တယ်နဲ့ အပြစ်ရှာပြောတာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု ရှိလာပါပြီ။ အဲဒီတော့ ဇော်အကြောင်းလေးလည်း နည်းနည်း ထည့်ပြောရအောင်။ ဒီနေရာမှာ ဒီစာကိုဖတ်တဲ့လူက ဒီဇော်-ယူ ပြဿနာအကြောင်း တော်တော်သိထားတဲ့ လူလို့ ယူဆတဲ့အတွက် ဇော်ကအရင်ထွက်တာတို့၊ ယူနီကုဒ်က နောက်မှထွက်တာမဟုတ်လားတို့၊ နှစ်မျိုးပေါင်းလိုက်ပါလားတို့၊ ဘယ်ဟာကစံလဲတို့၊ အင်ပွတ်နဲ့ဖောင့် မကွဲတဲ့ ကိစ္စတို့လို အဓိပ္ပါယ် မရှိတဲ့ကိစ္စတွေ ထည့်မတွေးတော့ဘူး ယူဆပါတယ်။

(၁) ဇော်ဆရာတို့လိုချင်သလို u1039 သာ အသတ်ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆို ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ။ အရှေ့က ပါဌ်ဆင့်နဲ့ရေးထားတဲ့ဒေတာတွေအကုန် အသတ်ဖြစ်ကုန်တဲ့အတွက် ပျက်ပါပြီ။ တိုင်းရင်းသားအတွက် reserve လုပ်ထားတဲ့ နေရာတွေကို မဆင်မခြင်ဗမာစာပုံပြောင်းဖို့ ယူသုံးထားတဲ့အတွက် တခြားတိုင်းရင်းသားဒေတာတွေလည်း ပျက်ပါပြီ။ So much for backwards-compatible.
(၂) ဇော်ဆရာတို့ရဲ့ ဖောင့်ဟာလည်း ယူနီကုဒ် ဘာပွိုင့်ဇီးရိုး ဘာပွိုင့်ဝမ်းနဲ့မှ မညီတဲ့ ဖြစ်သလိုလုပ်ထားတဲ့ ယူနီကုဒ်ပျက်ဆိုတာ လက်ခံဖို့ လိုပါမယ်။ Unicode 4.0 Ligature ပြောင်းတာလောက်က ခုခေတ်မှာ ဖောင့်ရေးကာစ ကလေးတောင် လုပ်တတ်တယ်။ ပုံပြောင်းစနစ်မထောက်ပံ့သေးလို့ဆိုရင် PUA ကို သုံးတော်မူ၊ ဒီဘက်ခေတ် ဒီပြဿနာတွေ ရှင်းစရာ ဘာအကြောင်းမှမရှိ။ သူ့ထက်အပြင် ယူနီကုဒ်ဖြစ်ချင်တာလည်း နှစ်ယောက်မရှိ။
(၃) ဇော်ဆရာတို့ငါးယောက်က ဇော်ဖောင့်ကို တီထွင်တာမဟုတ်ဘဲ မြစေတီကို ကူးချလို့ လူမိသွားကာမှ ပုံပြောင်းအက္ခရာတွေကို တိုင်းရင်းသားစာနေရာတွေကို ကူးထည့်ထားကြောင်း မှတ်မိဖို့ လိုပါမယ်။ ဒါကြောင့် မြစေတီနဲ့ ပုံတူဖောင့်တွေဖြစ်တဲ့ ဘစ်ဖောင့်၊ အယ်လ်ဖာဖောင့်(ဇော်ဂျီဟု အမည်မပြောင်းခင်)စတာတွေဟာ မြစေတီအတိုင်း ပုံပြောင်းအက္ခရာနေရာတွေနဲ့အတူတူ PUA နေရာတွေမှာ ဖြစ်ကြောင်း သတိရဖို့ ဦးနှောက်ကို ပြန်အလုပ်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။ ဇော်ဆရာတို့ PUA ဆိုတာ ကြားဖူးရင် ဆင်ခြင်တတ်ရင် ဒီနေ့ဒီလို ပြဿနာတွေ ဖြစ်လာစရာ အကြောင်းတောင် မရှိပါဘူး။ (အရင်ရေးထားတဲ့ ပို့စ်)
(၄) ဇော်ဖောင့်ရဲ့ မြန်မာမဟုတ်တဲ့ အက္ခရာတွေဟာ Tahoma, Arial စတဲ့ ဖောင့်တွေကို တိုက်ရိုက်ကူးယူထားတာမို့လို့ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေနဲ့ငြိနေကြောင်း၊ ဥပဒေက ဘာမှ လာမလုပ်ရင်တောင် လိပ်ပြာသန့်ရဲ့လားတွေးကြည့်မိဖို့ လိုပါမယ်။ ‌ကော်ပီရိုက်နဲ့ အနည်းနဲ့အများချိုးဖောက်ထားတဲ့ ဖောင့်တစ်ခုကို App တွေ ဆော့ဝဲတွေ ဖုန်းတွေမှာ ဝက်ဆိုက်တွေ (အစိုးရနဲ့ မီဒီယာဝက်ဆိုက်တွေတောင် ပါသေး) တစ်ခါတည်းထည့်ထားတာကိုလည်း Ethical ဘက်က ကြည့်ပြီး မေးခွန်းထုတ်ကြရဲ့လားလို့။ ကော်ပီရိုက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆတ်ဆတ်ထိမခံဖြစ်ကြတဲ့ လူတချို့တောင် ဇော်ကိစ္စမှာ Double Standard ဖြစ်လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တရားပါတယ်ပေါ့ Justify လုပ်ကြတာကိုလည်း တွေ့မိပါတယ်။
(၅) ဇော်ဖောင့်တွင်ကျယ်လာတာနဲ့အမျှ သူနဲ့ ယှဥ်တွဲဖော်ပြလို့မရတဲ့ တိုင်းရင်းသားဘာသာတွေ အသုံးလျော့နည်းလာတာ၊ တချို့ဆို မရှိသလောက်ဖြစ်တာကိုလည်း ဇော်ဖောင့်ဘက်က အကြောင်းပြချက်မရှိ၊ အကြောက်အကန်ကာကွယ်နေတဲ့သူတွေ ဆင်ခြင်နိုင်ဖို့ လိုပါမယ်။
(၆) စတန်းဒတ် နှစ်မျိုးတွဲသုံးလို့ရပါတယ်လို့ လေသံပစ်ပစ်နေတဲ့ ဇော်ဆရာတို့ကိုလည်း သတိထားစေချင်တာက သူများ စတန်းဒတ်တွေက Co-exist အတူတကွယှဉ်တွဲနေနိုင်ပြီး၊ ဇော်က ယူနီကုဒ်စံနဲ့ ယှဉ်တွဲနေဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတာပါ။ (က) ဇော်မှာစံမရှိပါဘူး၊ ကြိုက်သလိုရိုက် အမြင်မှန်ပြီးရောဆိုတဲ့စနစ်ပါ (ဟိုတစ်ခါပြောတဲ့ မန္တလေးမြို့ကို ၃၈၄ မျိုးရေးလို့ရတယ်ဆိုတာမျိုး၊ တကယ့်လက်တွေ့မှာကို အနည်းဆုံး ၁၀ မျိုးလောက်ရေးကြတယ်) (ခ) ဇော်သည် သီးသန့် Encoding လည်းမဟုတ်ပါဘူး။ ခမျာမှာ ယူနီကုဒ်ဖြစ်ချင်လွန်းလို့ ဇော်ယူနီကုဒ်လို့ တစ်ချိန်လုံး ကြေညာပြီး ယူနီကုဒ်ဟန်ဆောင်လာခဲ့တဲ့၊ ယူနီကုဒ်ရဲ့ အားသာချက်တွေကို အချောင်နာမည်ကောင်းဝင်ယူလာတဲ့၊ မရှိသင့်တော့တဲ့ စနစ်ဆိုတာ နားလည်ဖို့ လိုပါမယ်။
(၇) ဇော်ဆရာတို့ဟာ အခုချိန်မှာ အမျိုးစုံပြောနေပေမယ့် ဘယ်အချက်ကြောင့် (က) ဇော်ဆရာသည် ဘိုစာကောင်းကောင်းမဖတ်တတ်လို့ ၊ (ခ) ဖတ်တတ်သော်လည်း သဘောမပေါက်လို့၊ (ဂ) ပေါက်သော်လည်းဒီပွဲကိုလာတက်တဲ့ ဘိုကြီးတွေကိုကြောက်လို့ ဒီပင့်ရစ်ဆွဲထိုး အသတ်ကိစ္စမှာ လက်မှတ်အကြီးကြီး ထိုးခဲ့တာပါလဲ။ သဘောမတူရင်လည်း အစကတည်းကမထိုးနဲ့၊ ခုမှ တောင်ပြောမြောက်ပြော။
(၈) ဇော်ဆရာတို့က ယူနီကုဒ်သည် အသစ်အသစ်ဖြစ်သွားတဲ့ အခြေအနေတွေကို သူတို့ကို အသိမပေးဘဲ ဥ-ထားတယ်လို့ မီဒီယာတွေမှာ ခဏခဏပြောပါတယ်။ ယူနီကုဒ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ အီးမေးလ် Thread မှန်သမျှကို ဖွင့်ပေးထားတာမို့ Follow up လုပ်ချင်တဲ့ ဆန္ဒရှိရင် လူတိုင်းကြည့်နေလို့ ရတာ သင်သိပါသလား။ ဥ-ထားတယ်လို့ ခဏခဏ ထုတ်ထုတ်ပြောနေရတာ အခြေအနေသုံးရပ်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ (က) Search Engine မသုံးတတ်လို့ (ခ) ဘိုလိုမဖတ်တတ်လို့ (ဂ) ကိုယ်လုပ်တာပဲအဟုတ်မှတ်ပြီး သူများတွေ ဘာလုပ်နေလဲ စိတ်မဝင်စား။
(၉) ဇော်ဆရာတို့ အလိုကျ အသတ်နဲ့ ပင့်ရစ်ဆွဲထိုးတွေကို ဇော်ဖောင့်အတိုင်း လက်ရှိယူနီကုဒ်ကို ပြောင်းပေးလိုက်ပါပြီတဲ့။ ဇော်ဆရာတို့ ပြောပြောနေတဲ့ ဖတ်လို့အဆင်ပြေတယ် ဆိုတဲ့ကိစ္စတကယ် ဖြစ်မဖြစ် ကြည့်တော်မူ။ အောက်ကပုံ။ ပြောင်းပြီးရင် (က) မူလ ယူနီကုဒ်အဟောင်းအသစ်တွေနဲ့ရေးထားတဲ့ ဒေတာတွေသုံးမရ (ခ) ဇော်ဒေတာတွေသုံးမရဖတ်မရတော့ (ကွန်ဗာတာအသစ်ထွင်ပြီး မရရအောင်လုပ်ရင် ရမှန်းသိတယ်၊ ဇော်ဆရာတို့ ပြောနေကျအတိုင်း ပြောကြည့်တာ)။

Does New Zawnicode work as they say?

(၁၀) Zawgyi.net ဝက်ဆိုက်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ဇော်ဆရာ ငါးယောက်ကို သင်သိပါသလား။ သို့မဟုတ် ဝန်ခံထားတာ တွေ့ဖူးပါသလား။ ဘာကြောင့်လို့ ထင်ပါသလဲ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှာ ဇော်ဖောင့်က ဆုတစ်ခုရပါတယ်။ ဆုပေးတဲ့သူနဲ့ ဆုယူတဲ့သူကို သင်သိပါသလား။ စေတနာ ရှိလွန်းလို့ အပြောအဆိုခံပြီး ဇော်ဖောင့်ကို လုပ်တာပါဆိုရင် ဇော်ဆရာတို့ငါးယောက် မြစေတီဖိုး သက်သာသွားတဲ့ ငွေတွေရယ်၊ ဇော်ဖောင့်ကိုသုံးပြီးရောင်းခဲ့တဲ့ ပစ္စည်းနဲ့ ဝန်ဆောင်မှုက ရခဲ့တဲ့၊ ရနေဆဲ အကျိုးအမြတ်တွေထည့်ပြောဖို့ အစီအစဉ်ရှိမရှိ။
(၁၁) အဲလို အတိတ်ကအရေးမပါတာတွေကို ဇာချဲ့ပြီး ပြောပြောနေတော့ရော ဘာထူးမှာလဲ။ မျက်စိစပါးမွှေးစူးလာရင် အထုပ်‌ဖြည်ပြမယ့်လူတွေ ရှိပါတယ်လို့။ ယူနီကုဒ်သုံးသင့်တယ်ဆိုတာ သိနေတာပဲ။ ကန့်လန့်တိုက်လေ တိုင်းပြည်နာလေ။ ဇော်ဘက်က ယူနီကိုဖိုဘီးယားဖြစ်ပြီး အကြောက်အကန်ငြင်းနေသူတွေ ဆင်ခြင်ကြည့်၊ ကိုယ့်ပြောတာလည်းမဟုတ်ဘဲ ပေါက်ကရလုပ်ထားတဲ့ ခိုးကူးပရောဒတ်တစ်ခုအပေါ်မှာ ကာကွယ်နေရတာတန်ရဲ့လား။

· · · ◊ ◊ ◊ · · ·

Leave a Reply

*